02/08/2015

એનકાઉન્ટર : 02/08/2015

૧. આપણી શિક્ષણપ્રથા અને વિદેશી શિક્ષણપ્રથા વિશે શું માનો છો?
- શિક્ષણપ્રથા ત્યાંની સારી છે, પણ ત્યાં ય વિદ્યાર્થીઓ તો આપણા જ સૌથી વધુ ઝળકે છે.
(મિહિર શાહ, વડોદરા)

૨.ક્રિકેટના વર્લ્ડ-કપમાં ભારત સેમી ફાયનલમાં ઓસ્ટ્રેલિયા સામે હારી ગયું, એનું તમારી દ્રષ્ટિએ મુખ્ય કારણ કયું હતું?
- ઓસ્ટ્રેલિયા જીતી ગયું એ...!
(યોગીન ડોબરીયા, ભાવનગર)

૩. ધોની વર્લ્ડ-કપ લાવી ન શક્યો ને મોદી અચ્છે દિન લાવી ન શક્યા ને દેશવાસીઓની આશા ઉપર પાણી ફેરવી દીધું... સુઉં કિયો છો?
- હજી બીજા ચાર વર્ષ જવા દો... કપ ને સારા દિવસો બધું આવશે.
(માનસિંહ ગોહિલ, જામનગર)

૪. રફી સાહેબની મઝારના દર્શન કરવા છે... સરનામું આપશો?
- 'મન તડપત હરિ દર્શન કો આજ...' જેવું આવડે, એવું અત્યારે જ ગાઇ લો... દર્શન ઘેર બેઠા થઇ જશે.
(દિલીપ સોની, રાજકોટ)

૫.સવાલ પૂછનારના જન્માક્ષરો ય મંગાવશો..?
-એની જરૂર નહિ પડે... જેના ગ્રહો ખરાબ ચાલતા હોય છે, એ જ વાચકો સવાલ પૂછે છે.
(મહેશ શુક્લ, મુંબઇ)

૬.કહેવાતા સાધુસંતો પણ સાબુ, ફૅસવૉશ જેવી દવાઓનો પ્રચાર કરવા માંડયા છે... 'વૉટ્સઍપ'માં સુવિચારોના રોજેરોજ ઢગલા આવે છે.
-જે ચીજો એમને પોતાને વાપરવાની નહિ, એનો પ્રચાર તો કરે ને?
(અમૃત વડીયા, જામનગર)

૭.મને આજકાલ એકલું એકલું બહુ લાગે છે. કોઇ ગર્લફ્રેન્ડ બનાવવી છે. શું કરૂં?
-તમને તો એકલું લાગવાની આદત પડી ગઇ છે.. કોઇ ગર્લફ્રેન્ડ બને, એ ય મરવાની થાય ને?
(મનિષ ચોવટીયા, અડતાલા-અમરેલી)

૮.મને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી બનવાની ઈચ્છા છે. શું કરવું?
-ઝાડુ ફેરવો.
(ખુશાલ ચૌધરી, અમદાવાદ)

૯.સરકાર ગૅસ-સબસિડી છોડાવવાની અપીલો કરે છે, તો સંસદની કેન્ટીનમાં જમવાને અસર નહિ પડે?
-...કયો ગૅસ છોડવાની અપીલ થાય છે, એને વિશે સંસદસભ્યો વિમાસણમાં છે.
(મધુકર મેહતા, વિસનગર)

૧૦.અમારે તમને 'અમદાવાદ-રત્ન'થી નવાજવા છે... શું કરવું જોઇએ?
-હું તમને 'એટલો બધો' પહોંચેલો ક્યાં લાગ્યો?
(નિકેતન સુથાર, ગોધરા)

૧૧.મારે કોઇપણ ધંધાના કૉન્ટ્રાક્ટર બનવું છે. સલાહ આપશો.
-દેશમાં સૈનિકોની ભરતી કરવાનો કૉન્ટ્રેક્ટ મળી જશે... ગમશે?
(શૈલેષ પ્રજાપતિ, જલોતરા)

૧૨.વર્લ્ડ કપ હારવાને અનુષ્કા શર્મા સાથે કોઇ લેવાદેવા ખરી?
-અનુષ્કા તો નિમિત્તમાત્ર છે... મૂળ વાત ધોનીને હટાવવાના કાવતરાની છે. જે રીતે 'ફ્રી-હિટ'માં વિરાટ કોહલી ડીફેન્સિવ રમ્યો, એ વાત ઘણું કહી જાય છે.
(અંકુર સેનજરીયા, રાજકોટ)

૧૩.દવે સાહેબ, તમે કેટલું ભણેલા છો?
-કોઇ 'સાહેબ' કહીને બોલાવી શકે, એટલું નહિ!
(મહમદખાન પઠાણ, મુદરડા)

૧૪.બાપુના ગયા પછી એમની વહાલી બકરીના કોઇ સમાચાર...?
-સાંભળ્યું છે કે, એ બકરી વિયાઇ હતી... એને બકરીને બદલે ઘેટાંના બચ્ચા થયા, એ બધા કોંગ્રેસમાં જોડાઇ ગયા જેની નસ્લ આજ સુધી ચાલી આવે છે.
(શ્રુતિ આર. જોશી, અમદાવાદ)

૧૫.'હાથના કર્યા હૈયે વાગ્યા', એટલે શું?
-કાશ્મિરમાં મુફ્તિને ભાજપનો ટેકો.
(નૂતનકુમાર ભટ્ટ, સુરત)

૧૬.મારી પાસે સની લિયોનીનો નાનપણનો તદ્દન નગ્નાવસ્થાનો નાનકડો ફોટો છે... શું કરૂં?
-બસ... એને ઍનલાર્જ કરાવી દો.
(વિકી સુ. પટેલ, સુરત)

૧૭.દેશની મોટી કમનસીબી કઇ? ભ્રષ્ટ નેતાઓ કે પ્રજાની ખામોશી?
-નેતા કે પ્રજા... જેવા મળે, એવા જ વાપરવા પડે છે, એ!
(મુગ્ધા ઉલ્લાસ વોરા, જૂનાગઢ)

૧૮.જીવનમાં સફળ થવા માટે શું ન કરવું જોઇએ?
-શુધ્ધ જીવન જીવવું ન જોઇએ... સાધુસંત બની જવું જોઇએ.
(સૅન્કી મેહતા, ગાંધીધામ-કચ્છ)

૧૯.અમારા સુરતમાં હસાવવાવાળું કોઇ નથી... તમે હાલ્યા આવો તો?
-તમે મારા અમદાવાદને વિધવા બનાવવા માંગો છો?
(અનશ હાંસલોદ, વરેઠી-માંડવી)

૨૦.કેમ છો ?
-આગળ 'હજી' લગાવવાનું ભૂલી ગયા છો ?
(નિશાંત પાટિલ, વસ્ત્રાલ)

૨૧.કૅમેરાથી અટલજીનો ચેહરો છુપાવીને 'ભારત રત્ન' કેમ અપાયો ?
-ઍવૉર્ડ એમના ચેહરા માટે નહતો અપાયો...દેશની સેવા માટે અપાયો, જે છુપાવાઈ નથી.
(યશપાલસિંહ વાઘેલા, થરા-કાંકરેજ)

૨૨.ફિલ્મસ્ટારો દેશની સેવાને બદલે નાચગાનામાં ય ખોવાયેલા રહે છે...શું કરવું ?
-નાચગાનના પૈસા મળે છે...દેશસેવાનો આ...મોટો ડિંગો !
(સંજય મેઘાણી, ભાવનગર)

૨૩.દેશની સેવાના સંદર્ભમાં તમારી દ્રષ્ટિએ ટીવી-મીડિયાના રોલ શું હોવા જોઇએ ?
-દર સપ્તાહે એક વખત, આપણી સરહદોની રક્ષા કરતા એક એક જવાનનો ઈન્ટરવ્યૂ લેવો જોઈએ. ત્યારે આપણને ખબર પડશે કે, આપણે તો કેવી જલસાની રોટી ખાઈ રહ્યા છીએ.
(વીરેન્દ્ર જાની, જામનગર)

૨૪.માનનીય અશોકજીને સૌથી મોટું ગૌરવ કઈ વાતનું ? બ્રાહ્મણ હોવાનું, ભારતીય હોવાનું, હાસ્યલેખક હોવાનું કે તમારા પત્નીના નાથ હોવાનું ?
-દેશમાં બ્રાહ્મણો કરોડો છે, હાસ્યલેખકો ૩-૪ માંડ છે. પત્નીનો નાથ તો હું ન બન્યો તો કોઈ બીજો બન્યો હોત... પણ 'ભારતીય' હોવાનું તો લાખો જન્મોનાં પૂણ્યો કર્યા હશે તો જ સદભાગ્ય મળે છે.
(અર્જુનસિંહ રાઠોડ, કાલોલ- વ્યાસડા)

૨૫.વર્લ્ડ-કપ બાદ ભારતીય ટીમને તમારી સલાહ...?
-મારી સલાહ મારા ઘરમાં ય કોઈ માનતું નથી...
(પરેશ મોદી, સુરત)

01/08/2015

તીસરી કસમ

ફિલ્મઃ 'તીસરી કસમ' ('૬૬)
નિર્માતા : શૈલેન્દ્ર
દિગ્દર્શક : બાસુ ભટ્ટાચાર્ય
વાર્તા : ફણીશ્વરનાથ 'રેણુ'
સંગીત : શંકર-જયકિશન
ગીતકારો : શૈલેન્દ્ર-હસરત
રનિંગ ટાઇમ : ૧૫-રીલ્સ : ૨ કલાક,
૧૭-મિનિટ્સ-૫૬ સેકન્ડ્સ
થીયેટર : કૃષ્ણ (અમદાવાદ)
કલાકારો : રાજ કપૂર, વહિદા રહેમાન, ઇફતેખાર, સી.એસ.દૂબે, એ.કે. હંગલ, અસિત સેન, કૃષ્ણ ધવન, વિશ્વા મેહરા, સમર ચૅટર્જી, પરદેસી, શિવજીભાઈ, રતન ગૌરાંગ, પાછી, નબેન્દુ ઘોષ, કેસ્ટો મુખર્જી, શૈલેન્દ્ર, મૂળચંદ. 


ગીતો
૧. સજન રે જૂઠ મત બોલો, ખુદા કે પાસ જાના હૈ.... મૂકેશ
૨. દુનિયા બનાનેવાલે, ક્યા તેરે મન મેં સમાઇ, કાહે... મૂકેશ
૩. સજનવા બૈરી હો ગયે હમાર, ચીઠીયા હો તો.... મૂકેશ
૪. લાલી લાલી ડોલીયા મેં લાલી રે દુલ્હનીયા.... આશા ભોંસલે
૫. આ આ ભી જા, રાત ઢલને લગી, ચાંદ છુપને... લતા મંગેશકર
૬. પાન ખાયે સૈંયા હમારો, સાંવલી સૂરતીયા.... આશા ભોંસલે
૭. ચલત મુસાફિર મોહો લિયા રે પિંજરેવાલી મુનિયા.... મન્ના ડે
૮. મારે ગયે ગુલફામ, અજી હાં મારે ગયે.... લતા મંગેશકર
૯. હાય ગજબ કહીં તારા તૂટા, લૂટા મેરે સૈંયાને... આશા ભોંસલે
ગીત નં. ૨ અને ૮ હસરતના, બાકીના બધા શૈલેન્દ્રના
એ ઘણા વાચકો એ સ્તરે પહોંચ્યા છે કે, ફિલ્મ જોઇ હોય કે ન જોઇ હોય, ફિલ્મ ગમી હોય કે ન ગમી હોય...આ કૉલમમાં અપાતી વિશેષ માહિતીઓથી તેઓ પ્રસન્ન છે.

બાય ધ વે, આ બન્ને અધિકૃત માહિતીઓ પ્રથમ વાર પ્રસિધ્ધ થઇ રહી છે.
અહીં આવી બે 'રૅર' માહિતી આપું છું, જેમાંની પહેલી વાંચીને ખુશ થઇ જવાય એવું છે ને બીજી....લાગણીશીલ વાચકોને-ખાસ કરીને આ ફિલ્મના નિર્માતા અને ગીતકાર શૈલેન્દ્રના ચાહકોને દુઃખ પહોંચાડે એવી છે :

’૬૦-ના દશકમાં આ ફિલ્મ મધ્ય પ્રદેશના ભોપાલ પાસેના ‘બિના’ ગામમાં શૂટ થયેલી છે. થોડું ઘણું શૂટિંગ પોવાઇ–લૅક પાસે ય થયું છે. તમારામાંથી ઘણાએ પોવાઇ–લૅક જોયું પણ હશે. સાવ નાનકડા સ્ટેશન બિના પર રાજ કપૂર, એના બે દોસ્તો, વહિદા, એની સગી બહેન સઇદા અને એની હૅર ડ્રેસર મોડી સાંજે મુંબઇ જવા માટે આ બિના સ્ટેશને આવ્યા. એસી–કોચમાં પોતપોતાની સીટો પર ગોઠવાઈ ગયા. અચાનક બહાર કોઇ વિચિત્ર ઘોંઘાટ સંભળાવા માંડ્યો. ટ્રેન ઉપડી ને પાછી રોકાઇ ગઇ. આવું બે વખત થવાથી આ લોકોએ બહાર જોયું તો સેંકડો વિદ્યાર્થીઓની ભીડ ટ્રેનને રોકી રાખતી ઊભી હતી. એ લોકોને બસ.... એક વાર ‘રાજ કપૂર’ને જોવો હતો. રાજ નીચે ઉતર્યો અને વિદ્યાર્થીઓને મળ્યો. એ લોકો ધૂંધવાયેલા એટલા માટે હતા કે, એમને શૂટિંગ જોવું હતું ને ફિલ્મની પ્રોડક્શન–ટીમે એમને ૪–૫ વાર ઉલ્લુ બનાવીને–જ્યાં શૂટિંગ જ નહોતું, ઐવા કોઇ ભળતા–સળતા સ્થળોના સરનામાં આપી દીધા. ખીજાય તો ખરા ને આ લોકો?

રાજે અકળાઈને કહ્યું, ''ઓકે...મને જોઇ લીધો ને ? વહિદાજી નહિ આવે. એ સ્ત્રી છે. એમને ન મોકલાય.''

''કેમ નહિ? અમે એમના ય ફૅન છીએ. વહિદાજીને બહાર મોકલો નહિ તો ટ્રેન જવા નહિ દઇએ.''

બસ. હવે ગીન્નાયેલા રાજે, ''ના એટલે ના'' કહીને કોચનો દરવાજો ગુસ્સામાં બંધ કરી દીધો. ફિર ક્યા...? ટોળું બગડયું. સખત બગડયું ને ટ્રેન ઉપર મોટા પથ્થરો જ નહિ, લોખંડના સળીયાઓ ટ્રેન ઉપર ફટકારવા માંડયું.

બ...સ! બહોત હો ગયા. રાજનો પિત્તો સિત્યોતેરમા આસમાને. 'હવે તો મારૂં કે મરૂં....'ના ઝનૂન સાથે રાજ ટોળા સામે લડવા જતો હતો, તે એના બન્ને દોસ્તોએ ધક્કો મારીને નીચે પાડી દઇ બૂમ પાડી, ''વહિદાજી...આને સંભાળો...આ હવે જંગલી થઇ ગયો છે.''

હવે પછીની વાત પરફૅક્ટ અનુવાદ સાથે અક્ષરસઃ વહિદાના શબ્દોમાં : ''...એટલે અમે ત્રણ-સઇદા, મારી હૅરડ્રેસર અને હું-રાજજીને સાચેસાચ સીટ ઉપર જબરદસ્તી સુવડાવી દીધા. મારી હૅરડ્રેસર અને હું એમની છાતી ઉપર અને સઇદા રાજજીના પગ ઉપર દબાણપૂર્વક બેસી ગયા. છુટવા માટે એમણે બહુ ધમપછાડા કર્યા ને બૂમો પાડતા રહ્યા, ''છોડ દો મુઝે...છોડ દો મુઝે...!''

પછી તો પોલીસ આવી પહોંચી, યોગ્ય કાગળીયા કરી ટ્રેનને જવા દીધી. એ લોકોના આખા કોચમાં કાચ અને ઢેખાળા, જેની કરચો એમના કપડાં અને વાળમાં પણ બીજે દિવસે મુંબઇ સૅન્ટ્રલ ઉતર્યા ત્યાં સુધી રહી.

બીજો કિસ્સો દર્દનાક છે. આ જ કૉલમમાં અગાઉ પણ હું લખી ચૂક્યો છું કે, શૈલેન્દ્ર પૈસેટકે બર્બાદ થઇ ગયો હતો ને એને બેઠો કરવા આ ફિલ્મ બનાવવામાં આવી, જેમાં વહિદા સિવાય બધા (રાજ કપૂર, અન્ય કલાકારો, શંકર-જયકિશન અને હસરત જયપુરી)એ તદ્દન મફતમાં કામ કરવાનું સ્વીકાર્યું હતું. પણ એ મફત શૈલેન્દ્રને બહુ ભારે પડયું. આ જ ગાળામાં રાજ કપૂરની પોતાની ફિલ્મ 'સંગમ'નું શૂટિંગ અને વૈજ્યંતિમાલા સાથે પ્રેમનું ચક્કર ચાલી રહ્યું હોવાથી 'તીસરી કસમ'ના શૂટિંગમાં એણે મોટી ગરબડો શરૂ કરી. શૂટિંગની તારીખો ન આપે, આપી હોય તો આવે નહિ...એમાં એ જમાનાના રોજના લાખેક રૂપિયાને હિસાબે શૈલેન્દ્ર ધોવાતો ગયો. પૈસા તો એકલી વહિદાને જ આપવાના હતા, પણ ઘરમાં ખાવાના ય પૈસા 'તીસરી કસમ' પાછળ ધોવાઇ ગયા. બિના ગામમાં શૂટિંગ ચાલતું હતું ને વહિદા એકલી બેઠી હતી, ત્યારે શૈલેન્દ્ર રડમસ ચેહરે એની પાસે ગયો. સાચી વાત કરી દીધી, ''વહિદાજી, તમને ચૂકવવા માટે મારી પાસે ફૂટી કોડી ય નથી.'' એટલું બોલીને એ બેશુમાર રડયો. થૅન્ક ગૉડ, વહિદાએ પણ પરિસ્થિતિ સમજીને પૈસા લેવાની ના પાડી...ફિલ્મ તો પૂરી થઇ, પણ પૈસા કમાવવાને બદલે ધોધમાર ખોવાના દહાડા આવ્યા. જેને તે પોતાનો સૌથી અંતરંગ દોસ્ત સમજતો હતો, તે રાજ કપૂરના જન્મ દિવસે ૧૪ ડીસેમ્બરે જ શૈલેન્દ્રએ આખરી શ્વાસ લીધા (૧૯૬૬). મૃત્યુના થોડા જ દિવસો પહેલાં અનિલ બિશ્વાસના સંગીતમાં ફિલ્મ 'છોટી છોટી બાતેં' માટે શૈલેન્દ્રએ લખેલા આ ગીતના શબ્દો વાંચી જુઓઃ ચંદ દિન થા બસેરા હમારા યહાં/હમ ભી મેહમાન થે ઘર તો ઉસ પાર થા/હમસફર એક દિન તો બિછડના હી થા/અલવિદા...અલવિદા...અલવિદા....

પણ આ અંગત વાતોને બાજુ પર મૂકીએ તો ફિલ્મ ઘણી ઉચ્ચ કોટીની બની હતી. આપણે સહુએ જોવી જ જોઇએ એવી. 'ઍક્ટિંગ'માં રાજ કપૂરને સર્વોત્તમ કહેવડાવવા માટે 'તીસરી કસમ' કે 'જાગતે રહો' જેવી હજી બીજી આઠેક ફિલ્મોના નામ આપો, તો સામે છેડે દેવ આનંદ કે દિલીપ કુમારના ડાય-હાર્ડ ચાહકો બેઠા હોય તો એ લોકોમાંથી વિરોધ કોઇ નહિ કરે. કારણ કે, એ બન્ને પાસે ય એક ''ઍક્ટર'' તરીકે મૂલ્યાંકન કરાવી આપનારી આવી જ ક્લાસિક ૭-૮ ફિલ્મો તો હતી જ. આવી સાત-આઠ ફિલ્મોને બાદ કરતા 'ઍક્ટર' તરીકે એ ત્રણે ખોટા માનસન્માનો લઈ ગયા, એ જુદી વાત છે. ઍક્ટિંગ કરતા એ ત્રણેને પોતપોતાની 'મૅનરિઝમ્સ' ઉપર વધુ ભરોસો હતો. દિલીપ એક આખી આંગળી કે અડધી હથેળીથી ચેહરાને ઢાંકે, દેવ આનંદ બે સેકન્ડે હખણો ઊભો ન રહે, આંખો ઝીણી કરે, ડોકી હલાય-હલાય કરે ને રાજ કપૂર પતલો અવાજ કાઢીને, 'જી-જી' કરતો જમણો હાથ ખભા સુધી ³ચો લાય-લાય કરે.

પણ એ ત્રણે ય આજે પણ ગ્રેટ એટલે કહેવાય છે કે, એ લોકોને દાબમાં રાખનારો દિગ્દર્શક મળી જાય, જે એમની કોઇ ઍકસ્ટ્રા હરકતો ચલાવવા ન દે, ત્યારે એ ભારતના આજ સુધીના સર્વોત્તમ 'ઍક્ટરો' બની જતા, જે અહીં રાજ કપૂરે કર્યું છે. સાવ નવાસવા છતાં કલકત્તાથી પૂરા રીસ્પૅક્ટથી આ ફિલ્મનું દિગ્દર્શન કરવા આવેલા બાસુ ભટ્ટાચાર્ય ધી ગ્રેટ બિમલ રૉયના જમાઇ હોવાને કારણે ય બીજા કરતાં વધુ માનસન્માન પામ્યા ને દિગ્દર્શનમાં બિમલ દા જેવા જ સમર્થ. નહિ તો આવા તોફાની ઘોડા રાજ કપૂરને શૂટિંગના પહેલા દિવસે જ કહી દેવાની હિમ્મત કોની હોય કે, ''સર-જી, આપ ગ્રેટ છો, એની ના નહિ...પણ આ ફિલ્મમાં આપને આપની મૅનરિઝમ્સ છોડીને બિલકુલ સ્વાભાવિક અભિનય આપવાનો છે. ઍક્ટિંગ કઈ રીતે કરવી ને સંવાદો ક્યા ટોનમાં બોલવા કે હાવભાવ કાચી સેકંડમાં કેવા બદલવા, એ બધું હું મારે આપને શીખવવાનું ન હોય....'રેણુ' સાહેબની આ નૉવેલ 'મારે ગયે ગુલફામ' વાંચી જાઓ અને 'હીરામન'નું પાત્ર કેવી રીતે ભજવવું જોઇએ, એનો ખ્યાલ આવી જશે...તમારે તો બસ, મન મૂકીને વરસવાનું છે !''

અને એમ જ થયું. 'જાગતે રહો'ના રાજ કપૂરની જેમ અહીં પણ તમને જુદો જ રાજ જોવા મળશે. બિલકુલ ભોળોભલો, ગામડીયો, ઑવરઍક્ટિંગ 'નહિ', છતાં ય પ્રભાવશાળી રાજ કપૂર જોવા મળશે. ફિલ્મ બ્લૅક-ઍન્ડ-વ્હાઇટ હોવા છતાં, આજ સુધીના કોઇ સર્વશ્રેષ્ઠ કવિ-સંમેલનમાં બેઠા હો, એવા પ્રભાવિત થઇ જવાશે. આ આખો લેખ લખવાને બદલે એક શબ્દમાં જ આખો રીવ્યૂ પૂરો થઇ જઇ શકે એમ છે, ''સ્વાભાવિકતા''. જેમ ઍક્ટર તરીકે મારી સમજ મુજબ, સમગ્ર ભારતમાં દાદામોની એટલે કે અશોક કુમારથી ઉપર અન્ય કોઇની વાત જ થઇ શકે એમ નથી, એમ એક સર્જક તરીકે રાજ કપૂરથી વિરાટ અન્ય કોઇ સર્જક થયો નથી-ફૂલ પૅકેજ...એટલે એમાં હીરો રાજ કપૂર તો ખરો જ, પણ બેમિસાલ દિગ્દર્શક, નિર્માતા, સંગીતજ્ઞા અને ખાસ તો, દિગ્દર્શક ફિલ્મ 'જાગતે રહો'ના શંભુ મિત્રા કે 'તીસરી કસમ'ના બાસુ ભટ્ટાચાર્ય જેવા મળી જાય તો પછી અન્ય કોઇનો એક અભિનેતા તરીકે ય વિચાર કરવાનો આવે નહિ.

રાજ તો એક વ્યક્તિ તરીકે ય તેજસ્વી અને પૂરો પ્રભાવશાળી. એક નાનો દાખલો જ જોઇ લેવા જેવો છે કે, સર્જક તરીકે એણે પોતાની પહેલી ફિલ્મ 'આગ' માત્ર ૨૪-ની ઉંમરે ઉતારી હતી, એ વખતે ય એના વિચારો અને આદર્શો કેવા જાજરમાન હતા ! ''મૈં થીયેટર કો ઉસ ઉંચાઇયોં પર લે જાના ચાહતા હૂં કિ...'' આટલું ય કાફી છે કે, એને એ ઉંમરે થીયેટરના યશસ્વીપણાંનો એહસાસ થઇ ગયો હતો.

રાજ કેવો મહાન ઍક્ટર પણ હતો, એની ઝાંખી આ ફિલ્મમાં અવારનવાર થતી રહે છે. ખાસ તો, અંધારી રાત્રે ઘુવડ, વરૂ જેવા જંગલી જાનવરોના ખૌફનાક અવાજો વખતે એના ચેહરાના હાવભાવ અદ્ભૂત ઝીલાયા છે. વહિદાથી ખુશ થાય ત્યારે શરમાઇને ''ઇસ્સઅઅઅ....'' બોલવાની એની અદાકારી મનોરંજક પણ છે. પ્રાણની બાયોગ્રાફીમાં લેખક બની રૂબેને ગમે તેટલી ધૂપ્પલ ચલાવીને, દરેક રોલમાં વિભિન્ન અવાજ (ડાયલૅક્ટ) કાઢવાની એની ખૂબીઓના ૩૩-ડઝન વખત વખાણો કર્યા છે, જે બેબુનિયાદ છે. જ્યારે 'જીસ દેશ મેં ગંગા બહેતી હૈ'ની જેમ રાજે અહીં પણ ટીપિકલ ગામડીયાની બોલી (મધ્ય પ્રદેશની) સ્વાભાવિકતાથી બોલી છે, ''જી, મૈં આપકે લિયે 'ચાહ' લેકર આતા હૂં....'' નોર્મલી, એ જમાના કે એથી પહેલા કે પછીમાં પણ ફિલ્મના હીરો સારૂં ગીત જો બીજા કોઇ સાઇડીને મળ્યું હોય તો એ પોતાના નામે કરાવી લે, પણ અહીં રાજ કપૂરે કૃષ્ણ ધવનને, 'ચલત મુસાફિર મોહો લિયા રે....' ગાવા દીધું છે ને પોતે કોરસમાં બેઠો છે. પરફૅક્ટ તાલમાં એ ગીતની લગોલગ નાની ડફલી વગાડે છે, એના ઉપરથી ખ્યાલ આવે કે, એને સૂર-તાલનું કેવું પરફૅક્ટ જ્ઞાાન હતું. ફિલ્મની વાર્તા આવી હતી :

માંડ ૫૦-૭૦ કાચા ઝૂંપડાવાળા નાનકડા ગામમાં રહેતો હીરામાન (રાજ કપૂર) બળદગાડું ચલાવી ને એના પરિવારનું પેટ ભરે છે. પરિવારમાં એના મોટા ભાઇ (એ.કે. હંગલ) અને ભાભી (દુલારી) અને નાનકડી બાળકી. એક રાત્રે ગઠીયો શેઠ (મૂળચંદ) રાજના ગાડામાં ચોરીનો માલ મોકલાવે છે ને પકડાય છે રાજ. પોલીસ માંડ એને છોડે છે, ત્યારે એ જીવનની પહેલી કસમ ખાય છે કે, હવે પછી ગાડામાં કદાપિ ચોરીનો માલ નહિ લઇ જઉં. બીજી વખત ગેરકાયદેસર વાંસની ખેપમાં પકડાતા બીજી કસમ ખાય છે. દરમ્યાનમાં ગામમાં મેળો ભરાય છે, એમાં ન્યુ ભારત નાટક કમ્પનીની બાઈ હીરાબાઈ (વહિદા રહેમાન)ને પોતાના ગાડામાં 'સવારી' તરીકે બેસાડે છે, પણ એનું રૂપ જોઇને રાજ અને રાજનું ભોળપણ જોઇને વહિદા એકબીજાના પ્રેમમાં પડી જાય છે. એના દોસ્તો વિશ્વા મહેરા (અસલી જીવનમાં રાજના સગા મામા), કૃષ્ણ ધવન (જેની ઉપર 'ચલત મુસાફિર મોહો લિયા રે...' ગીત ફિલ્માયું છે.) સમર ચૅટર્જી અને પરદેસી રાજથી જેલસ થાય છે, પણ ગામનો જમીનદાર (ઇફતેખાર) રોજ નૌટંકી જોવા આવતા વહિદા પાછળ એક તરફી વાસનામાં ચૂર થઇ જાય છે. એ વહિદાને ધમકી આપે છે કે, 'તું મારી નહિ બને તો હું રાજને મારી નંખાવીશ.' આ ધમકીને સાચી માની લઇને વહિદા અકે તરફો નિર્ણય લઇને રાજને છોડીને જતી રહે છે, ત્યારે ધૂંધવાયેલો રાજ 'તીસરી કસમ' ખાય છે કે, 'અબ કભી કમ્પની કી બાઇ કો ગાડી મેં નહિ બિઠાયેંગે.'

શંકર-જય કિશન....સિર્ફ નામ હી કાફી હૈ ! 'બસંત બહાર', 'સીમા' કે 'આમ્રપાલી'નાં સંગીતમાં પોતાની શાસ્ત્રોક્તતા પુરવાર કરી આપી, તો અહીં લોકસંગીત ઉપર પોતાની પકડ એ હદે સાબિત કરી કે, મૂળ લોકસંગીત આ લોકોની ધૂનો ઉપરથી બન્યું હશે, એવું લાગે ! 'અશોક વાટિકા'માં સીતાજીએ ચૂંટી ચૂંટીને એક એક ફૂલ વીણ્યું હોય, એવું એક એક ગીત શંકર-જયકિશને બનાવ્યું છે.

પછીથી પોતાનું મોટું નામ કમાયેલા આસિસ્ટન્ટ દિગ્દર્શકો બાસુ ચૅટર્જી અને બી.આર.ઇશારા અહીં દિગ્દર્શક બાસુ ભટ્ટાચાર્યને આસિસ્ટ કરે છે. ફિલ્મનું ઊડીને આંખે વળગે એવું વિઝયુઅલ જમાપાસું નૌટંકીના દ્રષ્યોનું છે, જેનું પૂરેપૂરૂં સુપરવિઝન આપણા પ્રખ્યાત કવ્વાલો શંકર-શંભુએ કર્યું છે. તદ્દન અભણ ગામડીયાઓ-જેમણે સ્ટેજ કે પરદો જ જોયો નથી, એમને માટે નૌટંકી કેટલી મોટી વાત બની જાય ? શો શરૂ થતા પહેલા તંબુમાં ચીતરેલા રામ-લક્ષ્મણ-સીતાના ચિત્રો જોઇને એ લોકો કેવા ગૅલમાં આવી જાય છે, એનું ધ્યાન શંકર-શંભુએ બખૂબી રાખ્યું છે. આ બન્ને ભાઈઓની એક એક (મુબારક બેગમ સાથે યુગલમાં એક સહિત) કવ્વાલી પણ શંકર-જયકિશને જ બનાવી હોવા છતાં એની રૅક્ડર્સ બહાર પાડવામાં આવી નહોતી. એમ તો, બહુ ઓછા માનશે કે, આ ફિલ્મના મૂકેશના પ્રખ્યાત ગીત, 'દુનિયા બનાનેવાલે, ક્યા તેરે મન મેં સમાઇ....' ગીતનો એક અંતરો સુમન કલ્યાણપુરે પણ ગાયો છે.

યસ. બહુ ઓછી ફિલ્મોના અંતે હીરો-હીરોઇનનું મિલન થતું નથી, તેમાંની એક આ ફિલ્મ.

29/07/2015

સૉલ્ટી એનું નામ

સૉલ્ટી એટલે નમક - મીઠાવાળો અર્થ નથી કાઢવાનો. 'સૉલ'ની સાથે 'ટી' એટલે કે ચામાં જૂતું બોળીને પીવાનો મતલબે ય નથી કાઢવાનો.

'સોલ' એટલે આત્માવાળો સૉલ. એકલા સૉલને બદલે સૉલ્ટી બોલવામાં જરા વજનદાર લાગે અને, એના ફોઇને એનો આત્મા ઊંચો લાગ્યો હશે, માટે હિંદુ બ્રાહ્મણ હોવા છતાં નામ આવું પાડયું, 'સૉલ્ટી'. એક તો આયહાય હૅન્ડસમ અને અબજોપતિ બાપનો બેટો. સાલો ભણવામાં ય પરફૅક્ટ. યુવાન થતા સુધીમાં તો એને ઓળખનારા કરતા એની ઉપર મોહી પડનારાઓની સંખ્યા વધવા માંડી. એને તો બહુ મોડી ખબર પડેલી કે, એ જ્યાં જાય છે, ત્યાં સ્ત્રીઓ એને મનભરીને જોવાનું કાલ ઉપર રાખતી નથી. 'કાલ કરે સો આજ કર'ના સૂત્રમાં શ્રધ્ધા રાખે છે. એમના ગોરધનો સાથે હોય તો ય 'હૂ કૅર્સ... ?' સૉલ્ટીની પર્સનાલિટી એવી કે, સ્ત્રીઓને એમના મંગળસૂત્રો ભૂલાવીને કામસૂત્રો યાદ અપાવી દે. છ ઉપર એકાદ બે ઇંચની હાઈટ હશે તો ખરી. આંખો માંજરી-બાંજરી નહિ, પણ આજુબાજુની હરએક આંખોને સૉલ્ટીની આંખોમાં જઇને શૅક-હૅન્ડ... કરવાનું મન થાય એવી પ્રભાવશાળી આંખો આ છાપાઓમાં રૂપિયાની પેલી મોટી રકમો નથી આવતી, રૂ. ૩,૭૬૫- કરોડ... ને એવું બધું ? બસ, એટલી અથવા તો એવી મિલ્કતોનો એ કુંવારો માલિક હતો. આવાને તો ફરી પરણીએ તો આપણો ગોરધને ય ના ન પાડે...એના હાથમાં ય કંઇક પકડાવી દઇએ... 'ચલ ભાઈ, છુટા નથી... આગળ જા...'!

સૉલ્ટીને પરણવું તો ધમધોકાર હતું પણ પત્નીની પસંદગીમાં ત્રણ શરતોનો એ હઠીલો આગ્રહી. એક, એે પહેલી નજરે પસંદ પડી જવી જોઇએ. બીજું, એની પર્સનાલીટી કે પૈસો જોઇને મોહી પડે, એ ન ચાલે. અને ત્રીજી સહેલી લાગે એવી આકરી શરત... આગળ ખપાટીયું નહિ ચાલે... બારે માસ બન્ને મૌસમો પુરબહારમાં ખીલેલી હોવી જોઇએ. આવી છોકરી-અથવા સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરવા હતા. સ્ત્રી પરણેલી હોય તો ય સૉલ્ટીને પ્રોબ્લેમ નહતો. એ તો ભંગાવી નાંખતા વાર કેટલી ? પણ... પહેલી નજરે બસ, ચિક્કાર ગમી જવી જોઇએ ! આજકાલ ૯૯.૯૫ ટકા માર્ક્સ મેળવનાર વિદ્યાર્થીના માં-બાપે પણ સારી કૉલેજમાં ભીખ માંગવી પડે છે, એવું અહીં પણ ખરૂં. છોકરીનું 'મિસ યુનિવર્સ' હોવું કે એના પૈસા પાછળ મુગ્ધ ન થઇ હોય, એટલે વાત પતી જતી નથી... સૉલ્ટીને એ પહેલી નજરે ગમી જવી જોઇએ... બન્ને ખીલી ઉઠેલી મૌસમો સાથે !

સૉલ્ટી હોમો નહતો, છતાં એને મળતા જ ક્લબમાં કેટલાક દોસ્તો (!) એવું વર્તન કરતા કે, હોમો ય પાછો અસલી ભાયડો થઇ જાય... ! ઊંધું ય થતું હશે... ! સૉલ્ટીને પૈસા કે પર્સનાલિટીનું થોડું ય અભિમાન નહિ, પણ બૌધ્ધિકતાનું તો બધી સરહદો પાર કરી જાય એટલું. કોઈ ઐરાગૈરાનથ્થુખેરા તો એની ઘડિયાળમાં ટાઈમ પણ પૂછી ન શકે. એ માનતો કે, પૈસો ને પર્સનાલિટી તો બસ... એક જ ઍક્સીડેન્ટના ઘરાક છે, ગમે ત્યારે જતા રહેવાના, પણ બૌધ્ધિકતા શાશ્વત છે... સિવાય કે, એ ગાંડો થઇ જાય.

... થઇ ગયો, ગાંડો થઇ ગયો ! ક્લબના ગૅટમાં એની કારનું અંદર આવવું અને એક જબરદસ્ત યુવતીનું બહાર નીકળવું. પેલીએ સ્કીન-ટાઈટ વ્હાઇટ પૅન્ટ, કોટી અને એકદમ આછા પૅરટ-ગ્રીન રંગનું શર્ટ પહેર્યું હતું. લીલી મૌસમ પરફેક્ટ છલકતી હતી. થૅન્ક ગૉડ, એણે ગૉગલ્સ પહેર્યા નહોતા, એટલે આંખો કેવી સૅઇફ ડીપોઝીટ વૉલ્ટમાં મૂકી આવવા જેવી ખૂબસૂરત છે, એ જોઈ લીધું. યસ, છોકરી પહેલી નજરમાં ગમી જવાવાળી બન્ને ટ્રાયલમાં તો પાસ થઇ હતી. બાકીની શરત ----- ઓહ નો, સૉલ્ટી હજી કાર ઊભી રાખીને એની પાસે જવા જાય, તે પહેલા તો એ બીએમડબલ્યૂમાં બેસીને નીકળી પણ ગઈ. ઈમાનની કસમ, બસ ? સૉલ્ટીને ગાડીનો નંબર તો ઠીક કલર પણ યાદ ન રહ્યો, એવો એ પહેલી નજરમાં અંજાયો હતો.

કન્ફર્મ્ડ ... આ જ છોકરી મારી વાઈફ બનશે. તરત એની પાછળ કાર મારી મૂકીને ભગાય એવું નહોતું. ક્લબના ય કાયદા કાનૂન હોય ને ?

એ તરત રીસેપ્શન પર ગયો, ''... હમણાં...હમણાં પેલી વ્હાઇટ ડ્રેસમાં ગઇ એ.... ?'' રીસેપ્શનિસ્ટના ચેહરાના હાવભાવ કાફી હતા, બીજો સવાલ નહિ પૂછવા માટે.

ક્લબમાં ઓળખિતું કે વગર ઓળખિતું કોઈ બાકી ન રહ્યું, જેને સૉલ્ટીએ 'વો કૌન થી ?' માટે પૂછ્યું ન હોય. આવો જવાબ તો કોની પાસે હોય ? એ ક્લબની મેમ્બર પણ હતી કે નહિ, એની ય ખબર કેમ પડે ? જે હોય છે, એમને જોઇને ય ઘણી વાર લાગે કે, આવી મોટી ક્લબના મેમ્બર 'સાવ આવા હોય ? માય ગૉડ... એ હતી કોણ ? બાકીની શરત-મારા પૈસા કે પર્સનાલિટીથી અંજાયેલી ન હોવી જોઇએ, એ પૂરી કરી શકે એમ હોય તો મૅરેજ તો નક્કી જ... !'

આપણે હોઈએ તો આપણને ય એ આખી રાત ઊંઘો આવે...? બા કેવા ખીજાય ? આને આવી ગઈ. નિરાંત એક વાતની હતી કે, એ નીકળી છે ક્લબમાંથી, એટલે આજે નહિ તો કાલે... મળશે તો બેશક ! ક્લબમાં સૉલ્ટીના નામે ત્રણેક સ્વિટ તો બારે માસ બૂક હોય. એટલે એ મળે નહિ, ત્યાં સુધી ક્લબમાં જ રહેવાનું નક્કી કર્યું. ઘેર આમે ય કોઈ રાહ જોનારૂં હતું નહિ. એ વહેલી સવારે મૉર્નિંગ-વૉક માટે ક્લબમાં આવનારાઓને જોવા વહેલો ઉઠી ગયો. નો સફળતા. આખો દિવસ આખી ક્લબના ખૂણે ખૂણે એ ફરી વળતો...માય ફૂટ્ટ !

એમ તો પૂરા ૨૩-દિવસ નીકળી ગયા, એ આશામાં કે ક્લબની હશે તો મહિને એકાદ વાર તો આવતી હોય ને ?

ને એનો યજ્ઞા સફળ પણ થયો. દૂરથી સૉલ્ટીએ એને રીસેપ્શન ઉપર ઊભેલી જોઈ. થૅન્ક ગૉડ, એકલી જ હતી. હિમ્મતવાળો ખરો, એટલે કાચી સેકન્ડ બગાડયા વિના પહોંચી ગયો, 'હાય...આઈ ઍમ સૉલ્ટી..'

'સો... ?' પેલીએ તો કોઈ ભિખારીને ય ન પૂછાય એટલી બેરૂખીથી ઝીણી આંખે સામો સવાલ પૂછ્યો. સૉલ્ટીએ પોતાનું કાર્ડ કાઢ્યું. પેલી એટલી અશિક્ષિત તો નહોતી કે, આટલી બધી ઈન્ડસ્ટ્રીઓના માલિકનું કાર્ડ જોવા છતાં ઓળખી ન શકે. એના ઍક્સપ્રેશન્સ બધું બોલી નાંખે એવા હતા કે, ઇન્ડિયાના સૌથી અમીર માણસની સાથે એ ઊભી છે. સોલ્ટીનું વિઝિટિંગ- કાર્ડ શાંતીથી વાંચી લઇને જતા જતા બોલી, 'ધેટ્સ ફાઈન... આઈ ઍમ સોરી... આઈ એમ રનિંગ લૅઇટ !'

સોલ્ટી મનોમન ઝીંગારા મારતો ખુશમખુશ થઇ ગયો કે, એ મારાથી સહેજ પણ ઇમ્પ્રેસ થઇ નથી. એ તો વીસેક ફૂટ આગળ પણ નીકળી ચૂકી હતી. સૉલ્ટી મોટા પગલાં ભરીને પાછો એની પાસે પહોંચી ગયો.

'ઈન ફૅક્ટ... મારે તમારી સાથે મૅરેજ કરવા છે.' સૉલ્ટી તો જાણે મોબાઈલ રીચાર્જ કરવા આપતો હોય, એટલી આસાનીથી બોલી ગયો.

'જસ્ટ શટ અપ...! મૅરેજ... માય ફૂટ...!!'

સૉલ્ટી એક ઇંચ પણ નિરાશ ન થયો. એ તો ધમધોકાર રાજી થઇ ગયો, 'વાઉ... મારા પૈસા કે દેખાવથી એ સહેજ પણ અંજાઈ નથી... મારી બધી શરતો પૂરી...'

એનું નામ-સરનામું મેળવવાનું તો બાંયે હાથ કા ખેલ હતું. સીધો પહોંચ્યો પેલીના ફાધર પાસે, પ્રસ્તાવ મૂક્યો. આને તો કયો સ્ટુપિડ બાપ ના પાડે પોતાની દીકરી સાથે પરણાવવા માટે ? તેમ છતાં ય, મીષ્ટી ઘરે પાછી આવે, એટલે એને પૂછીને આવતી કાલે જવાબ આપવાની ભાવિ ફાધર-ઇન-લૉએ વાત કરી.

બીજો દિવસ તો આજ સુધી ઊગ્યો ન હોય એવો પ્રતાપી ઊગ્યો. સસુરજી હવે વર્તમાનકાળમાં પ્રવેશી ચૂક્યા હતા. એમના સર્વનામની પહેલા 'ભાવિ' લગાવવાની જરૂર પડી નહિ. મીષ્ટીએ ડૅડની સમજાવટ પછી હા પાડી દીધી હતી. બે-ચાર દૂરના સગાઓ લઇને સૉલ્ટી મીષ્ટીના ઘેર ચાંદલા કરાવવા આવી પહોંચ્યો. આ લોકોએ પણ ફક્ત ઘરના-ઘરના કોઈ આઠ-દસને જ બોલાવ્યા હતા.

ટાઈમ બગાડે એ સૉલ્ટી નહિ. ફટાફટ સગાઈની રસ્મ પૂરી કરીને મીષ્ટીને લઇને પોતાની બ્રાન્ડ ન્યુ ફેરારીમાં એ હાઈ-વે તરફ નીકળી ગયો. આમાં તો સ્પીડ વધારે જ રાખવી પડે ને ?

બસ. ૨૦-જ મિનિટમાં હમણાં થયેલી સગાઈ તૂટી ગઈ. પેલીએ ત્રણે શરતો પૂરી કરી હતી પણ સૉલ્ટી પહેલું ચુંબન કરવા ગયો ત્યારે એમૉનિયામાં બોળેલી મૅન્ગો ચૂસવાનો હોય, એવી દુર્ગંધ મીષ્ટીના દાંતમાંથી છૂટી. ફેરારીએ કાચી સેકન્ડમાં યુ-ટર્ન લઇ લીધો.

નવી છોકરી માટે ચોથી શરત દાખલ કરવામાં આવી, 'એના દાંતમાંથી પાયોરિયાની ગંધ મારવી ન જોઇએ.'

(બોધ : દેખાય એ બધું સોનું નથી હોતું... કોઈ પંખો ચાલુ કરો.)

સિક્સર
- આ...આટલી અબજો રૂપીયાની સંપત્તિ...?
- દારૂમાંથી !
- ઓહ... તો તમારા વરજી દારૂ વેચે છે ?
- ના. પકડે છે ! વેચવા કરતા પકડવામાં કમાણી વધારે !

26/07/2015

ઍનકાઉન્ટર : 26-07-2015

* તમને નથી લાગતું શશી કપૂરને દાદા સાહેબ ફાળકે એવોર્ડ મોડો મળ્યો ?
- આપણા દેશમાં એવોર્ડર્સ ''મેનેજ'' કરવા પડે છે... કેવળ ગુણવત્તા ઉપર નથી મળતા,ત્યારે શશીબાબા જેવા સીધા માણસને મોડો મોડો ય મળ્યો, એ પૂરબહાર આનંદની વાત છે.
(પ્રતિક અંતાણી, ભાવનગર)

* હૉટલવાળા મિનરલ વોટરના પૈસા પડાવી લે છે, એ તમારી 'સિક્સરે' ગજબનો તરખાટ મચાવ્યો. તમારી વાત સાચી છે, મિનરલ જેવું ચોખ્ખું પાણી આપવાની તો એમની ફરજ છે..!
- આપણે ય કમ નથી. જ્યાં સૅલ્ફ-સર્વિસ હોય છે, ત્યાં ય સર્વિસ- ટૅક્સના પૈસા જુદા આપીએ છીએ. ઘણી વાર લાગી આવે કે, હોટલોમાં કોઇ ભણેલાગણેલા જતા જ નહિ હોય ? હોટલવાળાઓનું ચાલે તો લંચ-ડિનર માટે ટેબલ ખૂરશીનો ચાર્જ જુદો, વૅઇટિંગમાં બહાર બેસવાનો ટૅક્સ અલગ, વેઇટરને સ્માઇલ આપવાનો ટેક્સ અલગ, પૅપર-નૅપકીન તેમ જ ટુથપિક્સ કેટલી વાપરો છો, એનો ચાર્જ- પ્લસ-ટૅક્સ અલગ..! આપણે આપીએ છીએ, એટલે એ લોકો લે છે ને ?
(સોહિણી બી.મહેતા, મુંબઇ)

* શું અન્ના હજારે તમારા લંગોટિયા દુશ્મન છે ?
- એ બે વખત ઉપવાસ પર ઉતર્યા હતા શું કામ અને કોઇ કારણ આપ્યા વિના ઉઠી ગયા શું કામ, એ સવાલનો જવાબ શોધી લો ! જવાબ મળી જશે.
(શ્રેયસ જોશી, રાજકોટ)

* તમે કેવા સવાલના જવાબ આપતા નથી ?
- જરા સોચો.. હું તો આવા સવાલોના ય જવાબો આપું છું ! તેમ છતાં ય, મોબાઇલ નંબર કે સરનામાં વગરના સવાલોને સ્થાન ન મળે.
(મોહિત જોશી, મહુવા)

* શું રાહુલબાબા વડાપ્રધાન બનશે તો જ પરણશે ? શું થશે કોંગીજનોનું ?
- મામાઓ ય હવે કંટાળ્યા છે કે, ભાણાભ'ઇ બેમાંથી એક માંડી વાળે !
(ડૉ.અમિત વૈદ્ય, ડૅમાઇ-બાયડ)

* ગરમી પૂરી થવામાં છે. બાએ પંખો ચાલુ કરવાની જીદ ચાલુ રાખી છે.. કે ખિજાય છે ?
- અમારાં ઘરોમાં અમારું કે બાઓનું ના ચાલે... વાઇફોનું ચાલે !
(ખુશ્બુ જોશી ઠાકુર, વડોદરા)

* સરકારના પ્રધાનોના વિદેશ- પ્રવાસો પાછળ રૂ. ૩૭૧ કરોડનો ખર્ચો થયો. તમારા મતે આ ખર્ચો વધારે છે કે બરોબર છે ?
- મને સાથે લઇ જાય તો ખબર પડે !
(મિહિર કોઠારી, અમદાવાદ)

* વર્લ્ડ કપમાં ન્યૂઝીલેન્ડ સામે સાઉથ આફ્રિકા હારી ગયું, ત્યારે સાઉથ આફ્રિકાના ખેલાડીઓની આંખોમાં આંસુ હતાં. આપણે ઓસ્ટ્રેલિયા સામે સેમી ફાઇનલમાં હાર્યા, ત્યારે આપણા એકેય ખેલાડીઓની આંખમાં આંસુ નહોતાં... સુઉં કિયો છો ?
- પાકિસ્તાન વર્લ્ડ-લેવલના તમામ કપમાં ભારત સામે હાર્યું છે.. કોઇ પાકિસ્તાની પ્રેક્ષકને રડતો જોયો ? હા, ગાળો બોલતો જોયો.. આઇ મીન, સાંભળ્યો હશે.. અને એ ય, પોતાના ખેલાડીઓને !
(રોહિત બુચ, વડોદરા)

* હાસ્ય લેખકોમાં તમારો કોઇ હરીફ જ રહ્યો નથી.. છેલ્લાં ૧૩-૧૪ વર્ષોથી તો તમારું એકચક્રી શાસન ચાલે છે...અભિમાન આવે છે ખરું ?
- વાચકો એટલા ઉદાર નથી. એમને તો જે દિવસે જેનો લેખ ખૂબસૂરત લાગ્યો, એ દિવસ પૂરતો એ હાસ્યલેખક એના માટે નંબર-વન ! દરેક હપ્તે અમારે પુરવાર થવું પડે છે કે, તમે 'ધી બેસ્ટ લેખક'ને વાંચી રહ્યા છો.
(આનંદી સાહેબરાવ પાટીલ, વડોદરા)

* ટીવી- સીરિયલોમાં ફિલ્મ કલાકારો આવે છે, એ પૈસા લઇને આવે છે કે દઇને?
- હવે ફિલ્મવાળાઓએ ટીવી- સીરિયલવાળાને સામેથી પૈસા આપવા પડે છે
(ધીમંત ભાવસાર, બડોલી)

* કયો સવાલ એવો છે, જેનો જવાબ જ સવાલ હોય ?
- 'અચ્છે દિન આનેવાલે હૈ...?'
(દશરથસિંહ રાજ, વછનાડ-ભરૂચ)

* આનંદીબેનના રાજમાં વિકાસની ગતિ ધીમી પડી ગઇ હોય એવું તમને નથી લાગતું?
- એનો આધાર તમે 'વિકાસ' કોને કહો છો, એની ઉપર છે.
(નિખિલ પરમાર, લુણાવાડા)

* આ કહેવાતા સાધુસંતો દેશભક્તિનો નાદ ક્યારે જગવશે ?
- ભક્તો એમને ભગવાન માનવાના બંધ કરશે ત્યારે.
(સોનું શર્મા, રાજકોટ)

* અમારા શહેરમાં તો મોટર બાઇકવાળા રોંગ સાઇડમાં બેખૌફ આવે છે. પોલીસને કાંઇ પડી નથી. તમારે કેમનું છે ?
- અમારે તો પોલીસો રોંગ સાઇડમાં આવે !
(જીતેન્દ્રપ્રસાદ જોશી, વડોદરા)

* આજના માણસો સ્વાર્થી કેમ છે ?
- હું તો ભ'ઇ..ગઇ કાલનો માણસ છું.
(શશીકાંત દેસાલે, સુરત)

* લવ અને લિકર વચ્ચે શું ફરક ?
- લિકર બધા દોસ્તો શેર કરીને પીએ !...
(જુઝર અબ્બાસ પેઢીવાલા, મુંબઇ)

* તમે 'વોટ્સએપ' પર 'એનકાઉન્ટર' કેમ ચાલુ નથી કરતા ?
- બસ... એક વાર મારું 'ખસી' જવા દો...!
(રાહુલ ત્રિવેદી, અમદાવાદ)

* તમારું અપહરણ કરી જવાનો મારો વિચાર છે.. આમ, આગળ-પાછળ ઘટતું કરીને તમારું કેટલું ઊપજે ?
- ખાસ તો કંઇ નહિ... પણ એ લોકો મારી વાઇફને પાછી મૂકી જવાનો ચાર્જ માંગે તો ?
(રાજેશ જે.શાહ, મુંબઇ)

* તમે તો સામે જોઇને સ્માઇલ પણ નથી આપતા.. અમે કાંઇ એવા છીએ ?
- આ પગારમાં જેટલા સ્માઇલો અલાતા હોય, એટલા જ અલાય !
(પિનલ પાઠક, વડોદરા)

* અશોક અને ઓશો વચ્ચે શો તફાવત ?
- હું તો જન્મથી જ 'સમ્રાટ' છું.. ને હવે તો સમ્રાટનો ય બાપ છું.
(ડૉ.રાજુ પરમાર, વઢવાણ)

* મારી વાઇફ મને બીજા લગ્ન કરવાનું કહે છે. શું કરું ?
- બસ, વાઇફને બેન બનાવી દો.
(વિક્રમ પટેલ, અમદાવાદ)

* મારે તમારા જેવા લેખક બનવું છે. શું કરવું ?
- હનુમાન ચાલીસા.
(પ્રિયલ વિસાવડીયા, વેરાવળ)

* તમારાં પત્ની એમને માટે તમારી પાસે 'તાજમહલ' બનાવવાની માંગણી કરે તો શું કરો ?
- તાજમહલ હપ્તેથી બનતો હોય તો આપણને વાંધો નથી.
(અલ્પેશ છાયા, રાજકોટ)

24/07/2015

દ્રષ્ટિ

ડિમ્પલ કાપડીયા જેવી કોઇ એક્ટ્રેસ નથી...

ફિલ્મ : 'દ્રષ્ટિ'
નિર્માતા : NFDC
દિગ્દર્શક : ગોવિંદ નિહાલાણી
સંગીત : કિશોરી અમોણકર
ગીતો : વસંત દેવ
રનિંગ ટાઇમ : ૯ રીલ્સ (ડબલ) : ૧૭૧- મિનિટ્સ
થીયેટર : ખબર નથી (અમદાવાદ)
કલાકારો : ડિમ્પલ કાપડીયા, શેખર કપૂર, મિતા વશિષ્ઠ, ઇરફાન ખાન, વિજય કશ્યપ અને એક એક દ્રષ્ય માટે નીના ગુપ્તા, તામારા, કૅનેથ દેસાઇ,નવનીત નિશાન, અલકા અને સુમુખી



જમાનો તો ના કહેવાય પણ એ દસકો બેશક ચાલ્યો હતો, આર્ટ ફિલ્મો બનાવવાનો. આ આર્ટ ફિલ્મ એટલે શું વળી ? એટલે એવું કે, આપણે જે હરદમ જોતા આવ્યા છીએ એ કમર્શિયલ અથવા તો મનોરંજક ફિલ્મો કહેવાય. થોડું ઇંગ્લિશ આવડતું હોય તો 'મેઇનસ્ટ્રીમ સિનેમા' પણ કહેવાય ને એ કહીએ તો બૌદ્ધિકોમાં થોડી જાણ થાય કે, 'ભ'ઇને ફક્ત ઇંગ્લિશ જ નહિ, સારી ફિલ્મો વિશે ય જાણકારી છે. યાદ હોય તો એ જમાનામાં, મંથન, અંકુર, મીર્ચ મસાલા કે સ્પર્ષ જેવી જે ફિલ્મો આવતી તે બધી ફિલ્મો (ઓફબીટ સિનેમા)કહેવાય. જરૂરી નથી કે, આર્ટ ફિલ્મ હોય એટલે સારી જ હોય. પણ જોયા પછી થીયેટરની બહાર નીકળતા મોઢું જરા ગંભીર રાખવાનું. ચહેરા ઉપર હાવભાવ 'બૌધ્ધિકવાળા' રાખવાના. બાકી તો મનમાં સમજતા હોઇએ કે, આવી ફિલ્મ જોવામાં દોઢ કલાકની મેથી મરાઇ ગઇ...!

પણ 'દ્રષ્ટિ' એવી ફિલ્મ નહોતી... (આર્ટ ફિલ્મ હોવા છતાં સારી હતી !) અલબત્ત, 'બહુ સારી' થતા થતા થોડા માટે રહી ગઇ એટલા માટે કે, ડાયરેક્ટરે આખી ફિલ્મ 'વર્બોસ' બનાવી દીધી છે. 'વર્બોસ' એટલે બહુ બોલકી. ઘટનાઓ માંડ બને, પણ બે પાત્રો વચ્ચે સંવાદો મિનિટો સુધી ચાલે રાખે અને તે પણ 'બીટવીન-ધ-લાઇન્સ' કહેવાયેલા શબ્દોમાં. આઇ મીન, એ લોકો બધુ સમજાવવા ન બેસે. ત્રીસેક ટકા ઘટનાઓ તમારે ધારી લેવાની કે, 'ઓકે... તો આમ બન્યું હતું.' આ બધુ સિનેમા હૉલમાં ફિલ્મ જોતી વખતે ધારી લેવાની જરૂર નથી હોતી... ઘેર જઇને શાંતિથી ધારવાનું ચાલુ કરી શકાય. સવાર સુધી કોણ ડિસ્ટર્બ કરવાનું છે ?

ફિલ્મ 'બહુ સારી' બનતા બનતા એટલા માટે રહી ગઇ કે, અમુક તબક્કે તો દર્શકો કંટાળી જાય ત્યાં સુધી બે પાત્રો વચ્ચે સંવાદો ચાલતા રહે.બધું બોલી બોલીને જ અને તે ય લંબાણપૂર્વક તમારે સમજાય સમજાય કરવું પડે, એ પછી આર્ટ ફિલ્મ રહેતી નથી. દા.ત. ફિલ્મમાં શેખર કપૂર ડિમ્પલ કાપડિયાને,પોતે કેમ જુદો રહેવા માંગે છે તે કહેવા આવે છે, એમાં તો બન્ને વચ્ચે ઓશો અને જે.કૃષ્ણમૂર્તિ વાતોએ વળગ્યા હોય, એવી ભાષામાં લાંબે લાંબી વાતો ચાલતી જાય. ક્યારેક તો દ્રષ્ય શરૂ થતા પહેલા જ આપણે જાણી ગયા હોઇએ કે, આ બહેન આટલું કહેવા માંગે છે. પેલો તો એનો ગોરધન છે, એટલે લંબાણીયા પૅચથી ટેવાઇ ગયો હોય... આપણા લોહીઓ શું કામ પીએ છે ?

તેમ છતાં... તેમ છતાં... તેમ છતાં ફિલ્મ 'દ્રષ્ટિ' એક સુંદર ફિલ્મ બની હોય તો એનું દિગ્દર્શન, બહેતરીને સંવાદો, હૅન્ડસમ શેખર કપૂર (જે દેવ આનંદનો સગો ભાણેજ થાય)... એન્ડ ઍબોવ ઑલ, ડિમ્પલ કાપડીયાનો આટલો સરસ નહોતો ધાર્યો, એવો સરસ અભિનય. ક્યાંય લાઉડ ન લાગે. ચેહરાના હાવભાવ, સંવાદો બોલવાની સ્વાભાવિકતા અને માની ન શકાય એટલી સુંદરતાને કારણે ફિલ્મ અદ્ભૂત બની છે.

યસ, ડિમ્પલ સાથે ઇરફાન ખાનના સૅક્સ-દ્રષ્યો ('પ્રેમ દ્રષ્યો' કહેવાય, એવું કશું રાખ્યું નથી.) ડિમ્પલે ઘણી છૂટથી કામુક દ્રષ્યો આપ્યા છે, જે નેશનલ એવોર્ડ વિનર ફિલ્મમાં આવી કેવી રીતે શકે. એ સવાલ થવાનો ! આજનો મશહૂર હીરો ઇરફાન ખાન હોલીવૂડની 'જુરાસિક વર્લ્ડ'માં તો હવે આવ્યો, પણ ૧૯૯૦માં બનેલી આ ફિલ્મમાં (કમર્શિયલ ભાષામાં કહીએ તો) એનો હીરો જેવો મહત્વનો રોલ છે.

આવી આર્ટ ફિલ્મોની થીમ મોટે ભાગે આપણા અંગત જીવનને સીધી સ્પર્ષનારી હોય છે. સુખી લગ્નજીવન જીવતા યુગલમાં બહુ વિરાટ ઝંઝાવાતો મોટા ભાગે કોઇ ત્રીજી વ્યક્તિના પ્રવેશથી આવતા હોય છે. કમર્શિયલ ફિલ્મોમાં આવું કાંઇ થાય તો એકાદો ઊડે ને બેકાદો જેલમાં જાય, પણ અહી વાત ગંભીરતાથી કહેવામાં આવી છે. વાસ્તવમાં આપણા જીવનમાં ય આવું કોઇ વાવાઝોડું આવે, તો આપણે હન્ટર લઇને ગોરધનને કે વાઇફોને ફટકારતા નથી... શું કરીએ છીએ, એના જવાબો ઘરેઘરે અલગ હોય, પણ લગ્નજીવનના સુખની સમાપ્તિ ત્યાં જ થઇ જાય છે. એ કહેવાની જરૂર નથી. લગ્નજીવન પછી પતિ કે પત્નીનો અન્ય વ્યક્તિ સાથેનો પ્રેમસંબંધ ક્યારેય જસ્ટિફાય થતો નથી, એવું ય ન કહેવાય. ઑલ ઓફ એ સડન... બધું બની જાય. બેમાંથી એક પાત્ર કમ્પૅટિબલ (એટલે કે, વિવાદ વગરનું) ન હોય, અથવા જસ્ટ બોરિયત ભગાડવા બેમાંથી એક પાત્ર લગ્નેતર સંબંધ બાંધી આવે ત્યા સુધી કોઇ પ્રોબ્લેમ થતો નથી... એકવાર ખબર પડી ગયા પછી બહુ મોટા ફનાફાતીયા થઇ જાય છે. એ વખતે કોઇ જસ્ટિફિકેશન જોવાતું નથી અને આ એક જ સમસ્યા એવી છે, જેનો ઉકેલ વિશ્વમાં કોઇની પાસે નથી.

શેખર કપૂર અને ડિમ્પલ કાપડીયા તેમની નાની દીકરી રશ્મિ સાથે હાયર-મિડલ ક્લાસની જીંદગી બહુ સુખેથી જીવે છે. લગ્નના આઠ વર્ષ થવા છતાં બન્ને વચ્ચે કોઇ પ્રોબ્લેમ તો નથી જ પણ બન્ને એકબીજાને ચાહે છે પણ સ્વાભાવિકપણે જ. કોઇને કશું પૂરવાર કરવાની જરૂર પડતી નથી. બસ, આ આઠમી લગ્નતિથિ નિમિત્તે બે-ચાર નજીકના કપલ્સ-દોસ્તોને ઘરમાં નાનકડી એક ડ્રિન્ક્સ પાર્ટીમાં ડિમ્પલ- શેખર ઇન્વાઇટ કરે છે. એમાં એક દોસ્ત પોતાના ભત્રીજા ઇરફાન ખાનને સાથે લેતો આવે છે. એ ક્લાસિકલ ગાયક હોવાથી તો ડિમ્પલને એનામાં રસ પડે જ છે, પણ પછી વધારાનો રસ કેમ પડે છે, એ પ્રેક્ષકોને સમજાતું નથી. ડિમ્પલ પાસે એની ચોખવટ છે, જે પોતાના પતિ વિજય કશ્યપથી કંટાળેલી મિતા વશિષ્ઠને ડીટૅઇલમાં સમજાવે છે કે, 'બસ, મને ઇરફાન ગમી ગયો. હું એના પ્રેમમાં નથી, પણ એ મારી પાછળ બેશક પાગલ છે. અમે બન્નેએ અનેક વખત શરીર-સંબંધો બાંધ્યા છે. પણ એનો અર્થ એ પણ નથી કે, હું મારા હસબન્ડ શેખર કપૂરને દગો કરી રહી છું. શેખર જેટલું તો આ જગતમાં હું કોઇને ચાહી ન શકું.'

પેલી પૂછે છે ય ખરી કે, શેખરને ખબર પડી જશે તો મોટો ભોચાલ નહિ આવે ? ત્યારે પ્રેક્ષકોના ય ગળે ન ઉતરે એવો જવાબ ડિમ્પલ આપે છે કે, 'એ પૉસિબલ જ નથી કે એને કાંઇ ખબર પડે ! એ પોતાની જાતમાં ખોવાયેલો માણસ છે. પણ ઇરફાન પાછળ હવે તો હું ય પાગલ છું. એના વિના રહી નહિ શકાય.'

પણ મધ્યાંતરે પહોંચ્યા પછી અચાનક શેખર ડિમ્પલને દરિયા કિનારે જસ્ટ.... ફરવા લઇ જાય છે. એ મૂડમાં નથી અને મૂંઝાયેલો બહુ છે. ડિમ્પલ પૂછે રાખે છે કે, પ્રોબ્લેમ શું છે, ત્યારે એ એટલું ગુસ્સામાં બોલી જાય છે કે, એક જ ઘરમાં રહેતા બે પાત્રો એકબીજા સાથે આવો દગો કેમ કરી શકે ?'' બે-ચાર દિવસની સળંગ પૂછપરછ દરમ્યાન પ્રેક્ષકોને એવું ધારવા અપાય છે કે, શેખુને બધી ખબર પડી ગઇ છે અને માટે ડિમ્પલને કાયમ માટે છોડી દેવા માંગે છે, પણ એ તો અહી નવો ધડાકો કરે છે કે, એ પોતાની લેબ-આસિસ્ટન્ટ વૃંદાના પ્રેમમાં છે અને હવે એના વગર રહી શકે તેમ નથી. આભી બની ગયેલી ડિમ્પલને એ સીધું જ કહી દે છે કે, એ ઘર છોડી રહ્યો છે, કાયમ માટે ! દીકરી તો સચવાઇ જશે, એવા આશ્વાસન સાથે વાત તો ભ'ઇ... ડિવોર્સ સુધી પહોંચે છે અને પતિ- પત્ની બન્નેની સહમતિથી અપાયેલા ડિવોર્સમાં કાનૂન બહુ લમણાંઝીંક કરતો નથી, એટલે એ તો આસાનીથી મળી જવાનો બન્નેને વિશ્વાસ છે. ડિમ્પલની માં એને માટે બીજો મૂરતીયો શોધવાનો પ્રારંભ પણ કરી દે છે. વચ્ચે વચ્ચે એવું ય બને છે કે,ડિમ્પલ એના શેખુને પાછો બોલાવવા અને 'જે કાંઇ બન્યું, તે બધું ભૂલી જવાની ભીખ કક્ષાની આજીજીઓ કરે છે, ત્યારે શેખુ માનતો નથી, પણ શેખરની હવે પત્ની બની ચૂકેલી વૃંદા શેખરથી વયમાં નાની હોવા ઉપરાંત 'શોખિન' પણ છે, એટલે એને છોડીને અમેરિકા જઇ બીજા લગ્ન કરી લે છે. હવે શેખર ડિમ્પલ પાસે પાછો આવીને આજીજીઓ કરે છે, બધું ભૂલીને નવેસરથી પ્રારંભ કરવાની, ત્યારે ડિમ્પલ ધડાકો કરે છે કે, મારે પણ એક 'અફેયર' હતો. ઇરફાન સાથેની બધી વાતો એ કહી દે છે. આ વખતે શેખર પહેલી વાર ગુસ્સે થાય છે, એ જાણીને કે લગ્નજીવનમાં જ્યારે કોઇ કડવાશ નહોતી, ત્યારે ડિમ્પલે આવું કરવાની જરૂર કેમ પડી ? આ તો સરાસર બેઇમાની છે ! ડિમ્પલ રામાયણનો પાઠ કરતી હોય, એવી સાહજીકતાથી પતિને સમજાવે છે કે, મેં આડો સંબંધ ચોક્કસ બાંધ્યો હતો, પણ પ્રેમ તો તને જ કર્યો છે... તારી ભલી થાય ચમની, આવી ઇમાનદારી તો હત્યાથી ય વિશેષ ઘૃણાસ્પદ છે !

બસ, ફરી પાછું દરિયા કિનારે સમી સાંજે બન્ને વચ્ચે બબ્બે વર્ષ ચાલે એટલી લાંબી ડાયલોગબાજી અને કેમ જાણે આ આર્ટ નહિ, કમર્શિયલ ફિલ્મ હોય તેમ ફિલ્મનો અંત સુખદ આવે છે. બન્ને એકબીજાને સ્વીકારી લે છે.

આવી આર્ટ ફિલ્મોના અંત એટલે કે ઉકેલ સાથે કે વાર્તાના કોઇ હિસ્સા સાથે સહમત થવું કે ન થવું, સહેજ પણ માયનો રાખતું નથી. મારા કે તમારા જ નહિ, તિરાડમાંથી ડોકીયું કરવા જઇએ તો ય ખબર ન પડે કે,જગતના એકાદ પર સેન્ટ મામૂલી અપવાદોને બાદ કરતા કોઇ કપલમાં પ્રામાણિકતા હોતી નથી. ક્યાંક ચલાવી લેવું પડે છે, ક્યાંક જૂઠને સહારે મોંઢા બંધ કરી દેવાય છે તો ક્યાંક નજરઅંદાજ કરવું પડતું હોય, બાકી શુધ્ધ લગ્નજીવનો તો હવે વાર્તાઓમાં ય નથી આવતા. બધ્ધો મજો 'ખબર ન પડે' ત્યાં સુધીનો જ હોય છે. અહી ડિમ્પલ મિતાને કહે છે, 'શેખરને ખબર પડે એવી કોઇ શક્યતા જ નથી.'અથવા તો ફિલ્મમાં ડિમ્પલનું પોતાના લફરા માટેનું 'કન્વિક્શન' જોઇને સવાલ એ ઉઠે કે,જો આટલો બધો આત્મવિશ્વાસ અને પોતે કાંઇ ગિલ્ટ ફીલ નથી કરતી- વાળી વાત હોય તો શેખરને બધું કહી દેવામાં એને વાંધો ક્યાં આવ્યો ? શેખર પણ પોતે જે કર્યું, એને પ્રામાણિકતાનું નામ આપે છે, એ તો ખૂન કરીને આરોપી અદાલતમાં ન્યાયાધીશને કહે, ''હા જજસા'બ... ખૂન મૈને કિયા હૈ...'' તો એ ઑનેસ્ટી ક્યા કામની ?

ફિલ્મના લગભગ પ્રારંભમાં,ચાલુ પાર્ટીએ એક માનસિક રીતે અસ્વસ્થ યુવતી કોકને શોધવા આવે છે, એ દ્રષ્યની ફિલ્મ સાથે અગત્યતા કઇ હતી ? માની લો કે, મિતા વશિષ્ઠના પતિ બનવા વિજય કશ્યપની વિકૃત આનંદ લેવાની લાલચનું ચરીત્રચિત્રણ કરવાનો આ પ્રયાસ હોય, પણ તો ય ફિલ્મ સાથે આ ઘટનાને કોઇ લેવા દેવા જ નથી. એ જ રીતે, ડિમ્પલ-ઇરફાનના સેક્સ-સંબંધિત દ્રષ્યો કંઇક વધુ પડતી છુટથી લેવાયા છે. આવી આર્ટ ફિલ્મોમાં એક દોષ બીજો ય જોવા મળે છે કે, ફિલ્મના લગભગ તમામ પાત્રોની માનસિકતા એકસરખી હોય. બધા એકસરખી ડીસન્સી, સ્ટાઇલ,વર્તન કે ઇવન ટોનમાં વાતો કરતા હોય. બુધ્ધિનો આંક (આઇ-ક્યૂ) બધાનો સરખો નીકળે.

મૂળ તો શ્યામ બેનેગલના કેમેરામેન તરીકે કામ કરતા આ ફિલ્મના દિગ્દર્શક ગોવિંદ નિહાલાણીએ અદ્ભૂત આર્ટ ફિલ્મો આપી જ છે. પાઘડી પહેરે તો જીવતા ખુશવંતસિંગ જેવો લાગે, એ ફિલ્મના ડાયરેક્ટર ગોવિંદે પોતાની પહેલી ફિલ્મ 'આક્રોશ' ઘણી ખુબસૂરત બનાવી હતી. જેમાં સ્મિતા પાટિલ, ઓમ પુરી, અમરીશ પુરી અને નસીરુદ્દીન શાહ હતા પણ તે પછી બનેલી ફિલ્મ 'અર્ધ સત્ય' તો દુનિયાભરમાં છવાઇ ગઇ. પોલીસ અને ગૂન્હાખોરીના નૅક્સસ એટલે કે ભાઇબંધી ઉપર ઑલમોસ્ટ વાસ્તવિક લાગે એવી આ ફિલ્મ પછી ગોવિંદે જયા ભાદુરીને લઇને આવી જ આર્ટ ફિલ્મ 'હજાર ચોરાસી કી માં' બનાવી, જે ચારે બાજુથી ફ્લોપ ગઇ. તમને જરા વધુ માન ઉપજે, એટલે યાદ દેવડાવવાનું કે, સર રિચર્ડ ઍટૅનબરોની ફિલ્મ 'ગાંધી'માં કૅમેરો આ ગોવિંદભ'ઇનો ચાલ્યો હતો.

પદ્મશ્રી શેખર કપૂર આલા દરજ્જાનો દિગ્દર્શક હતો અને આ ફિલ્મ જોયા પછી તો એમ પણ લાગે કે, ધાર્યું હોત (અને કાયમ દાઢી રાખવાનો મોહ રાખ્યો ન હોત) તો એ ફૅન્ટાસ્ટિક હીરો પણ બની શક્યો હોત !... નસીરૂદ્દીન શાહ અને શેખરની એક સમયની પ્રેમિકા શબાના આઝમીની ફિલ્મ 'માસુમ' જેવી વાસ્તવિક ફિલ્મ શેખરે બનાવી, તો એ જ માણસે બિલકુલ કમર્શિયલ ફિલ્મ 'મિસ્ટર ઇન્ડિયા' પણ ડાયરેક્ટ કરી અને એણે જ ડાકુરાણી ફૂલનદેવી ઉપર આધારિત 'બૅન્ડિટ ક્વીન' બનાવી. 'ક્વીન ઇલિઝાબેથ' અને 'ધી ગોલ્ડન એજ' નામની હોલીવુડની ફિલ્મોનું દિગ્દર્શન સોંપવામાં આવ્યું અને બન્ને ફિલ્મો મોટા એવોડર્સ જીતી લાવી. શેખર ઇંગ્લેન્ડમાં ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ થઇને આવ્યો છે. ભારતના એક સમયના પ્રાઇમ મિનિસ્ટર આઇ.કે.ગુજરાલની ભત્રીજી મેઘા જલોટા સાથે શેખુ પહેલી વાર પરણ્યો અને '૯૪માં છૂટાછેડા લીધા. મેઘા ન્યુજર્સી-અમેરિકામાં હજી હમણાં છએક મહિના પહેલા ગુજરી ગઇ. શેખરે સુચિતા કૃષ્ણમૂર્તિ નામની એક્ટ્રેસ, લેખિકા, પેઇન્ટર અને ગાયિકા સાથે બીજા લગ્ન કર્યા, એ ય તૂટી ગયા, જેનાથી કાવેરી નામની એક દીકરી છે.

ડિમ્પલ તો બસ... ડિમ્પલ જ છે. થોડી ક્ષણો માટે એની અધધધ સુંદરતા બાજુ પર રાખીએ, તો પણ એક એક્ટ્રેસ તરીકે એનું મૂલ્યાંકન બહુ ઊંચે ગજે પહોંચે. આ ફિલ્મ 'દ્રષ્ટિ'ના એક દ્રષ્યમાં એ શેખર કપૂર સાથે ખૂબ લાંબો સંવાદ બોલે છે, જેમાં અનેક પ્રકારના હાવભાવના વેરિએશન્સ તેમ જ અવાજના ફેરફારો કેવી આસાનીથી કરી બતાવ્યા છે. 'બોબી' અને 'સાગર' માટે તો એને ફિલ્મફેર બેસ્ટ એક્ટ્રેસના એવોર્ડસ મળ્યા જ હતા, પણ એની અન્ય ફિલ્મો 'કાશ', 'રૂદાલી', 'લેકીન' કે 'ફાઇન્ડિંગ મિસ ફૅની' જોયા પછી એને પોતાને અભિમાન થવું જોઇએ કે, આવી અભિનેત્રીઓ બહુ જૂજ સંખ્યામાં આપણે ત્યાં આવી છે. કોઇ મને કહેશે કે, આજ સુધીની તમામ ફિલ્મી અભિનેત્રીઓમાં ડિમ્પલ જેવા વાળ એકે ય ના હતા કે છે ? જેની પાછળ આખા દેશની છોકરીઓ પાગલ હતી, એ સુપર સ્ટાર રાજેશ ખન્ના એના પ્રેમમાં પડયો, એ બ્યુટી કેવી મનોહર હશે ? જો કે, એક ઇન્ટરવ્યૂમાં ડિમ્પલ કાપડીયાએ નિખાલસતાથી કબૂલ કર્યું છે કે, જે દિવસે એણે રાજેશ ખન્ના સાથે લગ્ન કર્યા, એ દિવસથી અમારા ઘરના સુખચૈન અને શાંતી કાયમ માટે ગાયબ થઇ ગયા.

22/07/2015

હું તમને જ ફોન કરતો'તો... !

ગુજરાતીઓમાં એક નવી નફ્ફટાઈ ચાલુ થઇ છે. મોબાઈલ ફોન તો ભિખારીઓ ય વાપરતા થઇ ગયા છે પણ ફોનના બિલના પૈસા ખર્ચવાના આવે, ત્યાં ભિખારી કોણ ને ગુજરાતી કોણ, તેની ખબર ન પડે. કામ એનું હોય, છતાં આપણને મિસ કૉલ મારીને તરત મૂકી દે કે, આપણે તરત ઉપાડી લઇએ તો એને રૂપિયો ચોંટે, એ બચાવવા ભિખારીવેડા શરૂ થઇ જાય. સ્વાભાવિક છે, મિસ કૉલ જોઇને આપણે સામો ફોન કરવાના હોઇએ અને કરીએ એટલે એનું પહેલું ડાયલોગ હોય, 'ઓહ... હું તમને જ ફોન કરતો'તો ને તમારો ફોન આયો... !' આપણે એની વાત સાચી માની લઇએ અને કેવો યોગાનુયોગ થયો એનો અચંબો પામીએ, 'ગજબનું કહેવાય... એ મને જ ફોન કરવા જતો'તો ને મેં સામેથી કરી દીધો.'

અને તમે ય એના જેવી દાનતવાળા હો (તમે બોલો નહિ કે, 'હા, હું ય એવો છું', પણ આ તો મનમાં સમજવાની વાત છે !) તો, એનો મિસ કૉલ જોઇને એક નાનકડી ઉતાવળમાં સામો ફોન તમે ખોટ્ટો કરી દીધો, એનો જીવ ઇ.સ. ૨૦૨૩ સુધી બળે રાખે. આવી ઉતાવળો કરવાની શી જરૂર હતી, એક સેકન્ડ રાહ જોઇ હોત તો, એ સામો ફોન કરવા જ જતો'તો... બસ, એ સેકન્ડ ન સચવાઈ, એમાં તો શામળીયાને ભાંડે, 'તારી આટલી ભક્તિ કરૂં છું ને મારી આવી ઉતાવળોનું ધ્યાન રાખતો નથી... ?'

લોકો પાઈપાઈનો હિસાબ ગણવા લાગ્યા છે. ખર્ચો તમને થાય, એનો વાંધો મને નથી, પણ મને થાય એનો વાંધો મને છે. ગુજરાતના ૯૮ ટકા લોકો આવી ફિતરત અજમાવવા માંડયા છે અને આ ૯૮ ટકા લોકો વ્યવસાયે સાચા ભિખારીઓ નથી, ગરીબો કે મિડલ ક્લાસના નથી... આમ બીએમડબલ્યુ કે મર્સીડીઝ ફેરવતા હોય અથવા તો મારા/તમારા કરતા પૈસે ટકે વધુ બળવાન અને નિયતમાં તો સરખામણી ય મારી/તમારી સાથે ન થાય. કેવળ ભિખારીઓ સાથે થાય ! ખુદ મારા સર્કલમાં આવા અનેક ભિક્ષુકો છે, જે સામેથી તો કદી ફોન ન કરે, પણ એમને કરવો જ પડે એમ હોય, તો મિસ કૉલ મારીને મૂકી દે... ખબર છે કે, 'હું સામો ફોન કરવાનો જ છું.'

... અને આવી ભિક્ષુક ફિલસૂફીમાં ય એમના મોબાઈલનું બિલ ૩૦૦-૪૦૦નું આવે, એમાં તો સાંજનું જમવાનું ભાવે નહિ. તારી ભલી થાય ચમના... તું મોબાઈલ પચ્ચી હજારનો વાપરે છે. ને જીવ બસ્સો રૂપીયે ફૂટવાળો...? ગુજરાતી 'ખોરી દાનત' શબ્દો આ લોકોને કારણે આવ્યા હોય.

સાલાઓ નસીબના બળીયાઓ ય કેવા છે કે, એક તો જનમજાત ભિખારીની...અને એમાં ય મફતીયા 'વૉટ્સઍપો' આવ્યા. રોજના બસ્સો 'જયશ્રી કૃષ્ણો' 'જય જીનેન્દ્રો' કે 'જય મહાદેવ' મારે વાંચવાના આવતા હતા. મફતમાં પડતા 'વૉટ્સઍપ'માં લોકો પોતાને થનારી ઊલટી આપણી ઉપર કરે છે. મતલબ... એમની ઉપર જે કાંઈ 'વૉટ્સઍપ'ના મૅસેજો આવ્યા. તે બધા બાપાનો માલ હોય, એમ આપણી ઉપર ફોરવર્ડ કરે. પૂરી બેવકૂફીથી આપણે પાછા ખૂશ એની ઉપર થઇએ કે, 'બૉસ...કિર્તીભ'ઇ તો શું ગજબના 'વૉટ્સઍપ' મોકલાવે છે...?' ને આમ કિર્તીડાને 'સ્કૂલ'નો સ્પેલિંગ ય ન આવડતો હોય, પણ દુનિયાભરના મહાન માણસોના 'ક્વૉટ્સ', દુનિયાભરના મહાહરામી માણસોના ગંદા જોક્સ ને બેવકૂફીભરી વિડીયો ક્લિપ્સવાળી ઊલટીઓ આપણા ઉપર કરે ! મને તો પરમેશ્વરે બુધ્ધિ આપી છે એટલે નથી હું 'ફેસબુક' પર કે નથી કદી 'વૉટ્સઍપ'ના મૅસેજો જોતો. યસ. અંગત સંદેશા લેવા-મોકલવા માટે 'વૉટ્સઍપ' મને જગતભરની સર્વોત્તમ શોધોપૈકીની એક લાગી છે. હવે તો જેને જ્યાં જુઓ ત્યાં ડોકી નીચી કરીને 'વૉટ્સઍપ' ઉપર જ મંડયો કે મંડી હોય ! નીચી મૂન્ડીએ એની બોચી ઉપર જીવડું ચોંટયું હોય, એનું ય ભાન ન પડે. આપણને એમ કે કોઈ જીવસટોસટનો 'વૉટ્સઍપ' આવ્યો હશે... પણ એ ય પોતાની ઊલટી બીજાઓ ઉપર કરવા જ બેઠો હોય.

મોબાઈલ નવા નવા આવ્યા, ત્યારે સરખામણી ઘાંચીના બળદ સાથે થતી કે, જેવો કોકનો ફોનઆવે, એટલે પેલો જ્યાં બેઠો હોય ત્યાંથી ઊભા થઇને ચક્કર ચક્કર ઘુમવા માંડે. સમય જતા આ સરખામણી ખોટી પડવા માંડી. સમાજને બળદ વધુ અક્કલવાળો લાગવા માંડયો કે, એ તો ફક્ત ધરીની આસપાસ માપસર જ ચકરડાં મારે, જ્યારે આપણા મોબાઈલીયાઓનું ઊભા થઇ ગયા પછી કાંઈ નક્કી નહિ કે, ઊભા થઇને એ કઇ બાજુ કેટલા પગલાં લૅફ્ટમાં લેશે, કેટલે પગલે ઊંધો પાછો આવશે અને પાસેના થાંભલે ટેકો દેવા ગયો હોય, ત્યાં થાંભલો જ નહિ હોય...!

યસ. બીજું ય એક દર્દ ઉપડયું છે. બીજાનો જોઈને આપણો સૅલ ફોને ય મોંઘો લેવાનો. હવે ૧૫-૨૦ હજારવાળા મોબાઈલો તો ભિખારીઓ ય વાપરે છે. આજની યંગ-જનરેશન અને ખાસ કરીને 'ક્લબ-કલ્ચર'માં એકબીજાથી મોંઘો ફોન લઇ આવવાની ચૂળ ઉપડી છે. પેલો ૬૦-૭૦ હજારના મોબાઈલમાં ઝગારા મારતો હોય ને એનો જોઇને બીજાવાળો સવા લાખનો લઇ આવ્યો હોય... પછી ખબર પડે કે, 'દિનીયો રૂ. ૧૨-૧૫ લાખનો મોબાઈલ ફોન લઇ આયો છે...' આવો ૧૨-૧૫ લખનો મોબાઈલ વાપરનારો મ્હોંને બદલે ડૉકી ઊંચી કરીને વાત કરતો હોય. એમાં આવડે તો માંડ બે-ચાર ફંક્શનો, પણ ફોટા મસ્ત પડવા જોઇએ. 'મૅગા-પિકસેલ' નવા નવા શબ્દો છે, એ બોલવાથી છટા ઊભી થાય છે, 'અરે નિશી... તારા મોબાઈલમાં કેટલા મૅગા-પિકસેલનો કૅમેરા છે ?' જવાબમાં પેલી ૨૦ કહે, ત્યારે આને લજ્જત પડી જાય, 'ઓહ... ધૅટ્સ ફાઈન, બટ યૂ નો.. બ્રધરે સ્ટેટ્સથી (એટલે અમેરિકાથી... હવે 'યુએસએ' કે 'અમેરિકા' તો ગામડીયાઓ બોલે... જરા હાઈ-સૉસાયટીમાં ગણાવવું હોય તો અમેરિકાને બદેલ ફકેત 'સ્ટેટ્સ' બોલો... ! જય અંબે.) મને ૪૧ મૅગા પિકસેલનો સૅલફોન મોકલ્યો છે... યાર, શું એમાં ફોટા આવે છે ?

અત્યાર સુધી કરવા માટે ખાસ કંઇ નહોતું. હવે વાંદરાને નિસરણી મળી ગઇ છે, એટલે જ્યાં ઊભો કે ઊભી હોય, ત્યાં ફોટા પાડવા માંડે. (ઉપરોક્ત વાક્યરચનામાં જ્યાં 'ઊભી હોય' શબ્દો વપરાયા છે, ત્યાં સર્વનામ તરીકે 'વાંદરી' શબ્દ વાચકોએ જાતે ઉમેરી દેવો... સૂચના પૂરી) પાછા આ પાડેલા ફોટા ય વૉટ્સઍપ કરીને બસ, કોઈ ૪૦-૫૦ને મોકલવાના. અરે ભાઈ ભાઈ... ૭૦ ટકા ફોટામાં કૅમેરો હલી ગયો હોય, અથવા મૂળ પાર્ટી ફોટામાં દેખાતી ન હોય ને એની પાછળ ગાય ચરતી હોય, એના ખૂબ સારા હાવભાવ સાથેનો ચોખ્ખો ફોટો આવે. આપણા જમાનામાં પાસપોર્ટ માટે એક ફોટો પડાવવા સ્ટુડિયોમાં જવું પડતું. પેલો આપણી દાઢી ખસેડે, આ પગારમાં મોઢું હસતું રખાવે, ડોકી સાઇડમાં લેવડાવે અને ડીલિવરી લેવા અઠવાડીયા પછી બોલાવે. એક રૂપિયાની ત્રણ કૉપી અને એ ય બ્લેક-ઍન્ડ-વ્હાઇટ આપણે આજ સુધી જીવની જેમ સાચવી રાખી છે. પરણ્યા એટલે વાઈફની સાથે ફોટો પડાવવા સ્ટુડિયોમાં જવું જ પડે. એમાં ય એક સ્ટાન્ડર્ડ પૉઝ... આપણી છાતી ઉપર માથું રાખીને વાઈફ ઊભી હોય (જ્યાં હાઈટના પ્રોબ્લેમો હતા, ત્યાં સ્ટુડિયો તરફથી ઉપર ઊભા રહેવા માટે લાકડાનો એક પાટલો પણ મળતો... ૪૬.૭૮ ટકા પતિ-પત્નીના ફોટાઓમાં પાટલો હસબન્ડ માટે મૂકવો પડતો... આ તો એક વાત થાય છે !)

પેલીએ અંબોડો આપણા શર્ટને અડાડીને ફોટો પડાવ્યો હોય, એમાં ખચાખચ તેલવાળું ધાબું શર્ટ ઉપર પાડી દીધું હોય !

વૉટ્સએપમાં ય ગ્રૂપ-ઍડમિન પહેલા ઊંચુ સ્થાન ગણાતું... હવે, દુનિયાભરની ગાળો દેવા માટે ગ્રૂપના બધા ઍડમિનની (ખાલી જગ્યા) પૈણે છે. પેલાને એક જમાનામાં ગ્રૂપ-લીડર બનવાનો ઉપડેલા ચસકાની આ લોકો મધર-મેરી કરી નાંખે છે. ગ્રૂપવાળા ભેગા મળીને ઍડમિનની છોલી નાંખે છે, એની ખબર એને શરૂશરૂમાં નથી પડતી. એ તો રાજી થતો હોય ને માર્કેટમાં કહેતો ફરતો હોય, 'બૉસ...મારા વૉટ્સએપ- ગ્રૂપમાં ૭૮ મૅમ્બરો છે... બધા આપણને માને... !' એ તો પછી ખબર પડે કે, ગામ આખામાં ઉલ્લુઓનો સ્ટોક ઓછો થઇ ગયો હોય ને રાહુલ ગાંધી, આલિયા ભટ્ટ કે આલોકનાથના જૉક્સમાં હવે બૉર થવાય છે, એટલે હરીફરીને બધો કચરો ઍડમિન ઉપર ઠલવાય... 'એક વાર ઍડમિનની વાઇફ ઘરમાં એકલી હતી. આપણા ગ્રૂપના રાજીયાએ બૅલ માર્યો, 'ભરત છે...?' જવાબમાં પેલી બોલી,'...નથી...આઈ જાઓ !' આવી ૪૬,૫૪૯ વર્ષ જૂની પીસીઓ હવે ઍડમિનને નામે મૂકાય છે... લોકોએ ઍડમિન બનવાનું બંધ કરી દીધું છે.'

સાયન્સ એમ કહે છે કે, રોજ કમ્પ્યૂટર પર સતત બેસનારાઓને (ખાસ કરીને અમારા લેખકોને થતો) 'રાઈટર્સ-ક્રૅમ્પ' નામનો રોગ થવાનો છે. જો રોજ નિયમિત હાથ અને કમરના સ્નાયુઓ છુટા પડવાની કસરતો નહિ કરે તો... એમ જગતભરના મોબાઈલીયાઓની ડોકી એવી નીચી થઇ જવાની છે કે, એમનું આવનારૂં બાળકે ય મૂન્ડી નીચી રાખીને જ આવશે... બોલો અંબે માત કીઈઈઈ.... ?

(આ ય એક પ્રોબ્લેમ સદીઓ પુરાણો છે... આવી જય બોલવનારો પોતે ક્યારે ય 'જય' નહિ બોલે... એ બધું ઉપસ્થિત ભક્તો ઉપર છોડવાનું.)

સિક્સર
- અચ્છે દિન કબ આનેવાલે હૈ... કોંગ્રેસ કે ?
- આવું ભવિષ્ય તો ખુદ કોંગ્રેસવાળા ય ભૂલી ગયા છે.

19/07/2015

ઍનકાઉન્ટર : 19-07-2015

૧. બા ખીજાય ત્યારે તમે એમને શાંત કેવી રીતે પાડો છો ?
- વાઇફ કરતાં બિલકુલ ઊલટી પધ્ધતિ !....બાના કૅસમાં મગજ દોડાવવું પડે છે !
(પિયુષ ભટાસણા, ટંકારા)

૨. એક તરફના પ્રેમ અંગે તમારૂં શું માનવું છે ?
- એ તો કોક મને એક તરફનો પ્રેમ કરે, પછી ખબર પડે !
(પ્રતિક ગોહેલ, માણાવદર)

૩. સ્વ. જ્યોતીન્દ્ર દવે અને અશોક દવે વચ્ચે શું ફરક છે ?
- મારા નામની આગળ હજી 'સ્વ.' ચોંટાડવાનું બાકી છે.
(સુનિલ ચૌહાણ, પાલિતાણા)

૪. તમે અમિતાભ બચ્ચન હોત, તો કોની સાથે લગ્ન કરત... રેખા, હેમા માલિની કે શ્રીદેવી ?
- તમારે એમ પૂછવું જોઇતું હતું કે, અમિતાભ અશોક દવે હોત તો કોની સાથે લગ્ન કરત... બેન ગોદાવરી, બેન સવિતા, બેન ચંપા...કે છેલ્લું નામ તો આ કૉલમના બધા વાચકો જાણે છે...હાહાહા !
(દિપક દવે, ભાવનગર)

૫. ગામ ખોબા જેટલું હોય, પણ આજકાલ ગામડાંઓમાં મોટાં મોટાં પ્રવેશદ્વારો મૂકાવવાની ફૅશન થઈ પડી છે, ભલે પછી ગામમાં નળ, ગટર કે રસ્તા ન હોય...સુઉં કિયો છો ?
- આખું ગામ એમના બાપનું થઈ ગયું...પોતાના બાપ કે સંસ્થાના નામે પ્રવેશદ્વાર બનાવી ને !
ખર્ચો લાખ-દોઢ લાખનો માંડ ને પોતાના વિસ્તારના ધારાસભ્યશ્રીને રાજી કરી દેવાના !
(હિમાંશુ ભીન્ડી, તળાજા)

૬. પ્રેમ થવો ગુન્હો છે ?
- એનો બાપ શું કહે છે...?
(અક્ષય રાઠોડ, ભાવનગર)

૭. દીકરો ને વહુ રોજ સવારે ભગવાનની પૂજા કરે ને મા-બાપને તરછોડે... એનું શું કારણ ?
- ભગવાનની પૂજા પણ મા-બાપ માટે જ કરતા હોય છે...કે, એ પાછા ન આવે !
(મેહૂલ રાજપરા, જામનગર)

૮. અન્ના હજારે પાછા મેદાનમાં કેમ આવ્યા હતા ?
- કાકાને વગર મેહનતે ગાંધીજી ભાગ-બીજો બનવું હતું...ને બેવકૂફ મીડિયાએ સાથ આપ્યો !
(દેવેન્દ્ર સોલંકી, અમદાવાદ)

૯. ક્યારેક કોઇનો સવાલ વાંચીને તમને હસવું આવે છે ખરૂં ?
- ઘણી વાર... કે, લોકો મને કેવો બેવકૂફ સમજે છે !
(કોમલ પિત્રોડા, રાજકોટ)

૧૦. તમારાં પત્ની અચાનક તમને કોઈ સ્ત્રી સાથે વાતો કરતા જોઈ જાય તો એ શું કરે ?
- રોજરોજ તો એ ય બિચારી શું કરે ?
(નીતિન વાલા, રાજકોટ)

૧૧. પ્રેમીઓ પ્રેમના વહેમમાં હોય, એવું તમને નથી લાગતું ?
- આવું છેલ્લી વાર ૩૮-વર્ષ પહેલાં લાગ્યું હતું... સાલો, મારો વહેમ સાચો પડયો ને લગ્ન કરી લેવા પડયાં !
(અરસી બેરીયા, બાલોચ-પોરબંદર)

૧૨. અમેરિકામાં ટૉયલેટને 'રેસ્ટ-રૂમ' કેમ કહે છે ?
- યસ...ખરેખર તો Waste room કહેવો જોઈએ !!!
(ભૂપેન્દ્ર સી. શાહ, અમદાવાદ)

૧૩ હિંદુસ્તાન પહેલાં 'સોને કી ચીડીયા' કહેવાતું....હવે ?
- આપણો દેશ પહેલાં ય સોનાનો હતો ને પૃથ્વીના અંત સુધી ય એ સોનાનો જ રહેશે.
(કલ્પેશ જે. પટેલ, વલસાડ)

૧૪. નીલગગન કી છાંઓ મેં, દિન રૈન ગલે સે મિલતે હૈ...' (ફિલ્મ 'આમ્રપાલી'માં વૈજ્યંતિ માલા) અને 'મોસે છલ કિયે જાય...' ફિલ્મ 'ગાઇડ'માં વહિદા રહેમાન....બેમાંથી નૃત્યની દ્રષ્ટિએ કયું ગીત ઉચ્ચતર કહેવાય ?
- એનો આધાર ફિલ્મ જોતી વખતે તમારી નજર ક્યાં અટકેલી રહે છે, એની ઉપર છે.
(મહેશ રાવલ, અમદાવાદ)

૧૫. તમે ફિલ્મોમાં જવાનો ટ્રાય કેમ નથી કરતા ?
- બે જેલસ માણસોને કારણે...! વર્ષો પહેલાં દિલીપ કુમાર અને હવે અમિતાભ બચ્ચન મારાથી ગભરાય છે ને મારા માર્ગમાં રોડા નાંખે છે...સાલો સીધા માણસોનો જમાનો જ નથી. (અહીં 'સીધો માણસ' મને ગણવો... પેલાબે ને નહિ... (સૂચના પૂરી).
(નિપુણ ઠાકર, મુંદ્રા-કચ્છ)

૧૬. ઇ.સ. ૧૯૩૧-પહેલાં હિંદી ફિલ્મો સાયલન્ટ આવતી હતી...આજકાલની ફિલ્મો સાયલન્ટ 'કરીને' જોવી પડે છે !
- તમારી આ સરખામણી વહુ ઘરમાં નવી પરણીને આવે ત્યારની અને આજની વચ્ચે થાય !
(નંદ રાજગોર, મુંદ્રા-કચ્છ)

૧૭. સફળ થવા માટે શું ના કરવું જોઇએ ?
- કમ-સે-કમ...આવો સવાલ કોઈ નિષ્ફળ માણસને તો ન જ પૂછવો જોઇએ !
(સૅન્કી મેહતા, ગાંધીધામ-કચ્છ)

૧૮. કઈ ચીજ ગૉળ ના બની શકે ? શેરડી કે રબ્બર ?
- ધો. ૬-ના વિદ્યાર્થીઓને સૂચના આપવામાં આવે છે કે, આવા પ્રશ્નો ધો. ૭માં આવ્યા પછી પૂછવા.
(બાકરઅલી અસામદી, અંકલેશ્વર)

૧૯. અન્ના હજારેએ શહીદ ભગતસિંહના ગામમાં જઇને આંસુ સાર્યા. શું માનો છો ?
- હવે તો તમારા ગાંમાં કોઈ રણછોડભ'ઇ મફાભ'ઇ પટેલ ગુજરી જાય તો ય અન્ના આવે એવા છે... હવે મીડિયાવાળા ય એમની પાછળ પાછળ જતા નથી.
(મયૂર વાળંદ, ભુજ-કચ્છ)

૨૦. હવે તો ઝૂંપડાઓમાં ય સ્પ્લિટ-ઍસીઓ આવી ગયા છે...ને તમે હજી 'પંખો ચાલુ કરવાની' વાત કરો છો ?
- એમ..? તમે સ્પ્લિટ-ઍસી નંખાવી ય દીધું...?
(કિશોર યાજ્ઞિક, અમદાવાદ)

૨૧. એવી કઈ ચીજ છે, જે અમીરો ખિસ્સામાં રાખે છે ને ગરીબો ફેંકી દે છે ?
- નેતાઓ.
(જયસુખ સોલંકી, નિકોલ)

૨૨. ધર્મ માણસને મજબૂત બનાવે છે કે નબળો ?
- આજના સમયની વાત કરીએ તો ધર્મો દેશને માયકાંગલો બનાવી રહ્યા છે. એકે ય ધર્મ રાષ્ટ્રભક્તિની વાત પણ નથી કરતો !
(રવિ સૂરેજા, ઉંબરગામ)

૨૩. મારી ગર્લફ્રૅન્ડ 'તમને' 'આઇ લવ યુ' કહે તો તમે શું કરો ?
- સચ્ચીઇઇઇઇ....??? તો હું એને પણ 'આઇ લવ યૂ, બેટા' કહું.
(તેજસ શર્મા, વીરપુર-મહિસાગર)

૨૪. તમે 'ઍનકાઉન્ટર' ન લખતા હોત તો શું કરતા હોત ? તમને અભિનેતા બનવાની ઇછા ખરી ?
- કોઈ પણ અભિનેતો ૫-૧૦ વર્ષ ચાલે છે... 'ઍનકાઉન્ટર' ટાઇમલૅસ છે. (અને હવે પછી અટક પહેલાં ને નામ પછી ન લખશો...માલિની હેમા, કૈફ કૅટરિના કે કાપડિયા ડિમ્પલ સારૂં લાગે ?)
(સ્વાતિ ડી. ભાખર, સુરત)

૨૫. વાહિયાત સવાલોના જવાબો આપવામાં તમારે કેટલું વિચારવું પડે છે ?
- સવાલો વાહિયાત હોવાનું તો સાંભળ્યું નથી...હા, જવાબો માટે ઘણા કહે છે !
(જીતેન્દ્ર પરમાર, પોરબંદર)

૨૬. મારે બાલ-દાઢી સિવડાવવા છે. કોક સારો દરજી હોય તો કહેજો ?
- તમારૂં કામ તો કોઇ ટાયર-ટયૂબના પંકચરવાળો ય કરી આપશે.
(કુલદીપ પટેલ, વીરપુર)

15/07/2015

તમન્ના મચલ કર જવાં હો ગઈ હૈ...

મસ્તુભ'ઈ ગાર્ડનમાં જવલ્લે જ જાય... એ તમને મંદિરોમાં મળે.ભક્તિ-ભક્તિ... માય ફૂટ! મંદિરોમાં 'જે શી ક્રસ્ણ' કરતી રોજની૫૦-ડોસીઓ મળે. બે ઘડી બહાર મંદિરના ઓટલે બેસીએ,સુખ-દુઃખની વાતો કરીએ, હથેળી અડાડીને એકબીજાને પ્રસાદઆલીએ. સંબંધો તો ભ'ઈ, બાંધીએ એટલા બંધાય. આ મનખાદેહનો કાંઈ ભરોસો છે? આવરો-જાવરો રોજનો રાખ્યો હોય તોકોક ને કોક મંદિરમાં સ્કૂલ કે કૉલેજમાં સાથે ભણતી કોક ને કોકવળી મળી જાય, તો વાત આગળે ય વધારાય! ૭૦-ના થઈ ગયાએટલે શરીરના બધા અંગો કાંઈ વેચવા કાઢ્યા ન હોય... બધેબધ્ધું સલામત હોય, ખાસ તો આ હૈયું... બદમાશ હૈયું... નફ્ફટહૈયું... ભૂખાવડું હૈયું! 'તમન્ના મચલ કર જવાં હો ગઈ હૈ...'

વચમાં ઝીણકો ઝીણકો ય ઉંમરનો પ્રોબ્લેમ આવે તો ખરો,આપણી નહિ... સામેવાળીની ઉંમરનો પ્રોબ્લેમ! ૬૦-પછીની ૯૮-ટકા સ્ત્રીઓ ૨૫-૩૦ વર્ષ પહેલા સાલી બુઢ્ઢીઓ થઈ ગઈ હોય.ઘરમાં તો સમજ્યા, બહારે ય હૈયું રોમેન્ટિક રહ્યું ન હોય. 'જે શીક્રસ્ણ' સિવાયનું બધું બોલવાનું ભૂલી ગઈ હોય, ત્યાં નવેસરથી'આઇ લવ યુ' તો એની બા પાસેથી ય સાંભળવા ન મળે! આબાજુ આપણે તરોતાઝા હોઈએ. 'ફૂલ ખીલેં હૈ ગુલશનગુલશન'ની માફક શરીરના એકોએક અંગ એક નાનકડા સ્પર્શથીખીલી ઉઠતા હોય. હા, વરસાદમાં ઘરની ભીંત ઉપરથી ઉતરતાપાણીની માફક માથેથી વાળ ઉતરી ગયા હોય. મૌસમનું માવઠુંમાથે બેઠું હોય, પણ એથી રસ્તાએ ભીનાં થવાનું માંડી વાળવાનુંન હોય! મસ્તુભ'ઈને ક્રોધ આજની જનરેશન ઉપર ચઢે કે, જેવાછીએ એવા છીએ... અમને કાકાકાકા શેના કરો છો? જરાકઅમથી કોકને જોવા નજર ઝીણી કરી એમાં તો, ''વાઉ... બુઢાઉઅભી ભી ઇશ્ક લડાતા હૈ..!'' અમારો વાંધો આ આશ્ચર્યચિહ્નસામે છે.

ગાર્ડનોમાં નહિ જવાનું કારણ એટલું કે, ત્યાં યંગસ્ટર્સ બહુ આવે,એમની સામે આપણી ઉંમર નડે. એ હોય ત્યાં આપણને કોણજુએ? મંદિરોમાં ડોસીઓ પાસે બીજા કોઈ વિકલ્પે ય નહિ...છેવટે 'જે શી ક્રસ્ણ' તો કરે! સુઉં કિયો છો?

મસ્તુભ'ઇ લૉ-ગાર્ડનના સમર્થેશ્વર મંદિરના કાયમી ઘરાક. ત્યાંજૂની તો જૂની, હવેલીઓ બહુ જોવા મળે. કોક ને કોક હવેલીતો કાઢવાની નીકળે કે નહિ? ક્યારેક તો સાવ અજાણી (પણએકલી હોય તે) કાકી પાસે જઈને મસ્તુભ'ઈ, ''જે શી ક્રસ્ણ,બા!'' કહી આવે. 'બા' બોલ્યા હોય, એમાં સ્પેલિંગની ભૂલ જાણીજોઈને કરી હોય. એમને એક વાતની ચોક્કસ તસલ્લી કે, એકે યડોસીને 'બા' કહીને બોલાવો, એ ગમતું નથી અને આવું ન ગમતુંહોય, એ આપણા ફાયદામાં છે! અર્થાત, કોથળીમાંથી દૂધ કાઢીલીધા પછી મલાઇ ચોંટી રહી હોય, એટલો રોમાન્સ તો ડોસીમાંહજી રહ્યો છે... ને આપણે જોઈએ ય કેટલો..? પ્રસાદ જેટલો!

યસ. સમર્થેશ્વરમાં મસ્તુભ'ઈ બહાર ચોગાનમાંથી જમહાદેવજીને હાથના ઈશારે, ''ઓ હાય, ભોલે...'' કહી દે...અંદર-બંદર જવાનું નહિ પણ સંબંધની શરૂઆતમાં જ, આજનાસીસીડી-બ્રાન્ડના છોકરાઓની માફક, ''ઓ હાય સરલુ...'' કહીનેસરલાબેનને ન બોલાવાય. પ્રારંભ તો ધાર્મિક ઢબે જ થાય.ડોસીઓને નજીક લાવવાની એક જ ચાવી, એની વહુ વિશેપૂછવા માંડો... નૉનસ્ટોપ બોલતી રહેશે.

મસ્તુભ'ઇને આ વાતની ય ચીઢ કે, એમના જમાનામાં બૈરાઓનામો ય સારા પાડતા નહોતા. આજની પિન્કી, બૉબી કે લજ્જુજેવા નામો નહિ... અમારે તો લક્ષ્મી, કમળા, સવિતા અનેઇચ્છાગૌરીમાં જ રાજી રહેવાનું. એ સાલાં નામો ય એવા કે,આજની જેમ એમને ટુંકા કરો તો ય વાત રોમેન્ટિક ન બને. 'લક્ષ્મી'નું ટુંકુ કરી કરીને કેટલું કરો? બહુ બહુ તો આગળનો 'લ'કાઢી નંખાય ને એમ કરીએ તો પાછળ કાંઈ રહેતું નથી!જ્યોત્સનામાંથી 'જ્યો' કાઢી લઈએ તોય ઉપાધી. 'પુષ્પી' લાગેતો મીઠડું, પણ 'પુષ્પકાંતા' જેવી બીજી કાન્તાને ય યાદ રાખવીપડે. કમળાડીની તો ફોઇને ઊંધી લટકાવવી જોઈએ કે, આવાભયાનક રોગ ઉપરથી એનું નામ 'કમળા' પાડયું.

જો કે, પરમેશ્વરનું નિરંતર સ્મરણ કરવાથી ક્યારેક તો એ ફળઆપે છે. મસ્તુભ'ઇને ય મળું-મળું થતું એક ફળ મળ્યું... આઈમીન, ગોદાવરી, જેને એક જમાનામાં મસ્તુભ'ઇ વહાલથી 'ગોદુ'કહીને બોલાવતા. સામે પેલી આખું 'મસ્તુ' કાઢીને ફ્કત 'ભ'ઈ'બોલાવવા તૈયાર હતી, પણ મસ્તુએ આખો 'ભ'ઈ' જ કઢાવીનાંખેલો... ફક્ત 'મસ્તુ' રખાવ્યું.

આંખો ઝીણી કરીને જોવી પડે, એટલી ઉંમરે તો થઈ હતી, તો યઓળખી ગયા. ગોદુ એવી કંઈ ઘરડી થઈ નહોતી. ૬૫-ની ઉંમરકાંઇ ઘરડી ન કહેવાય. (આવું લેખક નથી બોલ્યા.. ગોદુ બોલીહતી..! આ તો એક વાત થાય છે!!)

એ જમાનામાં ગોદુ-મસ્તુ ધોરણ ૬-બ માં સાથે ભણતા. હવે એઉંમરે તો પેમલા-પેમલીની શી ખબર પડે? ...પણ બીજા બે-ત્રણવર્ષો બિનઉત્પાદક ગયા એમાં મમ્મી- પપ્પાએ ગોદુને શાળામાંથીઉઠાડી લીધી ને... એની માં ને... સૉરી, એની માં ને નહિ, ગોદુનેજ પૈણાઇ દેવાઈ..!

આ બાજુ, મસ્તુના ફાધરે મસ્તુ માટે જે આંગડીયું છોડાવ્યું નેલગ્ન કરાવી દીધા, લીલાગૌરી સાથે, એ ખાસ કાંઇ જામ્યું નહિ.મસ્તુભ'ઈ બધું મળીને આઠેક બાળકોના પિતાશ્રી બન્યા,એમાંથી ત્રણ તો પોતાના જ, એટલે કે લીલાગૌરીના જ!મસ્તુભ'ઈનું કામકાજ આખી શેરીમાં વખણાય! બધી પડોસણોનેએમ જ થાય, ''મસ્તુ મ્હારો... મસ્તુ મ્હારો...'' બસ, એકલીલાબેનને ''મસ્તુ મ્હોરો'' ફક્ત ત્રણ વખત જ બોલવાનું આવ્યુંહતું. ''હું તો ખોબો માંગુ ને દઈ દે દરિયો... હોઓઓઓ.''

એ દરમ્યાનમાં ગોદુ પરણીને ક્યાં જતી રહી હતી, તેની આસમર્થેશ્વર મહાદેવના મંદિર સુધી ખબર નહોતી, તે આજે પડી.

''ગોદુઉઉઉ... તુંઉઉઉ...???'' મસ્તુભ'ઇએ વટથી ગોદુના ખભેહાથ મૂકીને પૂછ્યું.

''તત્ત... તમે... આઇ મીન, તું... મસ્તુ?'' મસ્તુનું નામ ગોદુ તુંકારાસાથે હક્કથી બોલી હતી. આ બાજુ મંદિરમાં પ્રચંડ ઘંટારવ સાથેઆરતી શરૂ થઈ... આને કહેવાય, 'હવનમાં હાડકાં...!' પણ એનોફાયદો એ થયો કે, બન્નેને એકબીજાની સામે નિરંતર જોવાનોમોકો ય મળ્યો. કહે છે ને કે, ભગવાન ભૂખ્યો સુવડાવે ખરો, પણભૂખ્યો ઉઠાડતો નથી... જય મહાદેવ! બન્નેના નેત્રપટલો ઉપરભૂતકાળ ડીવીડીની માફક ફરી વળ્યો. એજ પિપળાનું ઝાડ, એજ ગામના કૂવા તરફ જતો રસ્તો, એ જ કૂવા પાછળ ગોદુનુંસંતાઈ જવું ને એ જ છાનીમાની બચ્ચાબચ્ચીઓ! સઘળું કાચીસેકન્ડમાં યાદ આવી ગયું.

''ગોદુ... યાદ છે, તું ત્રીજી વાર વિધવા થઇ ત્યારે મેં તનેઇંગ્લિશમાં 'કાઁગ્રેચ્યુલેશન્સ' કીધા'તા... યાદ છે?''

''યાદ હોય જ ને મસ્તુ. તને યાદ હોય તો તારા કાઁગ્રેચ્યૂલેશન્સમાટે મેં શરમના શેરડાં સાથે તને ઝીણો ઠપકો પણ આવ્યો હતો,કે 'અત્યારે આવું ન બોલાય!' યાદ છે?''

''હોય જ ને! વિધવા થવા ઉપર તારો હાથ એવો સૉલ્લિડ બેસીગયો'તો કે, મેં પછી... તારી સાથે માંડી જ વાળ્યું.''

''આઇ નો... આઇ નો... તારા ઘરેથી તો એવો કોઈ સપોર્ટ તારીવાઈફે આપેલો જ નહિ ને? હજી છે એ...? યાદ છે, મને જોઈનેલીલી બહુ અકળાતી હતી... યાદ છે?''

''ઓહ થૅન્ક ગૉડ... એ તારા નક્શેકદમ પર ન ચાલી... એનાનામની આગળ 'ગંગાસ્વરૂપ'' જરા ય ન જામે.'

''મસ્તુ, મારા દીપુનો ફાધર... આઇ મીન, ચોથી વારવાળો-માણસ બહુ સારો હતો. મને બહુ પ્રેમ કરે. મને રોજ કહે, ''ગોદાવરી, મારા જીવનમાં તારા સિવાય બીજા કોઇ સ્ત્રીને મેં પ્રેમનથી કર્યો..!'' મેં મનમાં મલકાઈને કીધેલું, ''અહીંના કર્યાં અહીં જભોગવવાના છે, ભ'ઇ! જેવા જેના નસીબ એ તો... હેં?''

બન્ને ખડખડાટ હસી પડયા...
* * *
આમ તો બે-ચાર દિવસ બધું સરસ ચાલ્યું. પણ આ ઉંમરનાપ્રેમોમાં બધું તો સરસ ન ચાલે ને? ગોદાવરી ઘરમાં ગબડી પડીએમાં ત્રણ ફ્રેક્ચર ને આઠ મહિનાનો ખાટલો! સાલું, બન્નેએકબીજાનું સરનામું કે મોબાઇલ નંબરો આપવા-લેવાના ભૂલીગયેલા. ગોદી અઠવાડીયે તો ભાનમાં આવી, ત્યારે આંખ સામેમસ્તુનો રસભર્યો ચેહરો નિતરતો હતો, પણ મસ્તુ પોતે ન હતો,એની કેવળ યાદો જ હતી. એને ખબરે ય શી રીતે આપવી?આપીએ તો એ આવે ય કયા બહાને? દાયકાઓ જૂનો પ્રેમઆટલા વર્ષે પાછો મળ્યો ને કોની નજરૂં લાગી કે, એ ખોટી કીદબાવવામાં બધું ડીલિટ થઈ ગયું? એકાદ-બે વાર તો વહુઓનાદેખતા જ નહિ, સાંભળતા પણ ગોદુથી ભૂલમાં અને પ્રેમાવેગમાં'મસ્તુ... મસ્તુ' બોલાઈ ગયું ને વહુએ પૂછ્યું ય ખરૂં, ''કોણમસ્તુ... બા?''

''મસ્તુ નહિ... અમસ્તુ... અમસ્તુ.. એમ બોલી હું...!''

આ બાજુ ડોહાની શી હાલત થઈ હશે?

ખાસ કાંઈ નહિ... એમણે તો કંટાળીને સમર્થેશ્વર પડતું મૂક્યું નેસ્વામિનારાયણના મંદિરનો રાહ અપનાવ્યો. આઠેક દિવસમાં તો,જૂના સહાધ્યાયી ગં.સ્વ. ચંદ્રિકાબેન મળી ગયા... ને ૩-૪વખતના ''યાદ છે... યાદ છે...?''માં ગોળધાણા ય ખવાઈ ગયા...

બસ, આ વખતે મસ્તુભ'ઇ ચંદ્રિકાનો મોબાઈલ નંબર લેવાનુંભૂલ્યા નહોતા.

સિક્સર

કોઈકે મને પૂછ્યું, ''તમે રીટાયર ક્યારે થવાના છો?''

મેં કીધું, ''મારા લેખો વાંચીને લોકોને હસવું આવતું બંધ થઇ જશેત્યારે...''
''એમણે તો ક્યારનું બંધ કરી દીધું છે.''

13/07/2015

એનકાઉન્ટર : 12-07-2015

૧.કવિ-લેખકો લેંઘા-ઝભ્ભા જ સવિશેષ કેમ પહેરે છે? 
-એટલું તો પહેરે ને? 
(કંદર્પ દેવાશ્રયી, દુબાઈ-યુ.એ.ઈ.) 

૨.'ભારત માતા કી જય' ...પછી શું? બધા સુધરી જશે? 
-એક વાર બોલી તો જુઓ... આખી બોડી-લેન્ગ્વેજ બદલાઈ જશે. પછી આવું પૂછવું નહિ પડે! 
(કૅપ્ટન પી.કે.સી. પાન્ડે, વડોદરા) 

૩.તમે 'એનકાઉન્ટર' કોલમ બીજા અખબારોમાં પણ કેમ ચાલુ કરતા નથી? 
-આનાથી વધુ સારું અખબાર નજરે પડે તો જણાવજો. 
(ભૂપેન્દ્ર જાની, અમદાવાદ) 

૪.આવી કાળઝાળ ગરમીમાં તમે પંખો ડિમ્પલ પાસે ચાલુ કરાવો કે જાતે કરો? 
-તમારાથી 'ડિમ્પલબેન' બોલાય. 
(પ્રકાશ પી. મહેતા, સુરેન્દ્રનગર) 

૫.નામ તમારું 'અશોક' કેમ પડયું? 
-ફોઈએ હાથમાં સરખું ઝાલ્યું નહોતું. 
(અજીત દેસાઈ, અમદાવાદ) 

૬.આજનું ગામડું...? ક્યાં ગયું મારું રંગભર્યું, રૂપાળું ગામડું? 
-સિહોરના પોલીસ-સ્ટેશનમાં ફરિયાદ લખાવો. 
(આશિષ વ્યાસ, સિહોર) 

૭.એક છોકરીએ ઠીંગુજીને પરણવાની ના પાડી... શું કારણ હશે? 
-બધે લાકડાનું સ્ટૂલ લઈને સાથે જવું ના ફાવે એટલે. 
(મધુકર મેહતા, વિસનગર) 

૮.આજની આ સેમેસ્ટર-સીસ્ટમે વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને મશિન બનાવી દીધા છે. સુઉં કિયો છો? 
-મશિન નહિ, 'મિકેનિક' ! 
(કમલેશ એસ. ચિત્તે, નવસારી) 

૯.ભારત દેશમાં ટ્રાફિક-સિગ્નલ પર લાલ લાઈટ જોઈને લોકો ઊભા નથી રહેતા, પણ બિલાડી રસ્તો કાપે, તો ઊભા રહી જાય છે. શું કારણ હશે? 
-હવેના લોકો બિલાડી ઉપરે ય નજર બગાડે એવા હોય છે... 
(કિશન સંચાણીયા, રાજકોટ) 

૧૦.'વૉટ્સએપ' પર ગ્રૂપ બનાવવા વિશે તમે શું વિચારો છો?
-જે લોકો વિચારી શકતા હોય, એ આવી બબાલોમાં ન પડે. 
(ભરત પી. કક્કડ, અમદાવાદ) 

૧૧.હું તમને 'સમ્રાટ અશોક' કહીને બોલાવી શકું? 
-'અશોક' નામ જ એવું છે કે, આગળ ગમે તે લગાવો, 'મહાન', 'ધી ગ્રેટ', 'મહારાજા'... હા, ઘણા આગળને બદલે પાછળ 'હેર કટિંગ સલૂન' પણ લગાવે છે. 
(મિલન ઉદેશી, કાલાવડ) 

૧૨.દર લગ્નતિથિએ મારી વાઈફ સોનાની વીંટી માંગે છે... શું કરવું? 
-બસ... એની આંગળીઓ ગણી લો. પછી લાઇફ-ટાઇમ 'નિરાંત' ! 
(મહાવીર શાહ, નવસારી) 

૧૩.મને સરકારી નોકરી ક્યારે મળશે, એ જરા જ્યોતિષને આધારે કહી આપશો? 
-અમે કોઈ આલતુફાલતુ જ્યોતિષી નથી... એક પ્રશ્નના રૂ. ૨૫-હજાર લઈએ છીએ. 
(અનિરૂધ્ધસિંહ રહેવર, રણાસણ) 

૧૪.બધા વિશે 'કંઈક' જાણવું સારું કે 'કંઈક' વિશે બધું જાણવું બેહતર...? 
-કેટલાક 'કંઈકો' વિશે 'કંઈક' જ જાણવું અને કેટલાક 'બધા' વિશે 'બધું' જ જાણવું. 
(પંકિતા ખત્રી, મુંબઈ) 

૧૫.બાળકને વાલી સમય કેમ આપી શકતા નથી? 
-તમારા પિતાશ્રી માટે ફરિયાદ કરી રહ્યા છો? 
(રાજુ જાની, સણોસરા-લોકભારતી) 

૧૬.તમારા લેખોમાં પત્નીની મજાકો કરો છો, તો એ ખીજાતા નથી? 
-મજાકની શરૂઆત મારા સસુરજીએ કરી હતી. 
(પંકજ વાછાણી, અમદાવાદ) 

૧૭.રાહુલ ગાંધી ગુમ ક્યાં થઈ ગયા હતા? 
-તમે બહુ ઈમોશનલ લાગો છો... આવી ચિંતા તો એમના પક્ષવાળાઓએ ય નથી કરી... પાછા આવ્યા પછી ચિંતાઓ શરૂ થઈ... 
(સિધ્ધાર્થ કંદોઈ, વિસનગર) 

૧૮.બ્રાહ્મણોના કર્મકાંડો વિશે શું માનો છો? 
-ધરતી પરનું સર્વોત્તમ કામ એ લોકો કરે છે... પરમેશ્વરની યાદ અપાવવાનું. 
(ઈકરામ મલેક, રાજપિપળા) 

૧૯.ગતિશીલ ગુજરાત ગતિમાં ક્યારે આવશે? 
-અત્યારે ૧૦૦-ની એવરેજ તો આપે છે... વધારે કેટલી જોઈએ? 
(પિનલ ખૂંટ, કરિયાણા-અમરેલી) 

૨૦.આજના બાળકો પરીક્ષાની મેહનત કરતાં ચોરી માટે મેહનત વધુ કરે છે... સુઉં કિયો છો? 
-તે સારું જ છે ને..! એમને સરકારી નોકરી કરવી છે કે નહિ? 
(સુનિલ મકવાણા, જાંબુડા) 

૨૧.ધર્મ અને દેશ વિશે આપના વિચારો ખૂબ ગમે છે. હું સહમત છું કે, દેશના આવા સમયે સહુએ પોતાની જાતિ, ધર્મ ભૂલીને દેશ માટે વિચારો કરવા જોઈએ. 
-આ આપણે નાગરિકો વિચારીએ છીએ. જે દિવસે ધર્મગુરુઓમાં આટલી અક્કલ આવશે, પછી ભારત દેશની સામે કોઈ આંખ ઊંચી કરી નહિ શકે. 
(એસ.બી. પરમાર, સુરત) 

૨૨.સાહિત્ય ક્ષેત્રે બ્રાહ્મણો સહુથી અગ્રેસર હોવાનું કારણ? 
-બીજા ક્ષેત્રમાં રૂપીયા મળતા નથી... ને આમાં ય મળતા નથી. જાયે તો જાયે કહાં..? 
(ધવલ બોરડ, મોટા માંડવડા) 

૨૩.મોદીજી દેશમાં હોય કે વિદેશમાં, ધાર્મિક પરંપરા ચૂકતા નથી, સાચું? 
-માણસ પોતાનો પાયો કદી ભૂલે? 
(મયૂર વાળંદ, માધાપર- કચ્છ) 

૨૪.શું સ્ત્રી વિનાનું જીવન શક્ય છે ખરું? 
-અફકોર્સ, શક્ય છે... જો પુરૂષ વિનાનું જીવન શક્ય હોત તો! 
(ગણેશ ઠાકોર, આણંદ) 

૨૫.છોકરો પસંદ કરતાં શું જોવું જોઈએ... પૈસા કે બુધ્ધિ? 
-બન્ને... એનો પૈસો ને આપણી બુધ્ધિ! 
(અંજલિ રાયઠઠ્ઠા, રાજકોટ) 

૨૬.મેં એ જોયું છે કે, તમે પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓમાં વધુ લોકપ્રિય છો... કારણ? 
-આવું મેં તો જોયું નથી, પણ આવું હોય તો સ્ત્રીઓ વધુ બુધ્ધિમાન કહેવાય! 
(દેવાંગી અમર શાહ, મુંબઈ)