Search This Blog

Loading...

24/08/2016

એક ખુલ્લો પત્ર, મોદી સાહેબને

૨૦ ઑગસ્ટ, ૨૦૧૬

આદરણીય મોદી સાહેબ,

દેશની પ્રજાએ તમને ખોબા નહિ, ખોળા ભરીભરીને વોટ આપ્યા છે અને પરદેશમાં વસતા ભારતીયોએ આજ સુધી અમિતાભ બચ્ચન કે સચિન તેન્ડુલકરને ન આપ્યો હોય, એટલો અને આવકાર આપ્યો છે. હું તિરંગાનું પૂર્ણ સન્માન કરનારો ભારતીય હોવાના નાતે આપને થોડી વાતો કહેવા માંગુ છું.

સર, ટી.વી. પર જોઈએ છીએ ત્યારે ખબર પડે છે કે, રોજના સરેરાશ પાંચ ભારતીય લશ્કરના સૈનિકોને આતંકવાદીઓ ખતમ કરીને આરામથી જતા રહે છે. સામે એમનું નસીબ હોય તો વળી એકાદો ઝડપાય. આ ક્યાં સુધી ચાલે રાખવાનું ? આપણે સામે એમના પચાસ સૈનિકોને કેમ મારી શકતા નથી ? ભારતીય લશ્કરમાં મરવા માટે જ જોડાવાનું હોય છે ? સરહદ પર કે હવે તો શ્રીનગરમાં મરતો એક એક સૈનિક મને/ તમને આતંકવાદીની ગોળી ન વાગે, એ માટે ઊભો છે. એને પર્સનલી, પાકિસ્તાની સૈનિકો માટે કોઈ દુશ્મનાવટ નથી,પણ એ હરામજાદાઓએ છોડેલી ગોળી મારી કે તમારી છાતીમાં ન વાગે, એટલે એ પોતે ઝીલવા ઊભો છે. આપણે તો એને શહીદ કહી દીધો, એટલે આજની ડયુટી પૂરી, પણ જેનો દીકરો, પતિ કે નાના બાળકનો યુવાન બાપ મરે છે, એને માટે તમે તો શું, આખા દેશની પ્રજા ય હવે તો આંસુ સારતી નથી. એ શહીદના પરિવારને કેટલા લાખ નુકસાનીના વળતર પેટે મળ્યા, એ તો કૉમેડીનો વિષય છે.

તો દવે સાહેબ, તમે શું ઇચ્છો છો, હું પોતે હાથમાં રાયફલ પકડીને લડવા જઉં ?

સર્ટેઇન્લી નૉટ સર ! કમસે કમ, અમારી દેશદાઝ ટકી રહે અને 'અમે ભારતીય છીએ', એવું કહેતા 'ડરીએ નહિ', એવી મર્દાનગીભરી બે વાતો તો કરો ! દેશ માટે ફના થઈ જવા કયો ઇન્ડિયન તૈયાર નથી. બધા દેશ માટે મરી ફીટવા તૈયાર બેઠા છે. એમની કમનસીબી એટલી છે કે, કોઈ એમને પાનો ચઢાવનાર નથી. અમદાવાદમાં પાકિસ્તાનનો ઝંડો ફરકશે તો એ ઝૂંટવી લેનારની રક્ષા કરનાર કોઈ નથી. એ તો મરવાનો જ થયો છે, ત્યારે તમારી પાસેથી એટલી અપેક્ષા રાખી શકાય કે, દેશ માટે અમે મરી પડીએ, એવું જોમ, ઝનૂન અને તાકત તમે અપાવો.

તમે તો સ્વચ્છતા અને શૌચ માટે ય આશા અમારી પાસે રાખો છો. જ્યારથી આપશ્રીએ સ્વચ્છતાનું અભિયાન હાથમાં લીધું છે, ત્યારથી આજ સુધી અમારા એકે ય શહેરમાં કચરાપેટીનું એક ડબલું ય જોયું નથી, નવી મૂતરડીઓ જોઈ નથી ને જે છે, ત્યાં ગયા પછી એકી બંધ થઈ જાય એટલી ગંદી બૂ મારતી હોય છે ને તમે 'જહાં શૌચ, વહાં શૌચાલય'ની વાતો કરો છો. હજી એકવાર સ્વચ્છતા અભિયાનનું બ્યુગલ તમે વગાડી દો,કે તરત જ તમારા બધા મંત્રીઓ સ્વચ્છ, સફેદ કપડા પહેરીને હાથમાં ઝાડૂ સાથે ટી.વી.- ન્યૂસકેમેરાવાળાના આવવાની રાહ જોતા ઊભા રહી જશે. સ્વચ્છતા તો છાપા - ટી.વી.માં ચમકવાનું એક સાધન થઈ ગયું છે.

કહે છે કે, અમેરિકા- ઇંગ્લૅન્ડ જેવી અદ્ભુત ટ્રાફિક વ્યવસ્થા મોટા ભાગના દેશોમાં છે... ને આપણે ત્યાં ? આ સવાલ વાંચતા વાંચતા જ કેટલાક વાચકો આવડી મોટી 'હંભળાવશે'. નવા નિયમો ક્યાં કરવાના છે ? જે છે, એનો અમલ કરાવો, એમાં ક્યાં ગાદી જતી રહેવાની છે ? રસ્તા ઉપર થૂંકનાર કે પિચકારી મારનારને સ્થળ ઉપર હજાર રૂપિયાનો દંડ કરાવો ને પકડાયેલાઓના નામો છાપા- ટી.વી. ઉપર પ્રસિદ્ધ કરાવો... મહિનામાં અડધો દેશ ચોખ્ખો થઈ જશે. કાયદા તો ઘણાં છે ને લાગતા- વળગતાને તો આમાંથી ય પૈસા મળી જશે, પણ એ બહાને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા જેવું કંઈક તો દેખાશે !

એક તો આપણા શહેરોનું ટાઉન-પ્લાનિંગ પહેલેથી જ નબળું ને એમાં ય ગીચ રસ્તાઓની વચ્ચોવચ ફ્રી-પાર્કિંગની સગવડ તો કેવળ આપણા દેશમાં જ મળે, એનો આનંદ છે. અમે તો છાપા રોજ વાંચીએ છીએ ને એટલે ખબર પડે છે કે, અમારા શહેરોમાં રોડ-એક્સિડેન્ટથી સરેરાશરોજના એકાદ-બે તો મરે જ છે, ચૅઇન સ્નેચિંગ થાય છે, ચાર રસ્તાઓ ઉપર શોભાના ગાંઠીયા જેવા લટકાઈ રાખેલા સીસીટીવી કેમેરાઓ ટ્રાફિકના કામમાં આવે એમ ન હોય તો લગ્નપ્રસંગોએ ભાડે આપવાનું રાખો, પણ એનો કોઈ ઉપયોગ તો કરાવો.

ભારત દેશની સુપ્રીમ કૉર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિને આખો દેશ જોતો હોય ત્યારે ટી.વી. સામે હિબકાં ભરીભરીને રડવું પડે, ને એ ખોટું બોલતા હોય તો એમને સજા કરો ને ? છાતી ફાટી જાય એવી એક વાત એ કહેતા ગયા છે કે, અંગ્રેજોના જમાનામાં ય એક કૅસ મેક્સિમમ ૧૦ વર્ષ ચાલતો ને આજે... ?

આ લખાય છે ત્યાં સુધી, ઑલિમ્પિકમાં સાક્ષી કે પુરસલા સિંધૂ સિવાય કોઈ મેડલ મેળવી ન શક્યું, એમાં ભલે શોભા ડેને અમે ઝાટકી નાંખી હોય પણ એની વેદના ય વિચારવા જેવી તો છે ને ? કે સવા કરોડની વસ્તીમાં દેશને ૨૦- ૨૫ મેડલો અપાવી ન શકે, એમાં શું એકલા રમતવીરોનો વાંક છે ? તદ્દન નાનકડા ટાન્ઝાનિયા જેવા દેશને પણ મેડલો મળતા હોય ત્યાં આપણે એક-બે મેડલોથી ખુશમખુશ રહેવાનું ? એક રાજ્યના તો કોઈ ૮- ૯ સરકારી સાહેબો રિયો-ડી-જાનેરો કરોડો રૂપિયાનો દેશને ખર્ચો કરાવીને પહોંચી ગયા. તો કાન તમારે આમળવો ન જોઈએ, જે તે રમતના સરકારી ખેરખાંઓનો ?

મોદી સાહેબ, હજી આગામી ચૂંટણીઓ બે-ત્રણ વર્ષમાં આવવાની છે. કૉંગ્રેસ સરકાર કોઈ કામ નહોતી કરતી, 'માટે' ગઈ. આપણે આંકડાઓના તો મહારાજા છીએ, પણ પ્રજાને દેખાય એવું ય કંઈક કરવું તો પડશે ને ? અત્યાર સુધીની 'સિદ્ધિઓ'થી તમે કન્વિન્સ હો કે, પ્રજા ખુશ છે, તો મારે કાંઈ કહેવું નથી. ફરીથી લોકસભાની ચૂંટણીમાં તમને આવી વિરાટ જીત મળશે, એવી ગણત્રીઓ શરુ થઈ ગઈ હોય, તો ય મારે કાંઈ કહેવું નથી. આ તો હજી ચેતી જવા જેવું છે કે, તમારી કટ્ટર દુશ્મન કૉંગ્રેસમાં તો પહેલા ય પાણી નહોતું ને અત્યારે છે, એ ય આ મા-બેટાની ભાગીદારીમાં નીચોવાઈ ગયું છે, પણ દરેક વખતે આટલા નમાલા દુશ્મનો નહિ મળે. અને એ તો દેશનું ય કમનસીબ છે કે, સારી લોકશાહીમાં વિરોધ પક્ષ સૉલ્લિડ હોવો જોઈએ, એનેબદલે કૉંગ્રેસ પાસે ભાજપને કે તમને ગાળો દેવા સવાય બીજો નાનકડો ય કોઈ પ્રોગ્રામ નથી કે, 'ચલો, મોદી કે ભાજપને વોટ નહિ આપીએ... પણ તમને શું કામ આપીએ, એનું એક નાનકડું કારણ તો બતાવો. તદ્દન મફતમાં કૉંગ્રેસને આટલું બધું ટી.વી.- કવરેજ મળે છે, છતાં ભાજપને ભાંડવા સિવાય એક નાનકડી દેશની વાત જ નહિ ? પાકિસ્તાન કે આતંકવાદ સામે કૉંગ્રેસે કંઇ નહિ બોલવાનું ? તમે સત્તા ઉપર આવો તો શું કરી શકો એમ છો - ભાજપને ભાંડવા સિવાય, એવી સલાહ આપનાર તમારી પાસે ય કોઈ નેતા નથી ?'

મોદી સાહેબ, ગુજરાતમાં કે પાર્લામેન્ટમાં, દેશની પ્રજાએ તમને બહુ આશાઓ સાથે લેન્ડ-સ્લાઇડ વિક્ટરીઓ આપી છે. હું તો ઇચ્છું કે, આપ અમર રહો અને જીવો ત્યાં સુધી દેશ પર કેવળ તમારું જ રાજ રહે, પણ રોજના પાંચ સૈનિકો મરતા રહે અને તમે એક શબ્દ ય બોલી ન શકો, તો પ્રજા ય તમારી તાકાતને હવે સમજે છે. આપણે શાંતિદૂત છીએ, એ બધી વાતો સર આંખો પર, ને ભલે પાકિસ્તાનનો કોઈ સૈનિક ન મારો.. કમસે કમ આપણો તો મરવા ન દો.

જે વાત અંગ્રેજોના સંદર્ભમાં કહેવાતી હતી કે, 'મફતમાં મળેલી આઝાદીની કોઈ કિંમત નથી,' એવી વાત તમારા પક્ષની સત્તાને માટે ય કહેવાતી ન થાય, એનું ધ્યાન રાખવા બીજો તો કોઈ મોદી આવવાનો નથી... આપે જ બધું કરવાનું છે અને આખો દેશ જાણે છે કે, દેશમાં અત્યારે કોઈ ચમત્કાર લાવી શકે તો એક માત્ર નરેન્દ્ર મોદી જ છે !

અમારી એ અપેક્ષાને તૂટવા ન દો.

આપનો
અશોક દવે

સિક્સર
- સલમાન ખાને ઑલિમ્પિકમાં ભાગ લેનાર ભારતીય ટીમના દરેક ખેલાડીને એક- એક લાખ રૂપિયા આપ્યા !
- બજરંગી ભાઈજાન, નામનો જ સુલતાન નથી !

21/08/2016

ઍનકાઉન્ટર : 21-08-2016

* વિશ્વાસ અને શ્રધ્ધા વચ્ચે શું ફર્ક છે ?
- હું ઓળખું છું ત્યાં સુધી, બન્ને મામા-ફોઇના સંતાનો છે.
(જીયા સંજય અંધારીયા, ભાવનગર)

સર, તમે ઇન્સ્પૅકટર હોત તો બધા પ્રશ્નો કેવી રીતે સૉલ્વ કરત ?
- પોલીસખાતામાં ઉપરથી કહેવામાં આવે, તે રીતે કામ કરવાનું હોય છે - જાતે નિર્ણયો લેવાના નહિ !
(દેવાંગી પી. દેત્રોજા, જામનગર)

સરકાર ભણતર ફ્રી કરી નાંખે તો કેટલા ગરીબ લોકોના બાળકો ભણી શકે !
- હા, પણ ભણી લીધા પછી ય એ લોકો ગરીબ જ રહેવાના હોય તો યૂ-ટયૂબ પર એમના વિશે કાંઈ વિચારાય !
(રૂપેશ સોની, વડોદરા)

ભારત કી જય અને ભારત માતા કી જય.. બેમાંથી વધુ સારૂં શું ?
- અફ કૉર્સ, ભારત માતા કી જય જ બોલાય... શંકા પડતી હોય તો જાવેદ અખ્તરનું રાજ્યસભામાં ભાષણ સાંભળો.
(જુઝેર અબ્બાસ પેઢીવાલા, મુંબઇ)

પોલીસ નેતાની ધરપકડ કરે, એ પછી જ એમને છાતીમાં દુઃખાવો કેમ ઉપડે છે ?
- બીજે જ્યાં ઉપડે છે, ત્યાં આપણાથી જોવાય એવું હોતું નથી !
(મુગ્ધા ઉલ્લાસ વોરા, જૂનાગઢ)

દરેક સવાલનો જવાબ ફેરવીને આપવો જરૂરી છે ? કોઈ જવાબ સરળ આપી ન શકાય ?
- તમારા નામ-અટકમાં ક્યાંય કાનો-માત્ર આવતા નથી... આટલું સરળ નામ ફેરવીને મૂકી ન શકાય ?
(ધવલ અનડકટ, રાજકોટ)

દીકરી પરણીને સાસરે જાય, ત્યાં પૂછાય છે, શું શું લઇને આવી છે ? પણ એ શું છોડીને આવી છે, એ કેમ કોઈ પૂછતું નથી ?
- ના સારૂં લાગે એ બધું... ! આપણે એને વધારે રોવડાવવી છે ?
(દીપક સોલંકી, નિકોલ ગામ)

માણસે પહેલા માણસ બનવું જોઇએ કે નહિ ?
- શરીરમાં કોઈ પણ અજાણ્યા ફેરફારો દેખાય તો તાબડતોબ ડૉક્ટરની સલાહ લેવાનું કહો.
(ચિંતન પી. વ્યાસ, ધોરાજી)

પ્રેમનો એકરાર કરવાનો સૌથી સારો દિવસ કયો ?
- મને ડર છે... રીક્ષા તમે ઊભી રાખો છો ને બેસી જશે કોક બીજો !
(સમીર પટેલ, વડોદરા)

* * બધી મજાઓ હતી રાતે રાતે,ને સંતાપ એનો સવારે સવારે...?
-પીવાનું ઘરે રાખ્યું હોય ને જવાનું લૉક-અપમાં... એની વાત છે.
(કનુભાઈ પરમાર, દામનગર)

ફિલ્મ નવરંગમાં મહિપાલની મોહિની, એ જ શું તમારી ડિમ્પલ...?
- અચ્છા અચ્છા... તો તમને અમારા ગયા જન્મનું ય બધું યાદ છે...!
(ડૉ. મુકેશ પંડયા, જેતપુર)

ગૌતમ ગંભીર આટલું સારૂં રમે છે, છતાં ધોની એને ટીમમાં કેમ નથી રાખતો ?
- આ જુઓ ને... મોદી ક્યાં મારી સામું ય જુએ છે ?
(રાહુલ સપ્રા, બોટાદ)

ગુજરાતમાં તોફાનો બીજા લોકો કરે, એમાં સરકાર અમારૂં ઈન્ટરનૅટ કેમ બંધ કરી નાંખે છે ?
- એવું ના હોય ભઇ...! બીજાઓના ઈન્ટરનૅટ ચાલુ હોય ત્યારે તમે તોફાનો કરવા જાઓ છો ?
(ડૉ. નૃપેશ ગુપ્તા, સુરત)

વિજય માલ્યા આટલા બધાનું આટલું બધું કરી ગયો, એમાં વાંક કોનો ? રોકાણકારોનો કે બૅન્કોનો ?
- આપણે તો માલ્યાને શાબાશી આપવી જોઇએ... યાદ છે, નાની નાની વાતમાં બૅન્કવાળા આપણને કેટલું ટટળાવતા હતા ?
(ભાવીન પી. વ્યાસ, જામનગર)

ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ દરમ્યાન વોટ્સએપીયાઓની શું હાલત થતી હશે ?
- સેલ્ફી ચાલુ ને... !
(જીતેન્દ્ર કેલા, મોરબી)

ઉપપત્ની માટે રખાત શબ્દ વપરાય છે, તો બીજા પુરૂષ સાથે સંબંધો રાખતી સ્ત્રીને શું કહેવાય ?
- ઘાલખાધ.
(ધીમંત ભાવસાર, બડોલી-ઇડર)

શું ઇંગ્લિશમાં ઇન્ડિયાનું નામ ભારત થઇ ન જવું જોઇએ ?
- ના. ઇન્ડિયા પણ કેવો ગૌરવવંતો શબ્દ છે !
(ધર્મિલ એમ. દેસાઈ, જૂનાગઢ)

પત્ની કેટલી બુધ્ધિશાળી છે, એ જાણવાનું કોઈ પ્રમાણ ખરૂં ?
- એણે તો તમારી બુધ્ધિ માપી લીધી... તમે એને પરણ્યા ત્યારથી !
(હિરેન વઘાશીયા, રાજકોટ)

કહે છે, જીવનમાં બધા અનુભવો કરી લેવા જોઇએ...!
- હા, પણ એને માટે પરણવું તો પડે જ !
(કપીલ મોનાણી, પોરબંદર)

હવે તો ગમે તે આલીયો-માલીયો મોદી વિશે મનફાવે એમ બોલે છે...
- મફત કોઈ બોલતું નથી. એવું બોલવાના એને પૈસા અને ટીવીમાં પબ્લિસિટી મળે છે !
(મધુકર મહેતા, વિસનગર)

એક કપ ચા તમને કેટલો સમય સ્ફૂર્તિમાં રાખે છે ?
- ચા... ?
(જગદિશ આર. શાહ, રાજકોટ)

મારે પણ લેખક બનવું છે, શું કરવું ?
- આવું કદી બીજા લેખકને ન પૂછવું.
(વૈભવ ડી. મેહતા, ભાવનગર)

દહેજ એટલે શું ?
- ભીખ.
(પિન્ટુ ઝાલા, અમદાવાદ)

કન્હૈયાકુમાર વિશે શું માનો છો ?
- એની એટલી હૈસીયત નથી કે, મારા/તમારા જેવાએ એને વિશે કાંઈ પણ માનવાનું હોય !
(મિતેશ પંડયા, સુરત)

લગ્ન ક્યારે કરવા ?
- કોઈ લગ્ન કરવાની હા પાડે ત્યારે.

(ઈમ્તિયાઝ બાદી, ટંકારા)

19/08/2016

'પરિણીતા' ('૫૩)

ફિલ્મ : 'પરિણીતા' ('૫૩)
નિર્માતા  :  અશોકકુમાર
દિગ્દર્શક  :  બિમલ રૉય
સંગીત  અરુણકુમાર મુકર્જી
ગીતો  :  ભરત વ્યાસ
રનિંગ ટાઇમ  :  ૧૫ રીલ્સ
કલાકારો  :  અશોકકુમાર, મીના કુમારી, આસિત બરન, નઝીર હુસૈન, પ્રતિમા દેવી, બદ્રીપ્રસાદ, મનોરમા, એસ. એન. મુખર્જી, તિવારી, મંજૂ, નૈના, ભૂપેન કપૂર, વિક્રમ કપૂર, કૉલિન પાલ, ગોપીકૃષ્ણ, રાધેશ્યામ, શૈલેન બોઝ અને બેબી શીલા.




ગીતો
૧. ચલી રાધેરાની, અખીયો મેં પાની, અપને મોહન સે... - મન્ના ડે
૨.ગોરે ગોરે હાથો મેં મેંહદી રચાય કે, આંખો મેં - આશા ભોંસલે
૩.ચલી રાધે રાની, અખીયોં મેં પાની, અપને મોહન સે.. - મન્ના ડે
૪.અય બાંદી તુમ બેગમ બની ખ્વાબ દેખા હૈ - આશા-કિશોરકુમાર
૫.તૂટા હૈ નાતા મીત કા, ફલ યે જો મિલા હમે -આસિત બરન
૬.કૌન મેરી પ્રીત કે પહલે જો તુમ યાદ આ રહે હો... - આશા ભોંસલે
૭.    ચાંદ હૈ વહી, સિતારે હૈ વહી, ગગન...- ગીતા દત્ત

આપણા જમાનામાં શરદબાબુ બહુ મોટું અને લાડકું નામ ગણાતું. ગુજરાતી લેખકો કરતાં ય એમની નૉવેલો વાંચવી વધારે ગમતી, એમાં આપણો વાંક ઓછો ને શરદબાબુની સિદ્ધિ વધારે, કારણ કે એ જમાનો હોય કે આજનો, કોઈ ગુજરાતી લેખક રાષ્ટ્રીય ફલક પર આટલો વંચાયો નથી. અફ કૉર્સ, એમને દોમદોમ ચાહનારા ગુજરાતી વાચકો આજે ય સ્વ. શ્રીકાંત ત્રિવેદીનો આભાર માને છે. જેમણે શરદબાબુની તમામ જાણીતી નવલકથાઓ કે ટૂંકી વાર્તાઓનો ગુજરાતીમાં રસપ્રદ અનુવાદ કર્યો છે, ત્યારે શરદબાબુ આપણા સુધી પહોંચી શક્યા છે. મને યાદ છે, કૉલેજમાં હતો (હા, હું એટલે સુધી તો ભણ્યો છું !) ત્યારે શરદબાબુની બિરાજ બહુ, દેવદાસ, શ્રીકાંત, પરિણીતા, ચંદ્રનાથ, કાશીનાથ (ટૂંકી વાર્તા), ગૃહદાહ અને બડી દીદી જેવી નવલકથાઓ વાંચવી માત્ર ઊંચો ટેસ્ટ નહિ, આપણા વ્યક્તિત્વ ઘડતરમાં ય મોટો ભાગ ભજવતી.

ને પછી બાકી શું રહે, જો એમની નૉવેલ પરથી ફિલ્મ અશોકકુમારે બનાવી હોય, મીનાકુમારીનો ટાઇટલ રોલ હોય અને... યસ, ધી ગ્રેટ ફિલ્મ સર્જક બિમલ રૉય દિગ્દર્શિત એ ફિલ્મ હોય !

બિમલ રૉય કલકત્તાથી મુંબઈ ફિલ્મોમાં કેરિયર બનાવવા આવ્યા, ત્યારે એમની સાથે દિગ્દર્શક અસિત સેન, લેખક નબેન્દુ ઘોષ, એક્ટર નઝીર હુસૈન, સંગીતકાર સલીલ ચૌધરી, કેમેરામેન કમલ બૉઝ, લેખક પાલ મહેન્દ્ર અને બિમલ દાના માનીતા શિષ્ય ઋષિકેશ મુકર્જી ઠેઠ ન્યુ થીએટર્સથી સાથે. એમ તો વહિદા રહેમાન- રાજેશ ખન્નાની બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ફિલ્મ 'ખામોશી'ના કેમેરામેન કમલ બૉઝ પણ સાથે હતા, જેમનો કેમેરા આ ફિલ્મમાં પણ દર્શકોને શરદબાબુનો શબ્દદેહ પણ આપે છે. આ ટીમે દો બીઘા જમીનથી માંડીને પરિણીતા, બિરાજ બહુ, મધુમતિ, સુજાતા અને નંદિની જેવી ફિલ્મો બનાવી.

જો કે, આ ફિલ્મ 'પરિણીતા' બનાવવાની વિનંતી સ્વ. અશોકકુમારે કરી હતી. એમને શરદબાબુ માટેનું તો પાગલપન હતું. મીનાકુમારી ય 'બૈજુ બાવરા'ની સફળતા પછી આખા દેશમાં પોપ્યુલર થઈ ગઈ હતી અને આમે ય એનો ચહેરો અને સમગ્ર વ્યક્તિત્વ એવું હતું કે, શરદ બાબુની મોટા ભાગની નાયિકાઓના કિરદારમાં બિલકુલ પરફેક્ટ લાગે. હિંદી ફિલ્મના પ્રેક્ષકોએ ખાસ નામ ન સાંભળ્યું હોય, પણ બંગાળી ગાયક- અભિનેતા આસિત બરનને આ ફિલ્મમાં ઑલમોસ્ટ હીરોનો રોલ (ગીરીન બાબુ) અપાયો છે.

...અને એટલે જ, હિંદી ફિલ્મોના આજ સુધીના ધી ગ્રેટેસ્ટ એક્ટર અશોકકુમાર- દાદામોની માટે આશ્ચર્ય ઉપજે કે, પોતાના જમાનામાં એ સુપરસ્ટાર હોવા છતાં (અને ફિલ્મો બનાવતા ય ખરા) મોટા ભાગે એમણે આ ફિલ્મની જેમ એન્ટી હીરોના રોલ જ ભજવ્યા છે. એન્ટી-હીરો... મતલબ, વિલનની છાંટવાળો હીરો એને હીરોઇન સાથે ગીતો ન ગાવાના હોય, પ્રેક્ષકોની ખાસ સહાનુભૂતિ ન મળે અને છેલ્લે સેકન્ડ હીરો ખાતર ભવ્ય બલિદાન આપી કાં તો ગુજરી જવાનું હોય ને કાં તો હસતા મોઢે હાથ ઘસતા રહી જવાનું હોય. ફિલ્મ 'પરિણીતા'માં દાદા મોનીએ શેખર બાબુનો મુખ્ય કિરદાર કર્યો છે, પણ સામાજિક દ્રષ્ટિએ ફિલ્મનો સાચો હીરો આસિત બરન લાગે છે. ફિલ્મ પૂરી થાય ત્યાં સુધી દર્શકો દાદા માનીને ધિક્કારતા રહે અને આસિત બરન માટે સહાનુભૂતિ આપતા રહે. એ વળી જુદી વાત છે કે, વાર્તા શરદબાબુની હોવા છતાં ફિલ્મના હીરોને ફિલ્મને અંતે હીરોઇન સાથે મેળવી આપ્યા છે.

યસ. 'પરિણીતા' બની હતી ૧૯૫૩-માં. શરદબાબુની આ વાર્તાનું બ્રેકગ્રાઉન્ડ' '૩૦-'૪૦ની આસપાસનું છે, એટલે આજના સંદર્ભમાં વાર્તા ફિક્કી અને ક્યાંક અવાસ્તવિક લાગે. વિધુ વિનોદ ચોપરાએ વિદ્યા બાલન, સૈફઅલી ખાન અને સંજયદત્તને લઈને આ જ ફિલ્મ ઇ.સ. ૨૦૦૫માં બનાવી હતી. મેં જોઈ નથી અને એટલે અમથી ય સરખામણીનો સવાલ ઉભો થતો નથી. ચોપરાએ ફિલ્મ સારી બનાવી હતી, એવું સાંભળ્યું છે. આનંદ એ વાતનો છે કે '૩૦- '૪૦ની આસપાસના સંદર્ભવાળી વાર્તા ઇ.સ. ૨૦૦૫-ના વર્ષમાં ય પ્રસ્તુત લાગે ! જો કે, ફિલ્મ 'કહાની' જોયા પછી એ વિશ્વાસ હતો જ કે, વિદ્યા બાલન એક્ટ્રેસ તરીકે મીનાકુમારીથી સહેજ પણ ઉતરતી નહિ હોય. વિધુ વિનોદની કાબેલિયત પર શંકા કરી શકાય એમ નથી.

જો કે, શંકા હતી કે, ચરિત્ર અભિનેતા નઝીર હુસૈન શું જન્મથી જ આવો રોતડો હશે ? (અશોક દવે... જન્મથી બધા જ રોતડાં હોય !) પણ કોલકાતાથી બિમલ રૉયની સાથે મુંબઈ આવેલા નઝીર હુસૈનનો આ ફિલ્મમાં કિરદાર રોતડાંનો એટલો બધો સફળ થયો કે, બાકીની જિંદગી એમને આવા જ રોલ કરવાના આવ્યા ! અહીં એ, મીનાકુમારીના ગરીબ અને લાચાર મામા બને છે અને હીરો અશોકકુમારને પડેલા ડાઉટ મુજબ પૈસા ખાતર આ મામા મીનાને આસિત બરનને વેચી દે છે અને ચલો, એમાં મજા નહિ આવે. આપણે વાર્તાના અંશો જોઈ લઈએ.

મા-બાપ વિનાની લલિતા (મીનાકુમારી) એના મામા- મામી સાથે પૈસાપાત્ર જમીનદાર બદ્રીપ્રસાદની બાજુના મકાનમાં રહે છે. બદ્રીપ્રસાદ શેખર (અશોકકુમાર)ના પિતા અત્યંત લુચ્ચા અને કપટી વ્યાજખાઉં છે અને મામા નઝીર હુસેનનું મકાન હડપ કરી જવાના પેંતરામાં છે. મતલબ કે મામાને ઉધાર આપી પૈસે ટકે લાચાર બનાવી દે છે.

અલબત્ત, બાજુબાજુમાં રહેતા હોવાના કારણે મામાની ભાણેજ મીનાકુમારીની અવરજવર પરિવારના સદસ્યની જેમ આ ઘરમાં રહે છે, જેનો મોટો પુત્ર અશોકકુમાર આ મીનાકુમારીને મનોમન ચાહે છે, પણ વ્યક્ત થતો નથી, એમાં સંજોગોવશાત, બદ્રીપ્રસાદના દેવામાંથી બચવા મામા એમને ત્યાં આવતા- જતા રહેતા ગીરિનબાબુ (અસિત બરન) પાસેથી પૈસા લઈ બદ્રીપ્રસાદનું દેવું ચૂકવી દે છે અને ઇચ્છે છે કે, આસિત બરન મીનાકુમારીને પરણે. આ બાજુ સંબંધિત ઘટનાના દોઢેક વર્ષ પહેલા મીના- અશોકે મકાનની અગાસી ઉપર ગાંધર્વ-વિવાહ કરી લીધા હોય છે, પણ જાણ કોઈને કરી હોતી નથી.

વાર્તાના આ હિસ્સા પૂરતા સવાલો પૂછવાના થાય ખરા કે, હિન્દી ફિલ્મોમાં પરદા પર જે ઘટનાઓ દર્શાવાય છે, જે દ્રષ્ય મારી- તમારી નજર સામે છે, એની આજુબાજુનું કે એ પછી / એ પહેલાનું દિગ્દર્શક મોઘમમાં રહેવા દે છે. ફિલ્મોની અન્ય વાર્તાઓની જેમ અહીં પણ વ્યક્ત કરેલા અવ્યક્ત રહીને - એના પાત્રોને જ નહિ, પ્રેક્ષકોને ય અંધારામાં રાખે, ગૂંચવતા રાખે અને પ્રેક્ષકો સ્વયં જવાબ શોધી લે તો એ પ્રશ્ન રહેતો નથી, જેમ કે, એકબીજાને મળવા- હળવાની સ્વતંત્રતા અહીં સાહજિકતાના રૂપમાં છે. એકબીજાને પૂરી સરળતાથી હીરો-હીરોઇન મળી શકે છે, છતાં પણ પરદા પર કેવળ એટલું જ દર્શાવાય છે કે, હજી તો બંનેના ગાંધર્વ-વિવાહ થયા છે ને થઈ ગયા પછી ય ઇચ્છે એટલીવાર મળી શકાય એમ છે, છતાં બંને પાત્રો પાસેથી ઘટનાઓ સરકી શેની જાય છે ? તદઉપરાંત, ગીરિનબાબુ, મીનાકુમારીના ઘરે આવ-જા કરે છે, એ અશોકને ગમતું નથી અને બધી પૂછપરછ અડધી કરીને મૂંઝાયેલો પાછો આવતો રહે છે. પરણવાનું તો ગૃહલક્ષ્મીને છે તો પણ એને ગણકાર્યા વિના અશોક જતો રહે છે.

કિશોરકુમારના ગાઢ ચાહકોએ પણ માંડ સાંભળ્યું હોય, એવું આશા ભોંસલે સાથેનું કોમિક ગીત 'અય બાંદી તુમ બેગમ બની ખ્વાબ દેખા હૈ...' આ ફિલ્મમાં છે. વધારે કોમિક વાત એ છે કે, ફિલ્મમાં આ ગીત વિશ્વવિખ્યાત નૃત્યવિદ ગોપીકૃષ્ણ અને મંજુ પર ફિલ્માવાયું છ, જે પૂર્ણતઃ શાસ્ત્રીય નૃત્ય છે. ફિલ્મ અશોકકુમારની પોતાની હતી અને એમણે નાના ભાઈ કિશોરને આ ફિલ્મમાં રોલ કરવાની પણ ઑફર કરી હતી, પણ ભાઈને એક્ટિંગ- ફેક્ટિંગનો શોખ જ નહોતો.

સાફ ના પાડી દીધી. પણ એમ કાંઈ મોટા ભાઈનો જીવ ઝાલ્યો રહે ? ફિલ્મમાં એણે એવી કોઈ જરૂરત નહોતી છતાં, ગોપીકૃષ્ણવાળું આ નૃત્ય ગીત ઉમેરી દીધું. યસ. ગીત ગાવાનો કિશોરને કોઈ વાંધો નહોતો, ડીવીડી-માં જો કે, હવે તો એ રહેવાનું કે, એકાદ-બે ગીતો (કે વધુ) એ લોકો કાપી નાંખે છે, પરિણામે ગીતા રૉયનું 'ચાંદ હૈ વહી સિતારે હૈ વહી, ગગન...', આશા ભોંસલેનું 'કૌન મેરી પ્રીત કે પહલે જો તુમ યાદ આ રહે હો...' અને આસિત બરનનું 'તૂટા હૈ નાતા મીત કા...' ડીવીડી-માં મળતું નથી. અલબત્ત ગીતા રૉયના ગીતને બાદ કરતાં એમાં ગુમાવવા જેવું ય કશું નથી.

ફિલ્મના સંગીતકાર અરુણકુમાર મુકર્જી સહુ જાણે છે એમ દાદામોનીનો નિકટનો ભાણિયો- ભત્રીજો હતો. એ એક્ટર પણ હોવાને નાતે દિલીપકુમારની સર્વપ્રથમ ફિલ્મ 'જ્વારભાટા'માં મહત્ત્વનો રૉલ હતો. આંચકો લાગી શકે, પણ આ ફિલ્મનો હીરો દિલીપકુમાર નહિ, કૉમેડિયન આગા હતો દાદામોનીનો એ બહુ લાડકો હતો. કમનસીબે અરુણનું મૃત્યુ દાદામોનીના ખોળામાં થયું હતું.

લેજન્ડરી ફિલ્મ 'કિસ્મત'ના બધા ગીતો અશોકકુમારે પોતે ગાયા હતા, એ વાત સાચી પણ ફિલ્મની પટ્ટી પૂરતા જ. અનિલ બિશ્વાસને દાદામોનીના કંઠમાં જામ્યું નહિ એટલે ૭૮ આર.પી.એમ.ની રેકર્ડસમાં પ્રખ્યાત ગીત, 'ધીરે ધીરે આ રે બાદલ ધીરે, મેરા બુલબુલ સો રહા હૈ' સહિત બધા ગીતોનું પ્લૅબૅક અરુણકુમારે આપ્યું હતું. નવાઈની વાત છે કે, અરુણકુમારનો કંઠ દાદામોનીના કંઠને પરફેક્ટ મળતો આવતો હતો.

ગાયક - અભિનેતા ઉપરાંત સંગીતકારના રૂપમાં પણ આ ફિલ્મના તમામ ગીતો અરુણકુમારે હિટ આપ્યા હતા, જેમાં મન્ના ડેનું 'ચલી રાધે રાની, આખીયો મેં પાની' (બે પાર્ટમાં) આજદિન તક મશહૂર છે. ફિલ્મમાં આ ભજન રાધેશ્યામ ગાય છ, જેને તમે ફિલ્મ 'જ્હોની મેરા નામ'માં મંદિરમાં 'ગોવિંદ બોલો હરિ ગોપાલ બોલો' ગાતા જોયો છે. નવાઈની વાત એ છે કે, 'પરિણીતા' પછી તો ૧૭ વર્ષે 'જ્હોની...' આવ્યું હતુ, છતાં રાધેશ્યામ બંનેમાં એકસરખો ઘરડો લાગે છે. મનમોહનકૃષ્ણ, નાના પળશીકર, નઝીર હુસેન, કે એ.કે. હંગલ... બધા પૈદાઈશી બુઢ્ઢાઓ હતા, જેમને આપણે યુવાનીમાં જોયા જ નથી.

ફરી એકવાર શત શત પ્રણામ, શરદબાબુ, બિમલ રૉય, અશોકકુમાર અને મીનાકુમારીને આવી સુંદર ફિલ્મ બતાવવા બદલ !