ભારત માતાકી જય

ઑનેસ્ટલી કહેજો... આપણા ધી ગ્રેટ ભારત દેશનો તિરંગો ઝંડો લહેરાતો તમે જુઓ, ત્યારે એક ક્ષણ માટે ઊભા રહી જઇને એને વંદન, પ્રણામ કે સૅલ્યૂટ કરો છો ? ખોટી હા ય પડાય એવી નથી કારણ કે નથી જ કરતા. તિરંગો દેખાય એટલે પ્રણામ કરવા જ જોઇએ, એવું હજી સુધી કોઇએ શીખવાડયું નથી, કોઇએ બધાની વચ્ચે આપણા ગાલ ઉપર જોરદાર થપ્પડ મારીને તિરંગાને વંદન કરાવ્યા નથી, તિરંગાને પ્રણામ કરવા જોઇએ, એ સાલું હજી મનમાં ઊગ્યું પણ નથી... હા, તિરંગો આપણે જે ધર્મ પાળતા હોઇએ, એની ધ્વજા હોત, તો હજી વિચારે ય કરત. પહેલી વાર જે મળે એને તમે, ''અમારા નાગર બ્રાહ્મણો-સૉરી, નાગરોમાં તો આમ ને નાગરોમાં તેમ... '' કહીને ગર્વ અનુભવો છો. જૈન છો, એ જ તમારૂં મોટામાં મોટું ક્વૉલિફિકેશન છે, એ તો તમે ય માનો છો. બ્રાહ્મણથી ઊંચી બીજી કોઇ જ્ઞાતિ નથી એવું સદીઓથી તમારા મનમાં તમે પોતે ઠસાવ્યું છે... 

પણ એકે ય વાર, તમારી ઓળખાણ કોઇ નાગર, જૈન કે બ્રાહ્મણ તરીકે નહિ, 'ભારતીય' તરીકે આપી છે ખરી ? હવે નાગર, લોહાણા, દલિત કે વૈષ્ણવ બહુ થયું... બે વર્ષ માટે આ બધી ફાંકાફોજદારી બાજુ પર મૂકીને ''હું ચુસ્ત ભારતીય છું'' એવું કહેવાનું કમ-સે-કમ શરૂ તો કરો અને હવે તમારા એ જ ભગવાનો કે ધર્મોના સૌગંદ ખાઇને સાચો જવાબ આપવાનો છે કે, તમને અભિમાન બ્રાહ્મણ હોવાનું વધારે છે કે ઇન્ડિયન હોવાનું ?... સવાલ જ પેદા થતો નથી. અમે પહેલા જૈન... ને પછી બાકી જે કાંઇ ગણાવવું હોય તે !

આજે ૪૦-૫૦ કે ૬૦-ની ઉંમરના થયા, હજી સુધી એકે ય વાર મનમાં આવ્યું નથી કે, ભારત આપણી માતા છે. આજે જે કાંઇ ખાઇએ-પીએ છીએ, એ આપણો ધર્મ નથી આપતો... આપણો દેશ આપે છે... બસ, ગાલ ઉપર એક સણસણતો તમાચો મારીને કોઇ ભારત માતાને સાષ્ટાંગ પ્રણામ નથી કરાવતું, એટલે પ્રેમ કે વફાદારી જ નહિ, બીકના માર્યા ય અમે ભારત માતાને માતા નથી કહેતા. મરચાં તો બહુ લાગશે પણ, આપણા માટે ભારતનો તિરંગો કાપડના એક ટુકડાથી વિશેષ કાંઇ નથી.

છેલ્લે છેલ્લે ટી-૨૦ ક્રિકેટના વર્લ્ડ કપમાં લાઇનબદ્ધ ઊભેલી ઇન્ડિયન-ટીમ આદરપૂર્વક રાષ્ટ્રગીત ગાતી હતી, ત્યારે આપણામાંથી ટીવીની સામે ઊભા થઇ જઇને સલામ સાથે કેટલાએ રાષ્ટ્રગાનને આદર આપ્યો હતો ? (''ક્યાં આપણે હાથમાં બૅટ પકડવાનું હતું ?'') કાશ્મિરમાં પાકિસ્તાની ઝંડા ફરકતા જોઇને ય આપણું લોહી ઉકળતું નથી, એનો એક અર્થ એ પણ થયો કે, આપણે જ્યાં રહીએ છીએ, એ નારણપુરા ચાર રસ્તા વચ્ચે ય કોઇ પાકિસ્તાની ઝંડો ફરકાવે તો ય... ''આપણા બાપનું શું જાય છે ?''

સાલા, આપણા કરતા તો કૂતરાં સારા કે જેનું ખાય એની સામે ભસે તો નહિ ! કૂતરૂં ય પોતાની જગ્યા સાફ કરીને બેસે છે.

અસદુદ્દીન ઓવૈસીને તમામ ભારતીયો ભાંડતા હશે કે, એણે ''ભારત માતા કી જય'' બોલવાની ના પાડી. દેશ આખો ખીજાઇ ગયો... રાજ્યસભામાં 'ભારત માતા કી જય' નહિ બોલવાના ઓવૈસીના ઍલાન પછી ફિલ્મી ગીતકાર જાવેદ અખ્તરે ઓવૈસીને ધરખમ ગુસ્સાથી આડેહાથે લીધો હતો અને ચોખ્ખા શબ્દોમાં જાવેદે કહ્યું, એ સાહબને મોટા લીડર હોવાનો ભ્રમ થઇ ગયો, જે વાસ્તવમાં હૈદ્રાબાદના એક મોહલ્લાના નેતાથી વિશેષ કાંઇ નથી. ભારતનું બંધારણ એમને 'ભારત માતા કી જય' બોલવાની ફર્જ નથી પાડતું, એવો એમનો દાવો છે, તો ભારતનું બંધારણ તો એમને શેરવાની કે ટોપી પહેરવાનું ય નથી કહેતું. 'ભારત માતા કી જય' બોલના મેરા કર્તવ્ય નહિ, મેરા ''અધિકાર'' હૈ...' એટલું બોલીને જાવેદ સાહેબે પૂરા જોશોજૂનુનથી બુલંદ અવાજમાં ત્રણ વખત 'ભારત માતા કી જય' મુઠ્ઠી પછાડીને ગર્જનાઓ સાથે કહ્યું હતું, રાજ્યસભામાં.

વાસ્તવમાં, મોટો આભાર આ ઓવૈસી જેવા નાના મચ્છરનો માનવો જોઇએ કારણ કે, દેશભરના નાગરિકોમાં એણે અજાણતામાં રાષ્ટ્રઝનૂન ભરી દીધું. એણે ભારત માતાનું અપમાન કરીને આપણને માન આપતા કરી દીધા. એને ખબર હોત કે એની આ બદતમીઝીથી સાલા ભારતીયોમાં રાષ્ટ્રભાવના પેદા થશે, તો એ કદી આવું ન બોલ્યો હોત ! ઓવૈસીને કારણે, અત્યાર સુધી જે ''ભારત માતા કી જય'' નહોતા બોલતા, એ ય બોલતા થઇ ગયા કે, ''તું ના શેનો બોલે ? અમે બોલીએ છીએ ને, ''ભારત માતા કી જય''!

જે કામ રચનાત્મક રીતે અક્ષય કુમારની ''ઍરલિફટ'' જેવી ફિલ્મોએ કર્યું, તે ખંડનાત્મક ઢબે આ માણસે કર્યું. હું લખી તો ગયો જ છું કે, આ ફિલ્મ 'ઍરલિફ્ટ'ના એક દ્રષ્યમાં ભારતનો તિરંગો લહેરાતો દેખાય છે, એ સાથે જ અમદાવાદના થીયેટરોના પ્રેક્ષકો આપમેળે આદરપૂર્વક ઊભા થઈને તિરંગાને વંદન કરતા હતા અને હજી ટીવી પર આ ફિલ્મ બતાવે, ત્યારે ય કરે છે.

આ તો મફતમાં મળેલી આઝાદીની કોઇ કિમત નથી, નહિ તો આઝાદીના એ દિવસોમાં દેશભક્તિના કેવા ઝનૂનો પૂરા દેશમાં બરકરાર હતા, એ તો મારા-તમારા કરતા મારા-તમારા પિતાશ્રીઓને વધારે ખબર છે. આપણે તો લાઇફ-ટાઇમમાં એકે ય વખત ''ભારત માતા કી જય'' બોલવાનું આવ્યું જ નથી... સિવાય કે ક્યાંક ફરજના ભાગરૂપે બોલવું પડયું હોય ! યસ. આપણી જ્ઞાાતિનું હજાર માણસ ભેગું થયું હોય, ત્યાં ઑમ નમઃશિવાય, જયશ્રી કૃષ્ણ, જય જીનેન્દ્ર કે જય જલારામનો સાદ દેવડાવો... હજાર માણસ આકાશ ફાડી નાંખશે પોતાના પ્રચંડ નાદથી... 

... અને એ જ હજાર માણસ પાસે 'ભારત માતા કી જય' બોલાવી જુઓ... (સૉરી, ઝેરના પારખાં ન હોય !) ક્યારેક વિચાર આવ્યો છે ખરો કે, આ આઇઍસના આંતકવાદીઓ ઇન્ડિયાને મસળી નાંખવા માટે હજી વિચારે ય કરતા નથી. એમનો આતંક પૂરી દુનિયાના ધર્મો સામે છે-એક માત્ર ભારત સામે નહિ. દુનિયાભરના દેશો આતંકવાદ સામે ટક્કર આપવા એક થઇ રહ્યા છે, ત્યારે આપણે હજી 'જય જીનેન્દ્ર' અને 'ઓમ નમઃશિવાય'માંથી માથું ઊંચું કરતા નથી. અબજો નહિ, ખર્વો રૂપિયાના દાન માત્ર ધર્મ માટે આપીએ છીએ... દેશ માટે તો સીજી રોડ ઉપર એક મૂતરડી બનાવવાનું દાને ય કોઇ આપે એમ નથી. પણ જે દિવસે એ લોકો ભારતને નિશાના પર લીધું ત્યારે સામો વાર કરવા તો ઠીક, આપણા આ જ ''વહાલા'' ધર્મને બચાવવાની આપણામાં તાકાત છે ?

વાસ્તવિકતા એ છે કે, નરેન્દ્ર મોદી કે રાહુલ ગાંધી ભારતીયોને પાક્કા દેશભક્ત નહિ બનાવી શકે... પાકિસ્તાન કે આઇઍસના આતંકવાદીઓ આપણને ઇન્ડિયન બનાવશે... ઘેર આવીને તમાચા મારી મારીને !

બસ. ફક્ત બે વર્ષ માટે તમારો ધર્મ અને ભગવાનને આદર સાથે રૅસ્ટ આપીને ફક્ત 'ભારત માતા'ની સેવામાં લાગી જઇએ... હજી બધું ગુમાવવાની શરૂઆત થઇ નથી.

સિક્સર

ટી-૨૦નો વર્લ્ડ કપ હારી જવા છતાં ભારત કેટલો મહાન દેશ છે, તેની સાબિતી મળી. વર્લ્ડ-ચૅમ્પિયન બનનાર વૅસ્ટ ઇન્ડીઝની ટીમના એકેએક ખેલાડીએ ભવ્ય અને તોફાની વિજય પછી પોતાની મરૂન જર્સીઓ કાઢીને ઉઘાડા શરીરે પૂરા મેદાનનું ચક્કર તોફાની ઉલ્લાસમાં માર્યું હતું.

કારણ ખબર છે ? એમને પોતાના જર્સી પણ પોતાના પૈસે ખર્ચવી પડે છે. એમનું બોર્ડ એનો એક રૂપીયો ય નથી આપતું... .વર્લ્ડ-કપ જીતવા કરતા પોતાના બૉર્ડને આવી પૉઝિટીવ લપડાક મારવાનું એ જૂનુન હતું.

ખબર પડી એટલે ભારતના તમામ ક્રિકેટપ્રેમીઓએ પોતાનો પરાજય ભૂલીને વૅસ્ટઇન્ડિઝના ભવ્ય વિજયને આદર સાથે બિરદાવ્યો હતો.

આ ભારત છે.

ઍનકાઉન્ટર : 10-04-2016

* તમારી કોલમમાં બ્રાહ્મણોના સવાલો તો લેવાતા જ નથી !

-  આ પણ ટ્રિક જૂની થઈ ગઈ. દર ત્રીજે સપ્તાહે કોઈ મુસલમાન કે દલિત બિલકુલ આ જ દલીલ કરીને કરે છે. કારણ સીધું છે. કોઈને પોતાના સિવાયનું નામ વાંચવું ગમતું નથી.

(દિવ્યા જે. મહેતા, રાજકોટ)

* તમને ખૂબ ચાહતી સ્ત્રી ક્યારેક દગો કરી જાય તો કેવો બદલો લઈ શકો ?

- આ ત્રણેમાંથી એકે ય ઘટના બની નથી. (૧) મને કોઈએ ચાહ્યો નથી. (૨) કોઈએ કદી દગો કર્યો નથી અને (૩) બદલો લેવો પડે, એટલું મહત્વ મેં કોઈને આપ્યું નથી !

(શ્રીમતી છાયા રાવતે, વડોદરા)

* તમને ક્રિકેટનો શોખ ખરો ?

- લાવો, કોઈ મારૂં બેટ લાવો તો... !

(સંદીપ વાય. શેઠ, સુરત)

* તમને આટઆટલા વોટ્સએપ મોકલીએ છીએ... એકનો ય જવાબ નહિ ?

- એ નવરા માણસોનું કામ છે.

(પ્રભાતકુમાર મકવાણા, કલોલ)

* રાહુલ ગાંધી આપણા દેશમાં ચાલી કેવી રીતે ગયા ?

- આપણા દેશમાં નિહત્થા કે અબુધ ઉપર કોઈ વાર નથી કરતું.

(માણેક પટેલ, જામનગર)

* ઈજિપ્તના એક ગોરધને રૂઠેલી પત્નીને પાછી લાવવા આખું પ્લેન હાઈજેક કર્યું.

- ગોરધન અમદાવાદનો હોત તો સાલો રીક્ષા ય ન કરત ! શેમાં કેટલું રોકાણ કરાય, એની અમદાવાદીઓથી વધારે ખબર બીજા કોને પડવાની છે ?

(સુભાષ જે. પટેલ, ઊંઝા)

* અનાર પટેલનું દાળમાં કાંઈક કાળું તો લાગે છે...

- દાળ એકવાર ઉકળી જવા દો !

(શિવાની સી. પટેલ, ભૂજ)

* શું યાદદાસ્ત વધારવાની દવા વાપરવાથી ફાયદો થાય છે ખરો ?

- કઈ યાદદાસ્ત ?

(પીટર જેકબ, મુંબઈ)

* માથે વાળ ઊગાડવાની દવા ચોપડયા પછી મારા તો હતા એ ય વાળ જતા રહ્યા !

- તમે જે શીશી લઈ ગયા હતા, એ બીજાના માથે લગાડવાની હતી... પોતાના માથે નહિ !

(કેસરસિંહ પૃથ્વીસિંહ, પૂણે)

* પઠાણકોટના હૂમલા માટે પાકિસ્તાનની તપાસ- ટુકડીને ભારત સરકારે રંગેચંગે આવકાર આપ્યો... !

- મેહમાં જો હમારા હોતા હૈ, વો શહીદોં સે પ્યારા હોતા હૈ...

(વસિમખાન જારચવી, સુરત)

* આ તો તમારૂં લેક્ચર નારણપુરાના બગીચામાં સાંભળ્યું, ત્યારે ખબર પડી કે, તમે નારણપુરામાં રહો છો !

- મને તો હજી ખબર પડી નથી કે, તમે ક્યાં રહો છો !

(કે.બી. શાહ, અમદાવાદ)

* અસહિષ્ણુતા એટલે શું ?

- એક વાર સોનિયાજી ફક્ત આ શબ્દનો ઉચ્ચાર પણ કરી આપે, તો જવાબ આપું.

(નિકુંજ ગજેરા, સાવરકુંડલા)

* હું ક્યો પ્રશ્ન પૂછું, એની ખબર પડતી નથી... પ્લીઝ, હેલ્પ મી !

- બહુ ટુંક સમયમાં તમારે વિધાનસભામાં બેસવાના યોગ છે.

(નરેશ એમ. પટેલ, નડિયાદ)

* 'બુધવારની બપોરે'ના એક હપ્તામાં તમે લખ્યું હતું, 'વધુ ફાલતું હપ્તો આવતા અંકે'! તમને તમારા લેખ પર ભરોસો નથી ?

- લેખ સારો લાગે, ત્યારે એક પણ વાચક કહેતો નથી, ''આ અમને ખૂબ ગમ્યો !''

(જીજ્ઞા ઘેવરીયા, મુંબઈ)

* પ્રેમને તમે કોની સાથે સરખાવો છો ?

- સવારે બ્રશ કર્યા વિના ચાલે ?

(મયૂરધ્વજસિંહ ઝાલા, ધ્રાંગધ્રા)

* અમારા પડોસી અમારી સાથે બોલતા નથી. એ તમારા મોટા ફેન છે. એમને કહેશો, અમારી સાથે બોલે ?

- હજી સુધી તો મારી સાથે પણ એ બોલ્યા નથી... !

(અંજની પરસાણા, રાજકોટ)

* લોકોને સરકારી નોકરી કેમ વધારે ગમતી હોય છે ?

- એ લોકો બહુ 'કામાતુર' હોય છે.

(વિશાલ રાઠવા, ધોળીવાવ- બોડેલી)

* વિશ્વાસુ માણસો સફળ હોય છે કે સફળ માણસો વિશ્વાસુ હોય ?

- કોઈ સફળ માણસને પૂછો.

(ઉદય ડવ, ગઢડા)

* મોંઘવારી ઘટાડવાના પ્રયત્નો ક્યારે શરૂ થશે ?

- સોમ- મંગળવારે તપાસ કરો ને !

(ડૉ. ઓન અલી સુરતી, ઝગડીયા)

* શો- રૂમમાં ગોઠવેલા પૂતળાં ટકલાં કેમ હોય છે ?

- શો- રૂમના માલના ભાવ સાંભળીને એમના ય વાળ ઉતરી ગયા હોય છે.

(ધિમંત ભાવસાર, બડોલી)

* ઘણા વખત પછી તમારા 'પિનચોંટી જવાના' લેખમાં ખૂબ હસવું આવ્યું. ફરી ક્યારે પિન ચોંટશે ?

- મને ફરી હસવું આવશે ત્યારે !

(પરેશ આચાર્ય, નડિયાદ)

* સ્ત્રીઓના ડ્રાયવિંગ વિશે શું કહો છો ?

- એ તો એકાદવાર એમની સાથે બેસાડે, પછી ખબર પડે.

(મિહિર ગજેરા, સુરત)

* વિદ્યા સિન્હાએ ગુજરાતી ફિલ્મ 'શેઠ જગડુશા' અને 'રેતીના રતન'માં ય કામ કર્યું હતું.

- એમાં પાંચ કરોડ ગુજરાતીઓ 'હલવઇ' ગયા!

(ભાઈલાલ ઠક્કર, ગાંધીનગર)

* કોલમનું નામ 'એનકાઉન્ટર' કેમ રાખ્યું છે ? પહેલા પોલીસ ખાતામાં હતા ?

- નામ પ્રમાણે તો તો તમે અબજોપતિ હશો... !

(રિદ્ધિ નિશિલ પટેલ, આણંદ)

વારિસ ('૬૯)

વારિસ ('૬૯)

નિર્માતા: વાસુ મૅનન

દિગ્દર્શક : રામન્ના

સંગીતકાર : રાહુલદેવ બર્મન

ગીત-સંવાદ : રાજીન્દર કિશન

રનિંગ ટાઈમ : ૧૭-રીલ્સ : ૧૫૮-મિનિટ્સ

કલાકારો : જીતેન્દ્ર, હેમા માલિની, મેહમૂદ, અરૂણા ઈરાની, પ્રેમ ચોપરા, સુદેશ કુમાર, નાઝિમા, કામિની કૌશલ, ડૅવિડ અબ્રાહમ, ચમનપુરી, મનોરમા, સુંદર, અશોકન, ડૅઝી ઈરાની, માસ્ટર સચિન અને નીતુ સિંઘ (બાળકલાકાર - બૅબી સોનિયાના કિરદારમાં)

*******************

*******************

ગીતો

૧.એક બેચારા પ્યાર કા મારા, રાહોં મેં તેરી.... મુહમ્મદ રફી

૨.લહેરા કે આયા હૈ, ઝોંકા બહાર કા, મૌસમ હૈ... લતા-રફી

૩.કભી કભી ઐસા ભી તો, હોતા હૈ જીંદગી મેં... લતા-રફી

૪.દિલ કી લગી કો છુપાઉં કૈસે, બાહોં મેં તેરી મૈ... લતા મંગેશકર

૫.ચાહે કોઈ મુઝે ભૂત કહે (પૅરોડી સોન્ગ)... આશા-રફી

૬.કૌન હૈ વો કૌન મુઝે જીસને બુલાયા... આશા-મન્ના ડે

*******************

એક આ ફિલ્મ જોવાનો મને બહુ મોટો ડોડળીયો ઉપડેલો. હું ખડખડાટ હસતો અને આજે એ ફિલ્મ જોયાના ૪૫-વર્ષો પછી ય ખાસ તો મહેમુદને યાદ કરું છું ને હું એકલો એકલો હસી પડું છું. મને એ યાદ નથી કે, આ ફિલ્મ મેં કેટલીવાર જોઈ હશે (એમાંની ૪-૫ વાર તો મારા જામનગરમાં જોઈ હશે!) ને તો ય આજે પણ ધરાતો નથી.

મતલબ, શું બહુ ક્લાસ-વન ફિલ્મ હતી?

નો. ફિલ્મ તો ઍઝ યૂઝવલ, ફાલતુ હતી પણ ફાલતુ ફિલ્મોમાં ય કૉમેડી છલોછલ હોય તો... આજે એેટલું હસાવનારું ય ક્યાં છે મેહમુદ એની ફિલ્મી કરિયરના સર્વોત્તમ શિખરે હતો અને એમાં ય સંવાદોમાં સાથ રાજીન્દર કિશનનો મળ્યો, એટલે મેહમુદ હોય, એના દ્રષ્ય દ્રષ્યે ધૂમધામ હસવું આવે જ. ફિલ્મ પાછી વારંવાર જોવી ગમે એના બીજા ય બે-ત્રણ કારણો હતા, જેમાંનું બીજું કારણ નવાસવા આવેલા સંગીતકાર રાહુલદેવ બર્મનનું બેનમૂન સંગીત અને ગીતો. જીતેન્દ્ર આમ કાંઈ આપણને જોવો ન ગમે, પણ અહીં ડાન્સમાં એ પૂરો જામ્યો છે.

બર્મને રફી પાસેથી જે કામ લીધું છે, એ એ જમાનાના મુહમ્મદ રફી પાસેથી અજાયબ હતું. દા.ત. જીતેન્દ્રના ગીતમાં 'એક બેચારા...' પછી રફી 'હૂ-હૂ' ગાય, એ જ કોઈના માનવામાં આવે એવી વાત નહોતી, કે રફી આવા અવાજમાં ય ગાય? રફીસાહેબના અવાજમાં યુવાનોની સ્ફૂર્તિ ઝગારા મારતી હતી, જે ગીતની શરૂઆતમાં 'લાહિ... લ્લા' બૂમો (પણ સૂરિલી) પાડે છે, એ કોઈએ આજ સુધીના રફી પાસેથી ઍક્સપૅક્ટ ન કરી હોય! એવી જ રીતે, પરફૅક્ટ શમ્મી કપૂરના પડછાયામાં આવીને પોતાને માટે 'ધી જમ્પિન્ગ-જૅક'નું બિરૂદ મેળવ્યું, એમાં એના આવી ફિલ્મોના ડાન્સીઝ પણ કામમાં આવ્યા.

રાહુલદેવ બર્મનની એન્ટ્રી પછી મુહમ્મદ રફી હોય કે લતા મંગેશકર, મૅલડીના ગીતો ગયા કામથી, એને બદલે ખાસ તો રફી કે કિશોરના આવા 'હૂ-હૂ' ગીતો સામાન્ય પ્રજામાં પૂરજોશ લોકપ્રિય થવા માંડયા. જીતુનું ફિલ્મ 'ફર્ઝ'નું 'મસ્ત બહારોં કા મૈં આશિક મૈં જો ચાહે યાર કરું...' એ જ ફિલ્મના પાંચ-સાત વર્ષ પહેલા સાંભળ્યું હોય તો કોઈ માની ન શકત કે, રફી આવા ગીતો પણ ગાય છે? ઓન ધ કોન્ટ્રારી, રફી એવા ગીતોમાં જ વધુ ચાલવા માંડયા. જૉય મુકર્જી, શશી કપૂર, ધર્મેન્દ્ર, જીતેન્દ્ર, શમ્મી કપૂર કે ઈવન વિશ્વજીત જેવા ગંભીર પર્સનાલિટીવાળાઓને ય આવા હૂ-હૂ ગીતો મળવા માંડયા અને એ જ ગીતો ચાલ્યા પણ ખરા.

વર્ષોથી ચાલ્યા આવતા મૅલડીના સળંગ બબ્બે દાયકાઓને પૂરા કરી, વેસ્ટર્ન મ્યુઝિકનો ટ્રેન્ડ શરૂ કરાવનાર આર.ડી. બર્મન હતો. કમનસીબે, એના પિતા સચિનદેવ બર્મનની જેમ એ ફિલ્મોની સંખ્યા અને ક્વૉલિટી જાળવી ન શક્યો, એમાં એનો સૂરજ બહુ અણધારી રીતે આથમી ગયો.

કામમાં આવે એવી તો આ ફિલ્મ પણ હતી. રંગીન ફિલ્મો હજી નવીસવી હતી ને એમાં ય ફિલ્મ મદ્રાસમાં બનેલી હોય એટલે પૈસેટકે નિર્માતાએ ધૂમધામ મચાવી હોય. ચલો, થોડી માંડીને વાત કરું.

ફિલ્મની વાર્તા રાજા-મહારાજાઓની એ જ ઘીસીપિટી-મતલબ, નાનપણમાં રાજકુમાર ખોવાઈ જાય છે, એને બદલે મોટા થઈને ત્રણ-ત્રણ રાજકુમારો ગાદીના વારસ તરીકે નામ નોંધાવવા આવે છે. એમાંનો પહેલો પ્રેમ ચોપરા, બીજો જીતેન્દ્ર અને ત્રીજો મેહમુદ જે પહેલેથી જ અરૂણા ઈરાની સાથે પરણીને નવા રાજકુમાર તરીકે પોતાનું ફૉર્મ ભરવા આવે છે, ત્યારે પોતાના જયપુરી શુટ, ગૉગલ્સ અને રજવાડી સાફાના લૅબલો ય ચોંટાડતો આવે છે. સ્વર્ગસ્થ મહારાજ અસલી રાજકુમારની શનાખ્ત (ઓળખ) એક ફાઈલમાં લખીને ગયા હોય છે, જે ચાર વહિવટદારો-મનોરમા, ડૅવિડ, સુંદર અને ચમનપુરી દરેક નવા રાજકુમારનો ઈન્ટરવ્યૂ લે છે, જેમાં ચારેય પાસ થાય છે.

મુખ્ય વહિવટદાર ડૅવિડની પુત્રી (હેમા માલિની)ને જે કોઈ રાજકુમાર નક્કી થાય એની સાથે પરણવાનું હોય છે. બાકીના બેમાંથી એક પરણેલો મેહમુદ તો રદબાતલ થયો, પણ પ્રેમ ચોપરા ય નંખાય એટલા દાણા નાંખી જુએ છે. બીજી બાજુ, ખોવાયેલા રાજકુમારની સગી નાની બહેન (નીતુ સિંઘ) ભાઈશ્રી જીતેન્દ્રને પોતાનો ભાઈ માની બેસે છે, પરંતુ રાજગાદી મેળવવાના કાવાદાવા હેઠળ પ્રેમ ચોપરા અસલી રાજકુમાર (સુદેશ કુમાર)ને ગોંધી/સંતાડી રાખે છે. ઘણી બધી દોડધામ અને નાટકબાજી પછી જીતેન્દ્ર અને મેહમુદ એક થઈને પ્રેમ ચોપરાના કરતુતો ખુલ્લા પાડે છે, જે દેશ કા દુશ્મન (અશોકન-સાઉથનો મશહુર વિલન)ના હાથનું રમકડું માત્ર છે. આ બધા ભેગા મળીને એને ય સીધો કરે છે.

મેં કીધું તેમ, ફિલ્મની વાર્તા કે ઈવન ફિલ્મબિલ્મમાં કોઈ શકરવાર નથી અને બધી ફિલ્મો એવા શકરવાર માટે જોવાની પણ ન હોય.

જીતેન્દ્ર માટે માન એટલે થાય કે, આમ તો ફિલ્મોના કોઈ બેકગ્રાઉન્ડ વિના કેવળ પૈસાના જોરે હીરો બનવા આવ્યો હતો. એટલે સુધી કે, રાજશ્રી સાથેની ફિલ્મ 'ગૂનાહોં કા દેવતા'માં એ સામેથી પૈસા આપીને હીરો બન્યો હતો. નિર્માતા દેવી શર્મા પાસે શંકર-જયકિશનને આપવાના પૈસા નહોતા, તે જીતુભ'ઈએ પોતાના હિસ્સા આપીને શંકર-જયકિશનને મનાવી લીધા. એ બન્નેનું નામ મોટું હતું, એટલે ફિલ્મ નહિ તો ગીતો હિટ જ જાય તો ય ચાર લોકોમાં જીતુભ'ઈ પૂછાય. નસીબનો બળીયો અને હાઈટ-બૉડી અને દેખાવ ફિલ્મી હીરો જેવો હતો, એટલે ચાલ્યો ય ખરો. એક્ટિંગ-બૅક્ટિંગ તો બીજા કોઈને ય ક્યાં આવડતી હતી તે આણે મહેનત કરવા જવું પડે? પછી તો જીતેન્દ્ર એટલી હદે ચાલ્યો કે શહેરમાં રીલિઝ થયેલી મિનિમમ બે-ત્રણ ફિલ્મો તો એની જ હોય. એનો તો જમાનો ય કદી આથમ્યો નહિ.

બહુ ઓછાને ખબર હશે કે, અમૃતસર-પંજાબના જ્વૅલરનો આ છોકરો મુંબઈની સિધ્ધાર્થ કોલેજમાં રાજેશ ખન્નાનો ક્લાસમેટ હતો.

સફળતા માત્ર સફળતાને જ નહિ, સુંદર સ્ત્રીઓને ય ખેંચી લાવે છે. આમ તો ભ'ઇ પરણેલા હતા. (શોભા સિપ્પીને) પણ એજ વખતે ખીલતી કળી થઈને પૂરબહારમાં ખીલેલી હેમા માલિની સાથે ભ'ઈને પ્રેમ થઈ ગયો એ બન્ને પરણવાની છેલ્લી ઘડી સુધી પહોંચી ગયા હતા, પરંતુ એ વખતે આપણો ગરમ-ધરમ ઉર્ફે ધર્મેન્દ્ર પણ લંગસીયું નાંખીને બેઠો હતો. એને જેવી છાનામાના થતા આ લગ્નની ખબર પડી કે તરત જ જીતુ-પત્ની શોભાને લઈને સીધો લગ્નમંડપ પર પહોંચી ગયો અને લગ્ન અટકાવી દીધા. જીતુ આઉટ... ઍન્ડ ધરમ ઈન!

આમે ય બહેન હેમાને કૂંવારા કરતા પરિણિત પુરૂષો અનુભવી હોવાને કારણે વધુ કિફાયતભાવે પડતા હોવાથી હે વાંચક... સારું થયું, તમે બચી ગયા.

બાકી આજે રૂ. ૧૦૦-કરોડ કે રૂ. ૨૦૦-કરોડની ફિલ્મોની વાતો ચાલે છે, તે બધો આમ જોવા જાઓ તો પબ્લિસિટી સ્ટન્ટ છે. આપણા જમાનામાં એક શહેરમાં એક ફિલ્મ એક જ સિનેમામાં આવીને છ-છ મહિના ચાલતી. ટિકીટના દર પણ રૂ. ૧.૦૦, રૂ. ૧.૪૦ અને રૂ. ૧.૬૦, એટલે સો કરોડની વાત પૉસિબલ નથી. આજે નવી ફિલ્મનો એક ટિકીટનો દર સીધો રૂ. ૨૫૦/- કે રૂ. ૩૦૦/- અને તે ય શહેરના એક સામટા ૫૦-૬૦ થીયેટરમાં આવે. ટિકીટનો ભાવ નિર્માતા નક્કી કરે તે, એટલે આટલા બધા સિનેમાઘરોમાં ટિકીટનો આટલો ભાવ ગણી જુઓ તો રૂ. ૧૦૦/- કરોડ ઓછા લાગશે.

ત્યારે એ જમાનામાં એકલો જીતુ ચાલતો હતો અને ત્રિરાશી આજની ટિકીટના ભાવ સાથે મૂકવા જઈએ તો એ તો રૂ. ૧૦૦-૨૦૦ કરોડ ઉપર ક્યારનો પહોંચી ગયો હતો. એમાં ય એ જમાનામાં જ નહિ, આજે પણ કહેવાય છે કે, મદ્રાસ (ચેન્નઈ)ની હિંદી ફિલ્મોમાં કામ કરવા મળે એટલે મુંબઈ કરતાં ઑલમોસ્ટ બમણો ભાવ ઍક્ટરને મળે અને જીતેન્દ્ર મદ્રાસની ફિલ્મમાં સૌથી મોટી ડીમાન્ડ પર હતો.

નિતુ સિંઘ બેબી સોનિયા તરીકે બાળકલાકારના રૂપમાં આવતી, એમાં જીતુનું ચલણ કેટલા બધા વર્ષો ચાલ્યું કે, 'પ્રિયતમા' જેવી ફિલ્મોમાં નિતુ સિંઘ એની હીરોઈન તરીકે આવી. અરૂણા ઈરાની હજી તાજી તાજી મેહમુદમાં લપટાઈ હતી, એટલે આ ફિલ્મમાં એનો રૉલ નામ પૂરતો હતો. એણે પૂરવાર થવાનું હજી બાકી હતું.

પણ પુરવાર થવાનું આર.ડી. બર્મને અદ્ભુત કરી બતાવ્યું. એના ઘણા ગીતોમાં એ પ્રયોગ કરતો - ખાસ કરીને રિધમ-સૅક્શનમાં માદલના ઉપયોગ દ્વારા બાકીના તમામ સંગીતકારોને એ રવાડે ચઢાવી દીધા પણ બીજા માટે માદલનો ઉપયોગ ચોરીચપાટી સિવાય કંઈ નહોતો. નવા પ્રયોગની વાત કરીએ તો ફિલ્મમાં લતા-રફીના યુગલગીત, 'કભી કભી ઐસા ભી તો હોતા હૈ જીંદગી મેં, રાહ મેં ચલતે રાહી, ખો ગયે બેખુદી મેં...' ગીત ભરજંગલની અંધારી વરસાદી રાતમાં જીતુ-હેમા પલળતી ગાડીમાં બેઠા બેઠા ગાય છે. અહીં રૅકોર્ડિંગની ખૂબી એ કરવામાં આવી છે કે, જ્યારે ગીત ગાડીની અંદરથી સંભળાતું હોય ત્યારે અવાજ રૅગ્યુલર આવે, પણ કેમેરા ગાડીની બહાર જઈને ગીત સંભળાવે ત્યારે અવાજ ધીમો થઈ જાય.

યસ. ફિલ્મ-બિલ્મ તો ઠીક છે... મારી જેમ ખડખડાટ હસવું હોય તો આ ફિલ્મ બેશક જોવા જેવી ખરી-ખાસ કરીને મેહમુદ અને રાહુલદેવ બર્મન માટે.

હૂર્રે હૂર્રે... તિતિક્ષા આવી

Previous articles on તિતિક્ષા

તિતિક્ષા પાછી આવી..?

નવી બ્રાન્ચ મેનેજર

અમે રડયા તો બે ચાર આંસુ, તમે રડયા તો ચોમાસું ?

તિતિક્ષા સાથે સ્વિમિંગ પૂલમાં....

ઇશ્વર પણ ધાર્યા કરતા બસ્સો ગ્રામ વધુ દયાળુ નીકળ્યો કે, બેન્કના સ્ટાફે રામધૂનની માફક તિતિક્ષા પાછી આવે, એની માનતાઓ માની હતી, એ બધી સાચી પડી. દક્ષિણ દિશાએથી સમાચાર હતા કે, તિત્તુ પાછી આવે છે. (બ્રાન્ચની દક્ષિણ દિશા એટલે ભોંયરાનું ટોયલેટ, જ્યાં દિવસભરના ખાનગી સમાચાર છૂટથી વહેંચાય !) પટેલ તો એવો તાનમાં આવી ગયો હતો કે, ફેમિલીએ એની ભાગે પડતી આવેલી સાસુને હોસ્પિટલમાંથી હેમખેમ પાછી લાવવા ભગવાન શ્રીતિરૂપતિની યાત્રાએ મોકલ્યો હતો ને ત્યાં ગયા પછી સાસુને બદલે તિતિક્ષાને બેન્કમાં પાછી લાવવા માથેથી વાળ પણ ઉતરાવી આવ્યો હતો. પરીખ બેન્કના બીજા સ્ટાફ કરતા વિશાળ હૃદયવાળો, એટલે એ તો એટલી હદે રઘવાયો થયો હતો કે, તિતુ-ફીતુ ન આવે તો એની... આઇ મીન, બોન પૈણાવવા ગઇ, ને એને બદલે બેન્કનું મેનેજમેન્ટ તિતિક્ષાને બદલે કોઇ બી દિક્ષા, રીક્ષા કે ભિક્ષાને ય મોકલી આપે તો સુંદર સ્ટાફનો આ વસમો દુકાળ પૂરો થાય ને રોજ એકની એક ડોસીઓના મોંઢા જોવા ન પડે !

તિતુ આવે, એટલે આ વખતે તો હિંમત ભેગી કરીને એની સાથે કોઇ પ્લાન બનાવવાનું પણ વ્યક્તિગત ધોરણે નક્કી થઇ ગયું હતું - જેમ કે, તિતુને લઇને શિમલા- કૂલુ- મનાલી જઇ આવવું, એના માપના સુંદર ગોગલ્સ ગિફ્ટ આપવા, કે પછી રવિવારે એનું માથું શિકાકાઇ અથવા લોરિયલથી ધોઇ આપવું... અલબત્ત, બધું મનમાં !.. સાલું ચોઇસનું ય કેટલી હદે અધઃપતન થઇ શકે છે ! આ તો એક વાત થાય છે. તિતિક્ષા સાથે આવવા તૈયાર હોય તો બેન્કનો અડધો સ્ટાફ એને મોટા અંબાજી (વાયા મહુડી)ની જાત્રા કરાવવા તૈયાર હતો- સોલ્જરીમાં નહિ, કારણ કે સોલ્જરીમાં તો બીજા ય સાથે આવે. આ જો કે, વ્યક્તિગત મહેચ્છાની વાત હતી. તિતિક્ષા વારાફરતી બધાની સાથે અંબાજી જાય એના કરતા તો સ્વયં અંબાજીનું નાનકડું લાકડાનું મંદિર બ્રાન્ચમાં મૂકાઇ દેવું સહેલું પડે. માટે એ અરમાન અને એ સપના અધૂરા અને ખાનગી રાખવામાં આવ્યા. જેને જવું હોય તે ખાનગીમાં જઇ આવે. આ કંઇ તિતિક્ષાને લઇને લાલ વાવટાંવાળો સકળ સંઘ કાઢવાનો નહતો અને અંબાજી ય વળી કોને જવું હતું ? આ તો ઘેર કોઇને શક ન પડે, એટલે બેન્ક તરફથી જાત્રા જેવું રાખવાનું હતું.

મેહતા આણી કંપની (એટલે કે, એકલા મેહતાએ) એવું નક્કી કર્યું હતું કે, હનીમુન જેવું કાંઇ થતું હોય તો બે હપ્તે લોન લઇને સીધા સિંગાપુર ઉપડવું. (હનીમુન બે હપ્તે નહિ.. એ એક જ હપ્તે પતાવવું) પહેલા હનીમૂનમાં બહુ ખર્ચા નહિ કરવાના. (અડધો ખર્ચો તો તિતુનો ગોરધન આલશે ને ?) તો ચાવડાએ જુદો પ્લાન ઘડયો હતો. આમ આપણે ક્યાં સ્વિત્ઝરલેન્ડ જવાના હતા ને એને તો બાપુજી કદી બહુચરાજીથી આગળે ય નહોતા લઇ ગયા. એમ પાછું આવડું નાનકડું ગોળઅમથું 'ચાવડું' પ્લાનિંગવાળું ! બધાને આંચકા લાગ્યા ! તિતુજીના ઘરથી એરપોર્ટ સુધી રીક્ષાનો ખર્ચો ચાવડો આલે.. બાકીનો સ્વિત્ઝરલેન્ડ સુધીનો તિતુ આપે. એકાદ-બે જણાએ પ્લાન કરવાને બદલે, તિતિક્ષાજીની મરજી મુજબ ઉપડવાનું નક્કી કર્યુ, એ મરજી તો ત્યાં સુધીની કે, સાથે તિતુ ન આવે તો એકલા ય માઉન્ટ આબુ જઇ આવવું.

એ વાત જુદી છે કે, તિતિક્ષા હજી બેન્કમાં આવી નહોતી.. ફક્ત ધારણાઓ ઉપર ધંધો ચાલતો હતો. જેની જગ્યાએ તિતુજી આવવાના હતા, તે હાલનો બ્રાન્ચ મેનેજર રોંચો હતો. આઠ કલાકની નોકરીમાં એક વખતે ય એની ઉપર નજર પડી જાય તો બીજે દિવસે કાણી આંખે જોવું પડે. એ તો બ્રાન્ચના સ્ટાફે સામુહિક અશ્વમેઘ કરાવ્યો હશે કે, આવી નોટના બદલામાં તિતિક્ષાજી જેવી સુંદર મેનેજર આવી રહી છે. ભલે ને રોજના બબ્બે મેમો આપે, એ પોસાય, પણ પેલા રોંચાના હાથે તો પ્રમોશનનો લેટરે કોઇ હાથમાં ન પકડે.

તમે બેન્કના કસ્ટમર હો, તો ગુસ્સે થવાના છો કે, બેન્કનો સ્ટાફ ફૂલટાઇમ પરણેલો હોવા છતાં પારકી સ્ત્રીઓ સામે આવી કુદ્રષ્ટિઓ રાખે ? શું તેઓ નથી જાણતા કે, બેન્કમાં નોકરી કરવા આવતી સ્ત્રીઓ ય કોઇની પત્ની, કોઇની વાઇફ કે કોઇની માં હોય છે ? ધિક્કાર છે, આવી નજર બગાડનારાઓને...!

ઓહ દવે સાહેબ.. આટલો બધો ગુસ્સો રહેવા દો. ચાર કલાક અમારી બ્રાન્ચમાં આવીને કામ કરી જુઓ એટલે બેન્કના ચોપડે નોંધાયેલી બધી માં-બેનો ઓરમાન સાસુ જેવી લાગવા માંડશે. એ તો છેલ્લા ૧૫-૧૫ કે ૨૦-૨૦ વર્ષથી લાગલગાટ એકની એક લીલા ચીટણીસોને જોવી પડતી હોય, એમને પૂછો કે આપણે 'પાકિઝા'ના રાજકુમાર જેવા લાગતા હોઇએ ને આ ચીટણીસો સાલી દેખાવમાં ય બારેમાસ રોતડ મનમોહનકૃષ્ણ જેવી લાગે, એમના દિલો પર શું વિતતી હશે ? (જવાબ : બહુ ખરાબ વિતતી હશે : જવાબ પૂરો)

એમાં ય છ-આઠ મહિને કોક આંખ ઠરે એવી સની લિયોની બેન્કમાં આવે, એ ય સાલી સામેવાળા બબુચક ત્રિવેદીના ટેબલે આવે. આપણે તો એ જાય નહિ ત્યાં સુધી એના શરીરનો બરડો જ જોયે રાખવાનો...! પરમેશ્વર આવી કસ્ટમરોને પાછી મોકલે ય ત્રિવેદા જેવા પાસે, જેના વાઇફ સાથે ઘરની ભીંત ઉપર લટકાડેલા ફોટામાં ય બન્ને ભાઇ-બેન લાગે છે ! અરે, બેન્કમાં નોકરો ય કરવો અને નજર પણ નરસિંહ મેહતાની રાખવી ? પરસ્ત્રી જેને માત રે... અરે, રાખે મેહતા પોતે માત તરીકે, પણ કોઇની માંને આપણી માં કઇ કમાણી ઉપર ગણી લેવાની..? કોઇ પંખો ચાલુ કરો ! ઘરવાળીને તો છેલ્લા બસ્સો વરસથી માતાનો દરજ્જો આપી બેઠા હોઇએ.. આ તો એક વાત થાય છે ! પુરૂષ માત્ર ઘરની બહાર નીકળે, એટલે દેવ આનંદ થઇ જાય છે, કારણ કે ઘરે પાછા આવ્યા પછી તો એણે એ.કે.હંગલ જ બનવાનું છે ! પછી બોલવું જ પડે ને, ''યે ઇતના સન્નાટા ક્યું હૈ, ભ'ઇ ?''

અને એ શુભ દિન પણ આવી પહોંચ્યો. લાખોની તો ખબર નથી, પણ અમારી બ્રાન્ચની ગુલેગુલઝાર તિતિક્ષા-મૅડમ આવતી કાલે સવારે બ્રાન્ચ- મેનેજરનો ચાર્જ લઇ લેવાના હતા. બધા પુરુષ- સ્ટાફે આગલા દિવસે દસ-દસ રૂપિયાની સોલ્જરી કરીને ચોક-બાર મંગાવ્યા. જીભ બહાર કાઢી કાઢીને ખાધા. લેડીઝ- સ્ટાફને નવાઇ તો નહિ પણ આંચકા લાગ્યા કે, આટલી હદે બેન્કમાં ભાતૃભાવ અગાઉ તો કદી જોવા મળ્યો નહતો. જોયું ? સ્ત્રીઓ જ સ્ત્રીઓની દુશ્મન હોય છે.

ઓહ... આખો સ્ટાફ પોણા દસનો તો આવી ગયો હતો. શાર્પ દસના ટકોરે તિતુજી આવ્યા. કોઇને ખબર છે, કેવા સોહામણા લાગતા હતા ? કોઇ એક વાઇફને મિનિમમ ૨૦ વખત પરણવું પડે, ત્યારે એક તિતિક્ષાને પરણ્યા કહેવાઇએ. આજે એણે ઢીંચણ સુધીની બ્લૅક મિડી, ઉપર ફ્રિલવાળું શર્ટ અને આટલા ઉનાળામાં ય બ્લેઝર પહેરીને તિતલી આવી હતી. આપણાથી એને ટાઢ વાય તો આપણો કોટે ય ઓઢાડવા આપી ન શકાય. સાલો જેલસ સ્ટાફ બીજા જ દિવસથી બેન્કમાં ધાબળા લેતો આવે... ઇર્ષાની કોઇ લંબાઇ થોડી હોય ? આમ તો, ગયે વખતે સ્ટાફની ઔપચારિક ઓળખાણો પતી ગઇ હતી, છતાં બોલાવે તો સારૂં... ઘણી સ્ત્રીઓને આપણે પરણેલા છીએ કે બાકી છીએ, એ યાદ ન પણ રહ્યું હોય !...ને આપણો ચેહરો ય એવો બદમાશ લાગતો ન હોય ! સુંઉ કિયો છો ?

સૌથી વધુ આપણે ખાટી ગયા હતા. નવી બેઠક વ્યવસ્થા મુજબ, મેડમ એમની કેબિનની બહાર નીકળે, એટલે એ ઇચ્છે તો સ્માઇલ આપી શકે. પણ સુંદર સ્ત્રીઓમાં ઇચ્છવાનું બહુ ઓછું હોય છે, એ તમે ક્યાં નથી જાણતા ?

તો... તો...ત્રણ દિવસમાં એવું શું બન્યું કે, આપણા સીખ્ખે પુરૂષ સ્ટાફ તિતિક્ષાની નજીક જવાને બદલે દૂર ભાગતો ગયો...? કોઇ એની પાસે પણ જતું નહી. એણે આલેલા સ્માઇલો પડયા રહે ને કોઇ વાપરે નહિ... એવું તે શું થઇ ગયું..?

એ જ પ્રોબ્લેમ હતો. સાલી, સરસીયાના તેલમાં બનેલી રસોઇ ખાઇને આવતી હતી...!

૪-૪ જણાએ બીજી બ્રાન્ચમાં ટ્રાન્સફર માંગી લીધી. અમારા જેવા કેરેક્ટરના સારા સ્ટાફે બાકીનું જીવન પત્નીમાં પરોવીને જીવવાનું નક્કી કર્યું.

સિક્સર
વિશ્વરંગભૂમિ દિવસે તોફાની યુવાકવિ ભાવેશ ભટ્ટની શુભેચ્છા :
'મંચ પરથી નીચે ઉતરવું તો
ખૂબ કપરૂં ચઢાણ છે, મિત્રો.'

ઍનકાઉન્ટર :03-04-2016

* તમે તમારો ફોટો 'એનકાઉન્ટર'માં કેમ મૂકતા નથી ? 

- તમે સવાલો પૂછવાનું બંધ કરી ન દો માટે ! 

(અર્પિતા શાહ, અમદાવાદ) 

* શ્રવણના માતા- પિતાનું નામ શું હતું ? 

- હવે આધારકાર્ડ મળવાના છે. એમાં જોઇ લેશો. 

(મયૂર જે.મહેતા, વડોદરા) 

* કોલેજ કાળ દરમ્યાન મળેલ સ્વચ્છતા- મેડલ પત્ની ભંગારમાં આપવાની વેતરણમાં હતા. મેં કહ્યું, 'આના કરતા પાછું આપી દઇએ, તો છાપામાં નામ આવે. તમે ઇન્ટેલિજેન્ટ છો. સલાહ આપો, શું કરવું ?' 

- તમે પણ ઇન્ટેલિજેન્ટ છો. કોને ભંગારમાં અપાય ને કોને પાસે રખાય, તેની ખબર હોવી જોઇએ. 

(ડૉ.અમિત પી.વૈદ્ય, બાયડ) 

* જેલના કેદીઓ અને રાજકારણીઓના કપડાં સફેદ હોવાનું કારણ શું ? 

- કેદીઓ જાહેરમાં ક્યારેય કપડાં કાઢતા નથી. 

(મુગ્ધા ઉલ્લાસ વોરા, જૂનાગઢ) 

* રામરાજ્ય વખતે 'પ્રાણ જાય, પર વચન ન જાય.' અત્યારે ? 

- રામ જાય, પર રાજ ન જાય. 

(હેતુ ટેલર, હિંમતનગર) 

* મારે એક સાથે બે પત્નીઓ રાખવી છે. કોઇ ઉપાય ? 

- ભ'ઇ, કોઇ આમને જૂતું સુંઘાડો. 

(ચંદ્રકાંત રાઠોડ, અમદાવાદ) 

* મતદાનની ઉંમર ૧૮ની, પણ લગ્નની ૨૧ની કેમ ? 

- મતદાન માટે સરકારને ખાત્રી હોય છે કે, હવે આનામાં બુદ્ધિ આવી ગઇ હશે ! 

(જુઝેર અબ્બાસ પેઢીવાલા, મુંબઇ) 

* ના બોલવામાં નવ ગુણ ને બોલે તેના બોર વેચાય.. કરવું શું ? 

- ગુંગણું બોલવા માંડો. 

(વેદાંત દિવેચા, વડોદરા) 

* તમારા મતે ગુજરાતના નવા મુખ્યમંત્રી કોણ હોઇ શકે ? 

- બોલો, તમને મારા ઉપર ડાઉટ છે ને ?... પણ હજી પાંચેક વર્ષ સુધી મારી તબિયત સારી નથી. 

(રિતેશ કુબાવત, જામદુધઇ) 

* 'આઇએસ' વિશે તમારું શું માનવું છે ? 

- મારા માનવા/ ન માનવા ઉપર દેશ નથી ચાલતો... મોદીસાહેબ શું માને છે, તે જુઓ. 

(જલક એ.પટેલ, રહિયોલ) 

* હવેથી 'એનકાઉન્ટર'માં જવાબો હું આપીશ તમે શું કરશો ? 

- હું ક્યાંય એવું બોલ્યો કે હવેથી ઇન્જેક્શનો હું આપીશ ? 

(ડૉ.મયંક છાયા, અમદાવાદ) 

* દરેક હાસ્યલેખકની વાતમાં કટાક્ષ કેમ હોય છે ? 

- આ ફરિયાદ છે કે અભિનંદન ? 

(જયદીપ પાબાની, સુરત) 

* દેશમાં ક્રિકેટ મહત્વનું છે કે હૉકી ? 

- તમને સમજ પડે એ. 

(શાર્લિન્સન ક્રિશ્ચિયન, અમદાવાદ) 

* કમ્પ્યુટરના જમાનામાં ખરાબ અક્ષરવાળા તો બચી ગયા ને ? 

- હું 

(જીતેન્દ્ર કેલા, મોરબી) 

* લાગે છે કે, સલમાને હવે પોતાની ફિલ્મી શાદીઓથી જ મન મનાવવું પડશે ! 

- તમારા તો દર વખતે રૂ.૧૧/- બચે છે ને ? 

(તૃપ્તિ ઠાકર, અમદાવાદ) 

* 'એન્કાઉન્ટર' હંમેશા રવિવારે જ કેમ આવે છે ? 

- બુધવાર અને શુક્રવારે બીજા બે વધુ સારા લેખો આવે છે, માટે ! 

(કિશન મકવાણા, ગારીયાધાર) 

* તમે વધારે ખુશ ક્યારે થાઓ છો ? 

- જ્યારે પણ ભારતનો કોઇ પણ ક્ષેત્રે વિજય થાય છે. 

(શ્યામ દેવમુરારી, પોરબંદર) 

* 'પ્રેમ રતન ધન પાયો' ફિલ્મ વિશે તમારું શું માનવું છે ? 

- મેં ફિલ્મ જોઇ નથી, પણ સલમાન ખાન મને ગમે છે. 

(રીમા દવે, અમદાવાદ) 

* તમારા મતે સસરાનું ઘર કેટલું દૂર હોય, એ સારૂં કહેવાય ? 

- એ તો સાસુના ઘરની સાથે જ હોય તો સારૂં. 

(નેહલ ડોબરીયા, વીરપુર- જલારામ) 

* તમે આનંદીબેનને હસાવવા શું કરી શકો ? 

- એમની સામે જોઇને સ્માઇલ આપું. 

(હિતેશ રાઠોડ, વડોદરા) 

* આમિરખાન દેશ છોડીને જવાનું કહે છે... એને ક્યાં મોકલાય ? 

- પાકિસ્તાન. એને ય ખબર પડે કે, ભારતથી આવેલાઓ (મુહાઝીરો) સાથે ત્યાંની પ્રજા કેવો વર્તાવ કરે છે. વિશ્વાસ ન હોય તો આમિરની જ ફિલ્મ 'સરફરોશ' એને જ બતાવવા જેવી છે. 

(સુદેશ માખેચા, અમદાવાદ અને મધુકર મેહતા, વિસનગર) 

* પનોતિ કોને કહેવાય ? 

- આપણા બે સિવાય કોઇને બી ! 

(જીયા અંધારીયા, ભાવનગર) 

* સફળ માણસો અક્કડ વધારે હોય છે. આપનું શું માનવું છે ? 

- હવે મારે સફળ ગણાવવું હોય તો, તમે ચોકડી મારી દીધી ને ? 

(અફરોઝ મીરાણી, મહુવા) 

* બિહારમાં પણ હવે ગુજરાતની જેમ દારૂબંધી..! સુઉં કિયો છો ? 

- તમારે ગુજરાતમાં કોઇ ઓળખાણ- બોળખાણ હોય, તો આપણે બિહારમાં છે...! 

(નારણ આહિર, સુરત) 

* આજકાલની ફિલ્મોના ગીતો યાદ કેમ રહેતા નથી ? 

- તમારો ટેસ્ટ ઊંચો છે માટે. 

(શશીકાંત દેસાલે, સુરત)

'ધી એડવેન્ચર્સ ઓફ રોબિનહૂડ એન્ડ બૅન્ડિટ્સ' ('૬૫)

ફિલ્મ : 'ધી એડવેન્ચર્સ ઓફ રોબિનહૂડ એન્ડ બૅન્ડિટ્સ' ('૬૫)

નિર્માતા : પીપલ પિકચર્સ

દિગ્દર્શક : બી. જે. પટેલ

સંગીત : જી.ઍસ. કોહલી

ગીતકાર : અન્જાન (અને યોગેશ)

રનિંગ ટાઇમ : ૧૬-રીલ્સ

થીયેટર : અશોક (અમદાવાદ)

કલાકારો : પ્રશાંત, પરવિન ચૌધરી, વિશ્વ મેહરા, શામકુમાર, સૌદાગરસિંઘ, ભગવાન, જીવનકલા, પાલ શર્મા.

ગીતો

૧.જવાં જવાં હૂસ્ન કે રંગીન યે કાફીલે….. .આશા-રફી

૨.સંવાર દે જો પ્યાર સે બહાર કી ભી જીંદગી……રફી

૩.માના મેરે હંસિ સનમ, તૂ રશ્કે માહતાબ હૈ ….. .રફી

૪.પ્યાર કી બાત નિગાહોં સે જતાયા ન કરો….. . લતા-મહેન્દ્ર

૫.ચિકચારી હો ચારી ચિકચારી ….. આશા ભોંસલે

૬.નશા રંગીન આંખોં કા કિસે સૌગાત….. સુમન કલ્યાણપુર

ફક્ત ગીત નં. ૩ ગીતકાર યોગેશનું.

'માના મેરે હંસિ સનમ, તૂ રશ્કે માહતાબ હૈ, પર તુ હૈ લાજવાબ તો મેરા કહાં જવાબ હૈ...'

બસ. રફી સાહેબનું આ એક ગીત જોવા-સાંભળવા મળે, તો ફિલ્મ ભલે ગમે તેવી ભંગાર નીકળે, આપણે જોવાની જ, એ નિશ્ચય સાથે આટલા લાંબા નામવાળી ફિલ્મ 'ધી એડવેન્ચર્સ ઓફ રોબિનહૂડ એન્ડ બૅન્ડિટ્સ' નામની ફિલ્મ જોઈ નાંખી. જે ફિલ્મ ફાલતુ હોવાની દહેશત પહેલેથી જ હોય, એ ફાલતું નીકળે એનો અફસોસ ન થાય.... લેકીન યે ક્યા...? ભ'ઇ, આ રોબિનહૂડ તો ફિલ્મ જોતા જોતા ગાળો બોલાવી દે, એટલી હદે ભંગારના પેટની નીકળી. ફિલ્મ જોતા જોતા હું કાચનો ગ્લાસ પછાડું, લેવાદેવા વગરના ઘરમાં કોઇને ઘાંટા પાડું અને અકળાઇ જાઉં... ટીવી મારૂં પોતાનું છે, એટલે એની ઉપર કાચનો ગ્લાસ ફેંકું, એ ય મોંઘું પડે, માથે વાળ અમથા ય ઓછા રહ્યા છે, એટલે ખીજાઇ ખીજાઇને એ ખેંચે રાખું, એમાં ય નુકસાન તો મારૂં... ? રફીનું એક ગીત દ્રષ્ય-શ્રાવ્ય કરવાની કેટલી મોટી કિંમત ચૂકવવી પડી...?

મૂળ ઇંગ્લેન્ડની આ કોઇ કિવદંતિ હશે, જેમાં ધનિકોને લૂંટીને ગરીબોમાં વહેંચતા લૂંટારા રોબિનહૂડની વાર્તા આજ દિન સુધી મશહૂર થઈને ચાલી આવે છે.

પણ કયાં એ રોબિનહૂડ ને ક્યાં આપણાં આ દેસી ? ભાઇભાઇ... છુટા નથી આગળ જાઓ !

શાંતારામની જ ફિલ્મ 'સેહરા'નો હીરો પ્રશાંત સેહરામાં ય નહતો ચાલ્યો, તો અહીં રાજામહારાજાઓની ભરચક વસ્તીમાં ક્યાંથી ચાલવાનો હતો ? ગુંદર ચોંટાડેલી બનાવટી વિગ અને હાસ્યાસ્પદ લાગે એવા પહેરવેશ સાથે આ માણસે હદ ઉપરાંતનો ત્રાસ આપ્યો છે. શાંતારામની ફિલ્મો પૂરતું બરોબર હતું કે, એમને આવા જ હીરો જોઇતા હતા, જે એમની અભિનેત્રી પત્નીઓ-જયશ્રી અને સંધ્યા અને તે પછી દીકરી રાજશ્રીની સરખામણીમાં ઘણા ફાલતુ લાગે. એક જીતેન્દ્રમાં એ ખોટા પડયા, નહિ તો 'ગીત ગાયા પથ્થરોં ને'માં કદાચ એ જ ગણત્રીથી એને લેવાયો હતો કે, રાજશ્રી ઉપર છવાઇ ન જાય...

નહિ છવાયો હોય, પણ જીતુ પોતાના બલબૂતા ઉપર એ પછી લગભગ સુપરસ્ટારના વટથી હિંદી ફિલ્મોમાં રાજ કર્યું.

નકલમાં અક્કલ નહિ વાપરવાની, એ ધોરણે અહીં તો રોબિનહૂડ બનાવવાની છે, એટલે કેસરી વાળની વિગ, ચિત્રવિચિત્ર પોષાકો બધાને પહેરાઇ દેવાયા, પણ રોબિનહૂડનું મૂળ કૅરેકટર આખું તીરંદાજ ઉપર આધારિત હતું, એ કાંઇ સમજ્યા-સાણ્યા વિના ખભે તરણેતરના મેળામાં મળે એવું રદ્દી તીરકામઠું રોબિનહૂડના હાથમાં પકડાવી દેવામાં આવ્યું છે.

હસવું એ વાતે આવે કે, આ ડોબો બબ્બે ફૂટના અંતર માટે ય દુશ્મન ઉપર તીર ચલાવે, પણ પાછળ તીર રાખવાનું ભાથું-બાથું કાંઇ ન મળે ! હીરોઇન પરવિન ચૌધરીને પીળા વાળની વિગ સાઇડી '૬૦ના દશકની શ્વેત-શ્યામ મારધાડની ફિલ્મોમાં ઘણું આવતી, પણ આમાં નિલોફર કઇ એ શોધવું પડે ! માસ્ટર ભગવાનને શરૂઆતમાં બતાવીને આખી ફિલ્મમાં ક્યાં ગૂમ કરી દેવાયો છે, તેની સમજ પડતી નથી. શરીરમાં શ્યામ કુમાર પણ પહેલવાન હોવાથી અસલી પહેલવાન સૌદાગરસિંઘ સાથે એને બથ્થંબથ્થા કરાવવામાં આવી છે. એક આંચકો બેશક લાગે કે, ઓપી નૈયરના આસિસ્ટન્ટ તરીકે કામ કરતા સંગીતકાર જી.એસ. કોહલી મૂળ તો ઓપીની ફિલ્મોનું ટાઇટલ અને બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક તૈયાર કરતા.

અહીં એમને છુટા હાથનો ચાન્સ મળ્યો હોવા છતાં મોટા ભાગના બૅકગ્રાઉન્ડ-સ્કોરમાં ઈંગ્લિશ ફિલ્મોમાં વપરાતા બૅકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિકની સીધી ઉઠાંતરી જ કરી છે. એની સામે જો કે બે ગીતો માટે એમને દાદ પણ આપવી પડે. એક તો રફી સાહેબવાળું અને બીજું લતા-મહેન્દ્ર કપૂરનું યુગલગીત 'પ્યાર કી બાત નિગાહોં સે જતાયા ન કરો' ગીતો મસ્તમજાના બન્યા છે. એમ તો રફીના બાકીના ગીતો ય ઓપીની છાંટવાળા હોવાથી આપણને તે લઝ્ઝત પડી જાય એવા બન્યા છે.

એક ગમ્મત પડે એવી વાત છે.

ફિલ્મના ટાઇટલ્સમાં પણ 'ધી' ઉડાડીને 'ઍડવૅન્ચર્સ ઑફ રોબિનહૂડ એન્ડ બૅન્ડિટ્સ' લખવામાં આવ્યું છે. 'ધી' ક્યાં જાય ? ગ્રામરની દ્રષ્ટિએ 'ધી' તો આવવો જ જોઇએ !

એની વે, આટલી કાળજી અને સમજણ હોત તો આટલી ફાલતુ ફિલ્મ બનાવી જ શું કામ હોત !